Danıştay 13. Daire E.2025/1381 K.2025/2570

Dava konusu istem: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca 25/11/2024 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "Sivas Cumhuriyet Üniversitesi (01/01/2025-31/12/2025 Tarihleri Arası) 2025 Eğitim Öğretim Yılı Malzeme Dahil Öğrenci Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası" işi ihalesine yönelik dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine dair Kamu İhale Kurulunun (Kurul) 29/01/2025 tarih ve 2025/UH.I-326 sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; dava dışı istekli ... Temizlik Hizmetleri Sağlık Taşımacılık Temizlik Ürünleri İtriyat İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Otomotiv Akaryakıt Güvenlik Hizmetleri Yemekçilik İth. İhr. Tic. San. Ltd.

Şti. (...) tarafından 27/12/2024 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusunun idarece reddi üzerine, başvuru sahibince 31/12/2024 tarihli dilekçeyle itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, itirazen şikayet başvurusunda bulunulurken yeterlilik değerlendirmesine ilişkin olarak, davacı tarafından sunulan işletme kayıt belgesinin İdari Şartname'nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen kriterleri karşılamadığı, söz konusu belge içerisinde faaliyet konusunun konu yönünden uygun olmadığının belirtildiği;

Dava konusu ihalenin İdari Şartnamesi'nin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, isteklilerin dosyalarında kendi adına düzenlenmiş İşletme Kayıt Belgesini (Faaliyet konusu: Hazır yemek imalatı, Tabldot yemek üretimi) sunacağı düzenlemesinin yer aldığı,

anılan maddeye göre, belge içerisinde faaliyet konusunun "Hazır yemek imalatı, Tabldot yemek üretimi" şeklinde belirtilmesi gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan davacı şirketin benzer bir ihale için görüşüne başvurulan Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 27/09/2024 tarihli cevabi yazısında davacı şirketin faaliyet konusunun "Lokanta-Restaurant" olduğu, bu haliyle davacı şirket tarafından sunulan işletme kayıt belgesinin idari şartnamede istenildiği gibi hazır yemek imalatı, tabldot yemek üretimi yapan işletmeler grubunda değerlendirilemeyeceğinden bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Siirt Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından, davacının aynı tarihli başvurusuna verilen ...tarih ve ... sayılı cevapta, "... işletme kayıt numaralı Danış Kurumsal Hizmetleri İnşaat Yemek Hizmetleri Temizlik Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 02/05/2023 tarihinden itibaren Hazır Yemek Tabldot faaliyetiyle kayıtlı olan işletme aktif olarak faaliyetine devam etmektedir." yönünde bir değerlendirme yapıldığı,

yine dava konusu ihalenin gerçekleştirildiği 25/11/2024 tarihinden önce Siirt Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen... tarih ve ... sayı ile... tarih ve ... sayılı faaliyet belgesinde, 18/10/2024 ve 09/04/2025 tarihli Siirt Ticaret ve Sanayi Odası Oda Kayıt Sicil Suretinde de davacının faaliyetinin "10.85.01-Hazır yemek imalatı" olarak belirtildiği;

Bununla birlikte, davacının teklifinde, sunmuş olduğu işletme kayıt belgesinde, "Hazır yemek, tabldot yemek üretimi" ibaresi ile yer alan faaliyet konusunun, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik ve eklerinde yapılan değişiklik gereği "Gıda üretimi yapan işletmeler" şeklinde güncellenmesi gerekirken, bahse konu güncellemenin EKAP'a yüklenen belge üzerinde yapılmadan sunulduğundan bahisle idarece değerlendirme dışı bırakılmış, ancak Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi (GGBS) üzerinde yapılan sorgulamada davacının faaliyet konusunun "Gıda üretimi yapan işletmeler" şeklinde görüldüğü;

Bu kapsamda, İdari Şartname'nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, idarenin "Hazır yemek imalatı, Tabldot yemek üretimi" konulu işletme kayıt belgesini yeterlik kriteri olarak belirlediği ve ihale dokümanının bu şekilde kesinleştiği, anılan faaliyet konusunun davacının sunmuş olduğu işletme kayıt belgesinde yer alan faaliyet konusu ile (hazır yemek, tabldot yemek üretimi) bire bir aynı olduğu, bu haliyle ihalede belirlenen yeterlik kriterini karşıladığı, diğer taraftan, anılan Yönetmelikte atıfta bulunulan hususun faaliyet konusunun isimlendirilmesine yönelik olduğu,

halihazırda işletme kayıt belgelerinin elektronik ortamda sorgulanabildiği, Tarım ve Orman Bakanlığının Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi'nde (GGBS) yapılan sorgulamada da davacının işletme kayıt belgesinin faaliyet konusunun yeni isimlendirme çerçevesine uygun olarak "Gıda üretimi yapan işletmeler" şeklinde güncellendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının teklifinin anılan gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı;

