Danıştay 13. Daire E.2024/3451 K.2025/695

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Çarşamba Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca açık ihale usulüyle 14/03/2024 tarihinde gerçekleştirilen "İdare Malı Ocaktan Malzeme Temini" ihalesinin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu ihalenin 14/03/2024 tarihinde gerçekleştirildiği ve davacının uhdesinde kaldığı, idarece 2024 yılında yapımı düşünülen işlerle ilgili yapılan değerlendirme sonucunda, stok sahalarında gerekli malzemenin bulunduğu ve ihtiyaçların stoklardaki malzemelerden karşılanacağının tespit edildiği, mevcut mali durum ve bütçe imkanları dikkate alınarak 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca kaynakların verimli kullanılması ilkesi ve kamu yararı gözetilerek ihalenin iptal edildiği, davacı şirket tarafından bu karara karşı 08/05/2024 tarihinde davalı idare nezdinde şikayet başvurusunda bulunulduğu,

anılan başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı, davacının iptali istenen işlemi 04/05/2024 tarihinde tebellüğ ettiği, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca özel dava açma süresi öngörülen ve aynı Kanun'un 11. maddesinin de uygulanma olanağı bulunmayan dava konusu işleme karşı, işlemin tebliğ tarihi olan 04/05/2024 tarihinden itibaren otuz günlük dava açma süresi içinde dava açılması gerekmekte iken, bu süre geçirildikten sonra 14/06/2024 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemde başvurulacak kanun yollarının ve başvuru süresinin gösterilmediği, bu durumda Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararı uyarınca genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çarşamba Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünce açık ihale usulüyle 14/03/2024 tarihinde gerçekleştirilen "İdare Malı Ocaktan Malzeme Temini" ihalesi en avantajlı teklif sahibi davacı üzerinde bırakılmış ve ihale 19/03/2024 tarihinde onaylanarak davacı sözleşmeye davet edilmiştir. Sonrasında, davalı idarece, stok sahalarında gerekli malzemenin bulunduğu ve ihtiyaçların stoklardaki malzemelerden karşılanacağı tespit edildiğinden bahisle 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca kaynakların verimli kullanılması ilkesi ve kamu yararı gözetilerek ... tarih ve ... sayılı işlemle ihale iptal edilmiş, davacı tarafından bu işleme karşı 08/05/2024 tarihinde davalı idare nezdinde itirazda bulunulmuş ve anılan başvurunun zımnen reddi üzerine 14/06/2024 tarihinde bakılan davanın açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye, işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi ile devamı maddelerde “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş, anılan Kanun'un 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır.

Buna karşılık, 2577 sayılı Kanun'a 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak "ivedi yargılama usulü" getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "otuz gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulünün uygulanacağı işlemler arasında sayılmıştır.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 39. maddesinde, "İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir."; 40. maddesinde, "1. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmî Gazete'de yayımlanır. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararı ile "Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği" doğrultusunda içtihatlar birleştirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece 14/03/2024 tarihinde gerçekleştirilen dava konusu ihalenin davacının uhdesinde kaldığı, davalı idare tarafından, kaynakların verimli kullanılması ilkesi ve kamu yararı gözetilerek 29/04/2024 tarih ve 34426 sayılı işlemle ihalenin iptal edildiği, bu işleme karşı davacı tarafından 08/05/2024 tarihinde itiraz başvurusunda bulunulduğu, anılan başvurunun zımnen reddi üzerine 14/06/2024 tarihinde bakılan davanın açıldığı, ancak 29/04/2024 tarih ve 34426 sayılı ihalenin iptaline ilişkin işlem ile bu işlemin 29/04/2024 tarihinde EKAP üzerinden bildirim yazısında davacının hangi kanun yolları ve mercilere başvurabileceğinin ve dava açma süresinin belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrası hükmüne aykırı olarak dava konusu işlemde dava açma süresi belirtilmediğinden Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararı uyarınca bakılan davada özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir.

Bu itibarla, ihalenin iptal edildiğine ilişkin 29/04/2024 tarihli işlemin davacıya, 29/04/2024 tarihinde tebliğ edildiği ve bu tarihten itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde 14/06/2024 tarihinde bakılan davanın açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, davanın süresinde açıldığının kabulü gerekirken, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.