Danıştay 13. Daire E.2025/842 K.2025/2154

... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili Av. ... tarafından, ... Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünce 22/10/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Orhaneli Çayı Güzergâh Değişimi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine dair Kamu İhale Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararının iptali istemiyle Kamu İhale Kurumuna karşı açılan davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davacılar tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili Av. ... tarafından verilen davalı idare yanında davaya müdahale istemini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin davaya müdahalede hukuki yararının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMİNİN KABULÜNE, 28/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda davaya müdahale konusunda özel bir hüküm bulunmamakla birlikte "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde uygulanmak üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıfta bulunulan haller arasında "üçüncü şahısların davaya katılması" konusu da sayılmıştır.

6100 sayılı Kanun'un 65. maddesinde "asli müdahale" düzenlenmiş; "Fer'i müdahale" başlıklı 66. maddesinde ise, "(1) Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir."; "Tahkikatın konusu" başlıklı 143. maddesinde, "(1)Tarafların davada ileri sürdükleri bütün iddia ve savunmalar birlikte incelenir. (2) Hâkim, muhakemeyi basitleştirmek veya kısaltmak için resen veya taraflardan birinin talebi üzerine tahkikatın her aşamasında iddia veya savunmalardan birinin veya bir kısmının diğerinden önce incelenmesine karar verebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; bakılan davada, İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda karar verildiği, anılan kararın davacılar tarafından bozulması istemiyle temyiz edildiği, dava konusu ihale uhdesinde kalan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile sözleşme imzalandığı ve uyuşmazlıkta verilecek karara göre ihalenin sonucunun değişebileceği beyan edilerek 6100 sayılı Kanun'un 66. maddesi kapsamında davalı idare yanında davaya fer'i müdahale isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Fer'i müdahale isteminde bulunulduğunun tespitinin ardından, davanın hangi aşamasında kadar bu istemde bulunulabileceğinin tespit edilmesi zorunludur.

6100 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen 66. maddesinde, fer'i müdahilin, taraf yanında ve tarafa yardımcı olarak tanımlandığı ve ancak tahkikat sona erinceye kadar davaya katılma isteminde bulunulabileceği belirtilerek ne zamana kadar bu istemde bulunulabileceğinin açıkça hükme bağlandığı görülmektedir.

İdari yargılama hukukunda 'tahkikat' evresi bulunmamakla beraber kanun hükmünün düzenleniş şekli ile 6100 sayılı Kanun'un 143. maddesinde yer alan tahkikatın konusu birlikte değerlendirildiğinde; hakim tarafından, iddia ve savunmaların birlikte incelendiği tahkikat aşamasının ilk derece yargılaması içerisinde yer aldığı, kanun yolu aşamasını kapsamadığı sonucuna varılmaktadır.

Nitekim anılan Kanun'un sistematiğine bakıldığında da 'Kanun Yolları' başlıklı 'Sekizinci Kısım'da bu yolların; istinaf, temyiz ve yargılamanın yenilenmesi olduğu da açıkça hüküm altına alınmıştır.

Diğer yandan, söz konusu 66. maddenin gerekçesinde de, kanun koyucu tarafından, asli müdahaleden farklı olarak tahkikat sona erinceye kadar fer'i müdahalede bulunulacağının kabul edildiği, zira asli müdahilin taraf olduğu ve bir dava açtığı, oysa fer'i müdahilin taraf yardımcısı olarak mevcut bir davanın içinde yer aldığının belirtildiği; dolayısıyla hükümde arzu edilenin ilk derece yargılaması içerisinde bu istemde bulunulması olduğu, kanun yollarının bu kapsam içerisinde kalmadığı anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlığa gelindiğinde; ilk derece mahkemesi sıfatıyla İdare Mahkemesince yargılama yapılıp esas hakkında karar verildikten sonra, kanun yolu olan temyiz aşamasında Danıştay Onüçüncü Dairesinden fer'i müdahale isteminde bulunulduğu görülmektedir.