Davacının yemek üretimi yapan bir işletme olduğu, ayrıca İşletme Kayıt Belgesinde faaliyet konusunun "Hazır yemek imalatı" olarak gösterilmesinin davacı şirketin tabldot yemek üreten işletme olarak kabul edildiği ve Ek-14'te yer alan "Gıda Üretimi Yapan İşletmeler" olarak değerlendirilmesinin gerektiği, dolayısıyla bu hususun Gıda Güvenliği Bilgi Sistemindeki zorunluluktan kaynaklandığı;

Bu itibarla, davacının İşletme Kayıt Belgesinde belirtilen faaliyet konusunun hazır yemek imalatı olarak ele alınabileceği ve İşletme Kayıt Belgesinde "Hazır yemek imalatı, Tabldot yemek üretimi" ibaresi bulunmadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde alınan dava konusu kararın bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından, temyize konu İdare Mahkemesi kararında davacının işletme kayıt belgesinde faaliyet konusunun "Hazır yemek imalatı" olarak gösterilmesinin "Gıda üretimi yapan işletmeler" kapsamında olduğunun kabul edilmesi gerektiğinin ifade edildiği ancak ihale dokümanına karşı süresinde şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı, ihale dokümanının bu şekilde kesinleştiği, idari şartnamede "Hazır yemek imalatı" ve "tabldot yemek üretimi" ifadelerinin yer aldığı, isteklilerin buna göre tekliflerini sunmaları gerektiği, emsal yargı kararlarının da bu yönde olduğu, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, kamu zararına sebep olunduğu, temyize konu İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, mevzuat uyarınca işletme kayıt belgesinde "hazır yemek imalatı" ve "tabldot yemek üretimi" şeklinde faaliyet konusu yazılamayacağı, fiiliyatta hazır yemek imalatı işiyle uğraştığı, ihale dokümanına karşı itirazı olmadığı, bu durumun faaliyet belgesi ve Gıda Güvenliği Bilgi Sisteminden yapılacak sorgulamayla da görülebileceği, itirazen şikayet başvurusunda bulunan şirketin aynı konuda faaliyette bulunduğu,

diğer isteklilerin de tekliflerinin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilmesi gerekeceği, aynı durumda olan isteklilerle ilgili olarak farklı kararlar verildiği, itirazen şikayet başvurusu yapan şirketin 2017 yılından önce düzenlenmiş ve geçersiz bir işletme kayıt belgesi sunduğu, dava konusu Kurul kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca 25/11/2024 tarihinde açık ihale usulüyle "Sivas Cumhuriyet Üniversitesi (01/01/2025-31/12/2025 Tarihleri Arası) 2025 Eğitim Öğretim Yılı Malzeme Dahil Öğrenci Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası" işi ihalesine gerçekleştirilmiş, 23/12/2024 tarihli ihale komisyonu kararıyla anılan ihale davacının uhdesinde bırakılmıştır. Anılan bu karara karşı yapılan şikayet başvurusunun idare tarafından reddedilmesi üzerine, dava dışı istekli tarafından davalı idareye itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, bu başvuru sonucunda Kurul'un 29/01/2025 tarih ve 2025/UH.I-326 sayılı kararıyla, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu ihaleye ait idari şartnamenin 7. maddesinin (ı) bendinde, "ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

Belge Adı Açıklama

Ortak Girişimlerde Gıda Üretim İzin Belgesi yada İşletme Kayıt Belgesi Belgenin faaliyet konusu "Hazır yemek imalatı", "Tabldot yemek üretimi" olmalıdır.

