Danıştay 13. Daire E.2024/3495 K.2025/170

Dava konusu istem: Devlet Su İşleri ... Bölge Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “... Sulaması Enerji Tesisi Yapımı 2 Kısım (GES 3 Mw)” ihalesinin iptal edilmesine yönelik işleme karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 25/09/2024 tarih ve 2024/UY.II-1210 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; ihalenin iptaline ilişkin olarak alınan 06/09/2024 tarihli ihale komisyonu kararında, işin uygulama projelerinin sisteme yüklenmemesinden kaynaklı yaklaşık maliyet ve projelendirme aşamasında hatalar bulunmasının ve Teknik Şartname'de yükleniciden istenilen bir adet fiber class teknenin 17/05/2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tasarruf tedbirleriyle ilgili 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne aykırılık teşkil etmesinin söz konusu ihalenin iptal gerekçeleri olarak belirtildiği;

Dava konusu Kurul kararında ise uygulama projelerinin hazırlandığı, dolayısıyla uygulama projelerinin bulunduğunun belirtildiği, ancak ihale dokümanı kapsamında uygulama projesine yer verilmemesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 62. maddesine aykırılık teşkil ettiği ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesinin yerinde olduğu değerlendirmesinin yapıldığı;

4734 sayılı Kanun'un 62. maddesinde, yapım işlerinde uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamayacağının açıkça düzenlendiği, dava konusu Kurul kararında, Özel Teknik Şartname’nin "Proje İşleri" başlıklı 4. maddesinde yer alan "Kurumumuz tarafından alınan çağrı mektubuna istinaden Projeler TEDAŞ Genel Müdürlüğüne sunulmuştur." şeklinde düzenlemeden ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin hazırlandığı sonucuna varıldığı, dolayısıyla söz konusu yapım işine ilişkin uygulama projelerinin hazırlandığı noktasında duraksama bulunmadığı, bununla birlikte, Kurul tarafından uygulama projelerine ihale dokümanında yer verilmemesinin 4734 sayılı Kanun'un 62. maddesine aykırılık teşkil ettiği değerlendirmesinde bulunulduğu;

Bu bağlamda, söz konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname'nin "ihale dokümanının kapsamı" başlıklı 5. maddesinde uygulama projelerinin ihale dokümanı kapsamındaki belgeler arasında sayılmadığı, 4734 sayılı Kanun'un 62. maddesinin ise ihale dokümanı kapsamında uygulama projelerine yer verilmesi gerektiği yönünde düzenleme getirmediği, yalnızca yapım işlerinde uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı yönünde kural getirdiği,

nitekim, Özel Teknik Şartname'de projelerin TEDAŞ Genel Müdürlüğüne sunulduğunun ve Projelerin TEDAŞ/TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmaması durumunda ise yüklenicinin TEDAŞ/TEİAŞ Standartlarına ve Teknik Şartnamelere uygun projeler hazırlayacağının belirtildiği, yine Teknik Şartname'de, idarenin belirlediği malzeme ve tasarım kriterleri doğrultusunda güneş enerji santrallerine ilişkin projelendirme işleminin gerçekleştirileceğinin, bu kapsamda hangi projelerin yapılacağının ayrıntılı şekilde düzenlendiği, dolayısıyla, uygulama projeleri olmadan ihaleye çıkılması gibi bir durumun söz konusu olmadığı,

bunun yanında dava konusu ihaleye 17 istekli tarafından teklif verildiği, ihalede rekabet koşullarının oluştuğu da dikkate alındığında, dava konusu Kurul kararında yer verilen gerekçenin hukuka uygun olmadığı;

Yine, davacının itirazen şikayet başvuru dilekçesi incelendiğinde, davacı tarafından ihale komisyonu kararında yer verilen gerekçelerin tamamıyla ilgili olarak bir takım iddiaların ileri sürüldüğü, Kurul tarafından Teknik Şartname'de yükleniciden istenilen bir adet fiber class teknenin 17/05/2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tasarruf tedbirleriyle ilgili 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne aykırılık teşkil ettiği yönündeki iptal gerekçesi ile "yaklaşık maliyet ve projelendirme aşamasındaki hatalar" şeklindeki gerekçesi hakkında davacının ileri sürdüğü iddialar bağlamında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı;

Kurul'un itirazen şikayet başvurularını karara bağlarken 4734 sayılı Kanun'un kendisine verdiği "araştırma ve inceleme yetkisi" çerçevesinde her türlü araştırma ve incelemeyi yapmasının kanuni bir zorunluluk olduğu, bu bağlamda, Kurul'un ihale uyuşmazlıklarını çözme yetkisini kullanırken itirazen şikayet başvurularındaki iddiaları çözüme kavuşturma görevi bulunduğu;

