Danıştay 13. Daire E.2025/1030 K.2025/2021

Dava konusu istem: Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından ... tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "İl/İlçelere Kurulacak Olan 15 Adet E-Sınav Salonu İçin Donanım Malzemesi Alımı" ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı şirket tarafından ihalenin iptaline karar verilmesi talebinin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan Mahkemelerin idari işlem niteliğinde yargı kararı veremeyeceğine yönelik kurala aykırı olduğu ve söz konusu talebin esası hakkında karar verilmesi mümkün bulunmadığından davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname'nin 7.5.3.3. maddesindeki Mesleki ve Teknik Yeterliliğe İlişkin Bilgiler tablosunda EPEAT, TCO veya ENERGY STAR sertifikalarından en az ikisinin sunulmasının talep edildiği, ihale dokümanında talep edilen EPEAT etiketinin sertifikalandırılamadığı ve Türkiye'de akredite edilemediği, ancak yerli isteklilerce uyumluluk ile belgelendirilebilen bir kriter olduğu ve yabancı ülkelerde kullanılmak üzere verilmiş bu etiketin Türkiye için uyumlu olarak belgelendirilmediği, bu hususun EPEAT resmi sayfasından sorgulanabileceği beyanında bulunulduğu,

ancak tarafına gerekli açıklama yapılmaksızın ihale dışı bırakıldıkları, idare tarafından talep edilen belgelerin süresi içerisinde ibraz edildiği, bu belgelerin ihale sürecinde tamamlanacak belgeler olduğu, hak arama özgürlüğünün engellendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından ... tarihinde ... ihale kayıt numaralı "İl/İlçelere Kurulacak Olan 15 Adet E-Sınav Salonu İçin Donanım Malzemesi Alımı" ihalesi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu ihaleye istekli sıfatıyla katılan davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair ihale komisyon kararına karşı yapılan şikayet başvurusu 23/10/2024 tarihli yazı ile reddedilmiş, süresi içerisinde Kamu İhale Kurulu'na yapılan itirazen şikayet başvurusunun da reddi üzerine söz konusu ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. maddesinin (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerin 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikayetleri inceleyerek sonuçlandırmanın Kamu İhale Kurumu'nun görev ve yetkileri arasında bulunduğu.

54. maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, 4734 sayılı Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, şikayet ve itirazen şikayet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu.

56. maddesinde, idareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği, ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanların itirazen şikayete konu edilebileceği ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabileceği.

57. maddesinde ise, şikayetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde dava konusu edilebileceği kurala bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Başvuru yolları" başlıklı 4. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'in 8. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, şikayet başvurusu üzerine idare tarafından şikayet dilekçesinin kayıtlara alındığı tarih veya sonrasında herhangi bir nedenle alınan ihalenin iptaline ilişkin kararlara karşı itirazen şikayet başvurusu yapılabileceği kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/a maddesinde iptal davalarının, idari işlemler hakkında açılabileceği; 14/3-d maddesinde de dilekçelerin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği; 15/1-b maddesinde de dava konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde ihale makamı tarafından yapılan işlemlere karşı, istekli veya istekli olabilecekler tarafından doğrudan dava açılamayacağından, bu işlemlere karşı, anılan Kanun hükümlerinde öngörülen usullere göre ihaleyi yapan idareye yapılacak şikayet başvurusundan sonra, Kamu İhale Kurumu'na yapılacak itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu (Kurul) tarafından verilen kararlara karşı dava açılabilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya incelendiğinde, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ihalenin iptali istemiyle açılan işbu davada idari merci tecavüzü bulunduğundan, davanın esasının incelenmesi mümkün olmamakla birlikte, davacı tarafından aynı zamanda konuya ilişkin olarak şikayet ve itirazen şikayet başvurularının da yapıldığı, itirazen şikayet başvurusunun Kurul tarafından incelendiği ve usul yönünden reddedildiği, bu kararın iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayıtlı dosyasıyla dava açıldığı anlaşıldığından, şikayet ve itirazen şikayet yoluna başvurulan konuyla aynı olan bakılan davada uyuşmazlığın esasının incelenmesi mümkün bulunmadığından, davanın incelenmeksizin reddine yönelik temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.