Tüm ortakların sunması gerekmektedir. " kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuat ve dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalenin İdari Şartnamesi'nin 7. maddesinin (ı) bendinde, isteklilerce Gıda Üretim İzin Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesinin sunulmasının arandığı, aynı zamanda sunulan belgenin faaliyet konusunun "Hazır yemek imalatı" ya da "Tabldot yemek üretimi" olması gerektiği, davacı tarafından ihaleye Siirt Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce 15/06/2023 tarihinde düzenlenen "İşletme Kayıt Belgesi"nin sunulduğu, anılan belgenin işletme faaliyet konusu kısmında "Toplu Tüketim İşletmeleri" ifadesine yer verildiği,

bu belgenin idare tarafından ihale dokümanına uygun olduğu değerlendirilerek ihalenin davacının uhdesinde bırakıldığı, bununla birlikte, dava dışı istekli tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

17/11/2011 tarih ve 28145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gıda İşletmeleri Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-14 sayılı tablosunda "Kayıt Kapsamındaki Gıda İşletmelerinin Faaliyet Konuları"na, toplam kırk altı faaliyet konusu bulunan tablonun otuz beşinci maddesinde "Hazır yemek, tabldot yemek üretimi" faaliyet konusu bulunmaktadır.

Bununla birlikte, 24/11/2016 tarih ve 29898 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01/01/2017 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren değişiklikle Ek-14 sayılı tabloda, "Gıda üretimi yapan işletmeler", "Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler", "Toplu tüketim işletmeleri", "Yerel marjinal ve sınırlı faaliyetler kapsamındaki işletmeler", "İstisnai hükümlere göre faaliyet gösteren işletmeler" ve "Ekmek, ekmek çeşitleri, sade pide üreten işletmeler" olmak üzere toplam altı adet faaliyet konusuna yer verilmiştir.

Gıda İşletmeleri Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelikte 24/11/2016 tarihinde gerçekleştirilen değişiklik dikkate alındığında, 25/11/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin İdari Şartnamesi'nin 7. maddesinin (ı) bendinde isteklilerce sunulan İşletme Kayıt Belgesinin işletme faaliyet konusu kısmında "Hazır yemek imalatı" veya "Tabldot yemek üretimi" ifadesinin aranmasının hukuka uygunluğu tartışmalı ise de, anılan ihale dokümanına karşı süresi içerisinde şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı dikkate alındığında,

isteklilerce sunulan İşletme Kayıt Belgelerinde "Hazır yemek imalatı" veya "Tabldot yemek üretimi" faaliyet konusunun aranması, bununla birlikte, 01/01/2017 tarihinden sonra düzenlenen İşletme Kayıt Belgelerinde, "Hazır yemek imalatı" veya "Tabldot yemek üretimi" ifadesi yerine, Yönetmeliğin yürürlükteki halinde bu ifadelere karşılık gelen işletme faaliyet konusunun bulunması halinde, bu isteklilerin de teklifinin geçerli sayılması gerekmektedir.

Bu kapsamda, Dairemizce 07/07/2025 tarihinde verilen ara kararı üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünce sunulan cevaptan, Gıda İşletmeleri Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelikte 24/11/2016 tarihinde gerçekleştirilen değişiklikten önce yer alan "35-Hazır yemek, tabldot yemek üretimi" faaliyet konusunun, değişiklikten sonra "Gıda Üretimi Yapan İşletmeler" faaliyet konusuna denk geldiği, davacı tarafından ihaleye sunulan 15/06/2023 tarihli İşletme Kayıt Belgesinde "Gıda Üretimi Yapan İşletmeler" faaliyet konusunun yer almadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, her ne kadar İdare Mahkemesince davacı tarafından ihaleye teklifle birlikte sunulmayan Siirt Ticaret ve Sanayi Odası Oda Kayıt Sicil Sureti, GGBS'de yer alan kayıtlar ve ihaleden sonra güncellenen İşletme Kayıt Belgesi dikkate alınmışsa da, davacının ihale dokümanında yer alan şartları teklif tarihi itibarıyla sağlaması gerektiği ve sonradan güncellenen ve/veya oda kayıt belgesi gibi aranmayan ve teklifle birlikte sunulmayan anılan belge ve kayıtların davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını engellemeyeceği açıktır.

Bu itibarla, davacı tarafından ihaleye sunulan İşletme Kayıt Belgesindeki faaliyet konusunun, itiraz edilmemesi sonucu kesinleşen ihale dokümanında yer alan faaliyet konusu veya bu faaliyet konusunun yürürlükteki Yönetmelikte denk geldiği faaliyet konusu kapsamında olmadığı anlaşıldığından, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki dava konu Kurul kararında hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.