Danıştay 13. Daire E.2024/953 K.2025/44

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında ... tarihinde saat ...'da yayınlanan "..." isimli haber programında, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer verilen " Yayın hizmetleri; (...)Tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmamak zorundadır; soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğundan emin olunmaksızın yayınlanamaz;

(...)" şeklindeki yayın ilkesinin ihlal edildiğinden bahisle anılan Kanun'un 32. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 3.319.684,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararda; haber sunucusunun, "Geç abi öbür habere geç gözünü seveyim ya geç abi geç geç" şeklinde sarf ettiği ifadeler sonrasında önce elindeki kalemi daha sonra da masasında bulunan bardağı kameraya doğru fırlatmasının aşırı tepkisel olduğu açık olmakla birlikte; söz konusu ifadelerin, kişi ve kurumlardan edinilen ve haber niteliği taşıyan bilgi ve fikirlerin izleyici kitlesine aktarılması niteliğinde olduğu,

bu bilgi ve fikirlerin aktarılmasının Anayasanın basın hürriyeti, düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti kapsamında kaldığı dolayısıyla 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinin ihlal edildiği gerekçesiyle idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; olaya ilişkin program CD'si, deşifre metinleri ve yayın hizmetleri izleme ve değerlendirme raporunun birlikte irdelenmesinden, yayın akışı içerisinde, program sunucusunun sarf ettiği ifadeler ile önce elindeki kalemi, daha sonra da masasında bulunan bardağı kameraya doğru fırlatmasının, izleyicilerde yanlış bir intiba uyandıracağı, kamuoyunun objektif olarak bilgilendirildiği haber sunumlarının nesnel bir bakış açısıyla verilmesi gerekirken, anılan haber sunumunda taraflı bir tutum sergilendiği ve bahsedilen taraflı tutumun, toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olabileceği anlaşıldığından,

programda sarf edilen sözler ve hareketler yoluyla tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerinin ihlal edildiği anlaşıldığından dava konusu Üst Kurul kararında hukuka aykırılık, istinafa konu idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesince verilen dava konusu işlemin iptaline dair kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca yeniden yapılan inceleme sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, haberin verilme tarzı ve üslubuna, demokratik toplumda zorunlu olmayan bir müdahalede bulunulduğu, program sunucusunun haberin verilmesinin ardından söylediği söz ve yaptığı fiilin haberin içeriğini izleyiciye yanlış bir biçimde aktaracak veya özgürce kanaat oluşumunu engelleyecek nitelikte olmadığı, bu konuda davalı idare tarafından bir tespite yer verilmediği, yayının gerçek ve güncel olduğu, ülkemizin önemli bir sorununa dikkat çekilmeye çalışıldığı, Bölge İdare Mahkemesinin kararının gerekçesiz olduğu,

bu durumun adil yargılanma hakkını ihlal ettiği, sunucunun haberi kendi uygun gördüğü şekilde sunabileceği ve üzüntüsünü daha dikkat çekecek bir yöntemle gösterip jest ve mimiklerden yararlanabileceği, basın ve ifade hürriyetiyle eleştiri özgürlüğünün güvence altına alınmasının hedeflendiği, düşüncelerin açıklanması ve yayılması sırasında kullanılan ifadelerin sert olmasının doğal karşılanması gerektiği, davaya konu yaptırımın sebep, amaç ve şekil unsurları yönünden sakat olduğu,

davalı idarenin, dava konusu haberden daha ağır, kamuoyunun açıkça yanlış yönlendirildiği yayınlar hakkında ceza uygulamaması veya en düşük seviyeden yaptırım uygulamasının eşitlik ilkesini ihlal ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, kamuoyunu bilgilendirme görevini yerine getiren medyanın büyük bir etki alanı ve gücü olduğu, bu durumun medya mensuplarına aynı orantıda sorumluluk yüklediği, basının işlevini yerine getirirken yayının gerçek olmasını, kamu yararının bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmesi ve objektif sınırlar içerisinde kalarak yayın yapması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.