Yukarıda yapılan tespitler ve 6100 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca, kanun yolu aşamasında fer'i müdahale isteminde bulunulmasının mümkün olmadığı görüldüğünden, temyiz aşamasında yapılan bu istemin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Bu itibarla, müdahale isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2- ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA (MÜDAHİL): ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin ...5 tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünce 22/10/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Orhaneli Çayı Güzergâh Değişimi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine dair Kamu İhale Kurulunun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu ihaleye ilişkin davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından verilen teklifin aşırı düşük sınır değerin altında olduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısının 07/11/2024 tarihinde davacılara tebliğ edilmesi üzerine 11/11/2024 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarece şikayetle ilgili düzeltmeler yapılarak ihalenin devamına ilişkin alınan kararın 19/11/2024 tarihinde davacılara bildirildiği,

buna karşılık davacıların işbu kararın tebliğini izleyen on günlük süre içerisinde (en son gün 29/11/2024 Cuma günü mesai bitimine kadar) Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 12/12/2024 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, 07/11/2024 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısının eklerinde açıklanması ve değişiklik yapılması gereken girdilerin görülmesi üzerine 11/11/2024 tarihinde şikayet başvurusunda bulundukları, 19/11/2024 tarihli idare yazısı ile taleplerinin kabul gördüğü ve düzeltici işlem kararı alınarak yeni girdilerin gönderilmesi neticesinde tekrar aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, 19/11/2024 tarihli karar üzerine düzeltilen bazı girdilerde çelişki görüldüğü, yeni bir hukuki durumun meydana gelmesinden ötürü 25/11/2024 tarihinde anılan durumun açığa kavuşturulması için yeniden şikayet başvurusunda bulunulduğu,

idare tarafından başvurunun reddi üzerine yapılan itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddedildiği, 25/11/2024 tarihli başvurunun konusunun idare tarafından daha önce gönderilen girdilere ilişkin olmadığı, tesis edilen düzeltici işlem neticesinde yeni bir hukuki durum oluştuğu, yapılan başvuruların süresinde olduğu, iddiaların Kurul tarafından esastan incelenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, 07/11/2024 tarihinde idare tarafından istenilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde yer alan girdilerden bazılarının davacının şikayet başvurusu neticesinde idare tarafından düzeltici işlem kararı alınarak düzeltildiği, anılan düzeltmelerin yapılması sonucunda davacıların oluşturduğu iş ortaklığına 19/11/2024 tarihinde iletildiği, kararın tebliğini izleyen on günlük süre içerisinde (en son gün 29/11/2024 Cuma günü mesai bitimine kadar) Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerektiğinin bildirildiği,

davacılar tarafından 12/12/2024 tarihinde yapılan başvurunun süresinde olmadığı görüldüğünden Kurul tarafından başvurunun süre yönünden reddine karar verildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 22/10/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı “Orhaneli Çayı Güzergâh Değişimi Yapım İşi” ihalesine 8 istekli teklif vermiş, davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından verilen teklifin sınır değerin altında olduğundan, idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

Davacılar tarafından, ilgili yazıya istinaden analiz girdilerine ilişkin olarak (ORH-01 ve ORH-11 iş kalemleri ile ilgili) 11/11/2024 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmuş olup, idare tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile "açıklama istenen poz numaraları ORH-01 ve ORH-11 olan 2 adet iş kaleminin analiz girdileri, miktarları ve nakliye mesafelerinin belirlenerek revize edilmesi, “Sıralı Analiz Girdi Tabloları” ve “Açıklama İstenen Sıralı Analiz Girdileri” tablolarının yeniden düzenlenmesi, aşırı düşük sınır değerin altında geçerli teklif veren ...