Bu itibarla, Kurul tarafından davacının Teknik Şartname'de yükleniciden istenilen bir adet fiber class teknenin 17/05/2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tasarruf tedbirleriyle ilgili 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında olmadığına yönelik iddiası ile yaklaşık maliyet ve projelendirme aşamasındaki hataların neler olduğunun komisyon kararında açıkça belirlenmediğine yönelik iddiasının incelenerek açıklığa kavuşturulması suretiyle itirazen şikayet başvurusu hakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle verilen dava konusu Kurul kararında bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı tarafça uygulama projelerinin sisteme yüklenememesinin iptal sebebi olamayacağı iddia edilmekte ise de doküman indirerek satın almış olan 17 istekli firmanın teklif oluşturmak için bu projeleri görmesi gerektiği, kaldı ki geçerli olduğu ilk oturumda tespit edilen bu tekliflerden 10 tanesinin de yaklaşık maliyetin üzerinde olduğunun tespit edildiği, elektronik ortamda bu projelere ulaşılamaması nedeniyle sağlıklı teklif oluşturulması mümkün olmadığından, anılan eksikliğin mevzuat ve genel uygulamalar çerçevesinde esasa etkili olduğu,

ayrıca ihale dokümanında yer alan 1 adet fiber class teknenin idareye teslim edileceğine ilişkin düzenleme Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne açıkça aykırı olduğundan ihalenin aynı Genelge kapsamında iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ihale komisyonu kararında genel geçer ifadelerle projelendirme hatalarından bahsedilmişse de bunların ne olduğunun idarece açıklanmadığı gibi dava konusu Kurul kararında da bu hususlar irdelenmeden karar verildiği, yaklaşık maliyetteki hatalar gerekçe gösterilerek ihalenin iptalinin mümkün olmadığı, tasarruf tedbirleri nedeniyle ihalenin iptalinin haklı olup olmadığı yönünden Kurul tarafından inceleme yapılmadığı, ihale dokümanında istenen fiber class teknenin işin icabı gereği olup, genelge kapsamında bulunmadığı,

tesiste oluşabilecek yangın riskine karşı acil müdahale edebilmek adına su püskürtme pompa özellikli fiber class tekne ihtiyacının elzem bir husus olduğu, Genelgeye göre bahsi geçen tekne yangın söndürme aracı niteliğinde olduğundan yüzen sisteme müdahale açısından itfaiye aracı işlevi gördüğü, ihale Genelge sonrası ilana çıkmış olduğundan gelinen aşamada verilen iptal kararının anlaşılabilir olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel İlkeler" başlıklı 5. maddesinde, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." kuralına yer verilmiş.

"Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali" başlıklı 39. maddesinde, ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ihalenin iptal edilmesi halinde bu durumun bütün isteklilere derhal bildirileceği, idarenin bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, ancak, idarenin, isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği.

40. maddesinin beşinci fıkrasında, ihale komisyonunun gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunacağı, kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenlerinin belirtileceği; aynı maddenin altıncı fıkrasında ise ihale yetkilisinin, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylayacağı veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal edeceği kuralına yer verilmiştir.

Aktarılan Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, ihale yetkilisinin ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisine sahip olduğu anlaşılmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, usule ve amaca uygun olarak kullanılması gerektiği açıktır. İdarenin takdir yetkisinin yargısal denetiminin ise; takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığına ilişkin yeterli tespitin olup olmadığının incelenmesi şeklinde yapılması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden. Devlet Su İşleri ...

Bölge Müdürlüğü tarafından ... ihale kayıt numarası ile gerçekleştirilen “Elazığ Kuzova Pompaj Sulaması Enerji Tesisi Yapımı 2 Kısım (GES 3 Mw)” ihalesinin, İhale Komisyonu'nun 06/09/2024 tarihli kararıyla "ihale konusu işin uygulama projelerinin sisteme yüklenememesinden kaynaklı olarak yaklaşık maliyet ve projelendirme aşamasında hatalar bulunduğu ve ihale dokümanında yer alan 1 adet fiberclass teknenin idareye teslim edileceği yönündeki düzenlemenin 17 Mayıs 2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan tasarruf tedbirleriyle ilgili Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne aykırılık teşkil ettiği" gerekçesiyle iptal edilmesine karar

verildiği anlaşılmış olup, idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereğine uygun kullanmadığına ilişkin bir tespit bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu ihalenin idarenin takdir yetkisi kapsamında, kamu yararı gözetilerek iptal edilmiş olduğunun ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığının kabulü gerekmektedir. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.