Danıştay 13. Daire E.2024/461 K.2024/1199

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ... Belediye Başkanlığı'nca 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi'nde bulunan "Doldurma ve Kurutma Yoluyla Elde Edilen Yer / 2 Nolu İşyeri"nin 10 yıllığına kiralanmasına ilişkin 01/08/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda: Davacının, İhale Şartnamesi'nin 28. maddesine ilişkin itirazı yönünden;Dava konusu ihaleye ilişkin Şartname'nin 28. maddesinde, "Söz konusu kiralama ihalesine gireceklerin 2022 takvim yılı bilançosuna göre aktif toplamı 15 milyon ve üstü Türk Lirası, yıllık net satış hasılatı 20 milyon ve üstü Türk lirası, çalışan sayısı 50 kişi ve üstü olması ve bunları kanıtlayıcı dokümanların ibrazı gerekmektedir." şartının yer aldığı;

Mahkemelerinin 14/08/2023 ve 13/10/2023 tarihli ara kararları ile davalı idareden, dava konusu ihaleye katılımda aranılan şartların hangi kriterler dahilinde belirlendiğinin sorulduğu, davalı idarenin savunma dilekçesi içerisinde bu hususun, tesisin şehrin sahil bandında bulunduğu,

halkın gezme, dinlenme, sosyalleşme gibi ihtiyaçlarının karşılandığı bir tesis olduğundan önem arz ettiği, bu nedenle ihaleye katılacak kişi ve kişilerin işletmelerinin güçlü sermaye ve personele sahip olmasının ön planda tutulduğu şeklinde açıklanmış ise de, bu hususların sosyal tesis-çay bahçesi niteliğindeki iş yerinin kiralanması ihalesinde, 2022 takvim yılı bilançosuna göre aktif toplamı 15 milyon ve üstü Türk Lirası, yıllık net satış hasılatı 20 milyon ve üstü Türk lirası ile çalışan sayısı 50 kişi ve üstü olması şartlarının gerekliliğini ortaya koyamadığı,

İhale Şartnamesi'nde yer alan katılım şartlarının ihaleye katılımı engeller unsurlar içerdiği, ihalede rekabet ortamının ve sağlıklı fiyat yarışmasının sağlanamadığı, bu hâliyle ihaleden beklenen kamu yararının gerçekleşmediğinin anlaşıldığı;

Öte yandan, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 08/02/2023 tarihinde yayımlanan “Hazine ve Maliye Bakanlığı Tarafından Kahramanmaraş’ta Meydana Gelen Depremden Etkilenen Yerler İçin Mücbir Sebep Hali İlan Edildi” başlıklı duyuruda, "06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen deprem felaketine ilişkin olarak, depremden etkilenen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerinde Bakanlığımız tarafından, mücbir sebep hâli ilan edilmesi uygun bulunmuştur.

Bu kapsamda, söz konusu illerde deprem tarihi itibarıyla mükellefiyet kaydı bulunan mükelleflerin, bu mükellefiyetleri nedeniyle vergi kanunlarının uygulanması bakımından 06/02/2023 ila 31/07/2023 (bu tarih dâhil) tarihleri arasında mücbir sebep hâlinde olduğu kabul edilmiştir.

Mücbir sebep hâli süresince, verilmesi gereken vergi beyannameleri ve bildirimlerinin verilme süreleri, bu beyanname ve bildirimler üzerine tahakkuk eden vergilerin ödeme süreleri, deprem tarihinden önce tahakkuk etmiş, ödeme süresi mücbir sebep hâli ilan edilen süreye rastlayan her türlü vergi, ceza ve gecikme faizinin ödeme süresi, 2023 yılı motorlu taşıtlar vergisinin ikinci taksit ödeme süresi, deprem tarihinden önce ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen ve vadesi mücbir sebep hâlinin başladığı tarihten sonrasına rastlayan her türlü vergi, ceza ve gecikme faizinin ödeme süresi uzatılmıştır.

Buna göre, mücbir sebep hâlinin geçerli olduğu dönemde verilmesi gereken beyanname ve bildirimler 15/08/2023 Salı günü sonuna kadar verilebilecek, bu beyanname ve bildirimler üzerine tahakkuk eden vergiler ile yukarıda ifade edilen diğer vergi, ceza ve gecikme faizleri 31/08/2023 Perşembe günü sonuna kadar ödenebilecektir. ..." şeklinde bildirim yapıldığı, bu durumda, mücbir sebep hâlinin geçerli olduğu dönemde verilmesi gereken beyannamelerin 15/08/2023 tarihine kadar uzatıldığı dikkate alındığında, ihalenin yapıldığı 01/08/2023 tarihinde 2022 yılı şirket bilançolarının henüz kesinleşmediği anlaşıldığından,

bu yönden de hukuka uygunluk bulunmadığı;

Bu itibarla, 2886 sayılı Kanun'a göre ihalelerde rekabetin sağlanmasının asıl olduğu, katılımı daraltıcı hükümleri içeren dolayısıyla rekabetin oluşumuna engel olan şartname esas alınarak yapılan dava konusu ihale işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 2886 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca isteklilerden ihalenin en elverişli şekilde sonuçlanması maksadıyla mali ve teknik yeterlik ile nitelikler aranabileceği, buna ilişkin belgelerin ihale şartnamesinde gösterileceği, şehrin merkezi noktasında ihale konusu iş yerinin kurumsal kimliği olan gerçek ve tüzel kişilerce idare edilmesi adına şartnameye anılan yeterlik kriterlerinin eklendiği, belirtilen hususun ihalede rekabet ve açıklığı engelleyici bir yönünün bulunmadığı, ihaleye katılanların güçlü sermaye ve personel yapısına sahip olmasının ön planda tutulduğu,

istenilen şartların hayatın olağan akışına göre yerinde olduğu, ihalede istenilen tüm şartlara sahip olduğu için müdahilin ihaleye katılımın engelleyen bir hususun bulunmadığı, ihalenin usul ve yasaya uygun şekilde yapıldığı, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.