İnşaat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi, ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. firmasına gönderilmesi suretiyle ihale sürecine devam edilmesi yönünde" düzeltici işlem kararı alınmış, alınan düzeltici işlem kararıyla, ORH-11 numaralı iş kalemine ait "Sıralı Analiz Girdi Tabloları"nda yer alan "2 mm Tırnaklı membran İşçilik" girdi tanımının yanına parantez içinde (Düz İşçi-İnşaat İşçisi) ifadesi eklenilmiştir.

Düzeltici işlem kararı neticesinde gerekli düzeltmelerin yapılarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılması için tekrar iş ortaklığına gönderilen girdi tablolarına, iş ortaklığı tarafından, "ORH-03 iş kalemine ilişkin bazı girdilerin söz konusu ihalede kullanılmayacağı, iş kaleminde iş ile alakalı birim fiyat pozunun kullanılmadığı ve ORH-11 numaralı iş kalemine ait "Sıralı Analiz Girdi Tabloları"nda yer alan "2 mm Tırnaklı membran İşçilik" girdi tanımının yanına 19/11/2024 tarihli düzeltici işlem ile eklenen parantez içinde (Düz İşçi-İnşaat İşçisi) ifadesinin tam olarak anlaşılamadığı,

analiz girdisinde kullanılacak işçiliğin düz işçi veya inşaat işçisi olduğu yönünde düzenleme yapılması gerektiği"nden bahisle 25/11/2024 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulmuş, anılan şikayet başvurusu idare tarafından, ORH-03 iş kalemine ilişkin 07/11/2024 tarihinde sunulan girdilerde 19/11/2024 tarihli düzeltici işlem kararı uyarınca değişiklik yapılmadığı,

07/11/2024 tarihini izleyen 10 gün içinde mesai bitimine kadar (17/11/2024 Pazar gününe denk geldiği için 18/11/2024 Pazartesi gününe kadar) şikayet yoluna başvurulması gerekirken, 25/11/2024 tarihinde başvurunun yapıldığından bahisle süre yönünden reddine, ORH-11 iş kalemine ilişkin iddia ise, aynı tabloda bulunan "Düz işçi (inşaat işçisi)" girdisi ile aynı olmasından dolayı 03/12/2024 tarihinde esastan reddedilmiştir.

Bunun üzerine, iş ortaklığı tarafından 12/12/2024 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, dava konusu Kurul kararıyla, "Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibinin söz konusu iddialarının idarece kendilerine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısına ilişkin olduğu ve aşırı düşük

teklif sorgulama yazısının 07/11/2024 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği, başvuru sahibinin 11/11/2024 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarece şikâyete ilişkin olarak alınan kararın 19/11/2024 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği, ayrıca Anayasa’nın 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.” hükmü uyarınca, idarenin şikâyete cevap yazısında on gün içinde Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceğinin açıkça belirtildiği,

buna karşılık başvuru sahibinin idarece alınan karara ve bu kapsamda sorgulama yazısındaki hususlara yönelik olarak ilgili kararın kendisine bildirilmesini izleyen on günlük süre içerisinde, daha açık ifadeyle 29/11/2024 Cuma günü mesai bitimine kadar Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 12/12/2024 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu" gerekçesine yer verilerek başvurunun süre yönünden reddine karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle de bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde, “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler." (...).

"Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline, b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine, c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması,

usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir....".

"İdareye şikayet başvurusu" başlıklı 55. maddesinde, "Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar"(...). "İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir.

İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir." hükümlerine yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Başvuru Süreleri" başlıklı 6. maddesinde, "İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer ihalelerde on gündür"; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, "Süreler; ....c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi...izleyen günden itibaren başlar" düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, 4734 sayılı Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği, itirazen şikayet başvurularında başvuru süresinin, şikayet başvuruları üzerine verilen kararların bildirimini izleyen tarihten veya on günlük cevap verme süresi içinde idarece bir karar alınmaması durumunda bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunda ORH-03 ve ORH-11 iş kalemlerine yönelik değerlendirme yapılmış ve iki iddia bir arada incelenerek itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine karar verilmiş ise de, ORH-03 iş kalemine ilişkin 07/11/2024 tarihinde sunulan girdilerde 19/11/2024 tarihli düzeltici işlem kararı ile bir değişiklik yapılmadığı, dolayısıyla yeni bir hukuki durumun oluşmadığı ve 07/11/2024 tarihini izleyen 10 gün içinde mesai bitimine kadar (17/11/2024 Pazar gününe denk geldiği için 18/11/2024 Pazartesi gününe kadar) şikayet yoluna başvurulması gerekirken, 25/11/2024 tarihinde başvurunun yapıldığı görüldüğünden itirazen şikayet başvurusunun bu kısmının süre yönünden reddine dair Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık konusu ORH-11 iş kalemi yönünden ise;

Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için, öncelikle davacıların yapmış olduğu 25/11/2025 tarihli şikayet başvurusunun, dava konusu ihaleye yönelik yapılan ikinci şikayet başvurusu mu olduğu, yoksa yeni bir hukuki durum oluşması nedeniyle yapılan yeni bir şikayet başvurusu mu olduğunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Dosya incelendiğinde, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istemiyle gönderilen 07/11/2024 tarihli yazı ekinde sunulan girdi tablolarına ilişkin davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından yapılan şikayet başvurusu neticesinde 19/11/2024 tarihinde düzeltici işlem kararı alınmış, ORH-01 ve ORH-11 iş kalemlerinin ilgili yerlerinde yapılan düzeltmelerden,

ORH-11 numaralı iş kalemine ait "Sıralı Analiz Girdi Tabloları"nda yer alan "2 mm Tırnaklı membran İşçilik" girdi tanımının yanına eklenen parantez içinde (Düz İşçi-İnşaat İşçisi) ifadesinin davacılar tarafından anlaşılamaması ve çelişkiler barındırdığının düşünülmesi üzerine yapılan şikayet ve itirazen şikayet başvurularında anılan ifadeye yönelik olarak, "girdi cinsinin düz işçiye mi yoksa inşaat işçisine mi ait olduğu yönünde bir açıklama bulunmadığı,

söz konusu işçiliğin Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanmış olan birim fiyat listesindeki ”düz işçi (inşaat işçisi)” anlamına geliyorsa ORH-11 iş kalemine ait sıralı analiz tablosunda ayrıca yer alan düz işçi (inşaat işçisi) girdisine eklenmesi gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre sıralı analiz tablolarında bulunan aynı girdilerin toplanması ve buna göre işlem tesis edilmesi gerektiği, ‘’2 mm tırnaklı membran işçilik (düz işçi-inşaat işçisi)’’ olarak belirtilen işçiliğin düz

işçi girdisi altında toplanmaması ve ‘’düz işçi-inşaat işçisi’’ denilmesinden dolayı tereddüde düşüldüğü ve kendilerinin bunu özel bir işçilik kalemi olarak değerlendirmedikleri, “düz işçi- inşaat işçisi’’ ifadesinden hem düz işçinin hem de inşaat işçisinin söz konusu işçiliği birlikte yapacağının anlaşıldığı, kamu kurumu tarafından tek başına düz işçi veya inşaat işçisi olarak yayımlanan bir rayicin de bulunmadığı,

söz konusu ‘’2 mm Tırnaklı membran işçilik (düz işçi-inşaat işçisi)’’ girdisinin sadece düz işçi veya inşaat işçisinden oluşuyorsa, idare tarafından şikayete cevap yazısında ORH-11 iş kalemine ait sıralı analiz tablosundaki düz işçi (inşaat işçisi) girdisine eklenmesi ve buna göre sıralı analiz girdisi tablosunun oluşturulması gerektiği, idare tarafından söz konusu hatanın düzeltileceği beklentisiyle aşırı düşük teklif açıklamalarını hazır olduğu halde yapamadıkları, idarenin düzeltme taleplerini reddettiği ve

süresi içerisinde açıklama yapmalarının engellendiği" iddialarına yer verildiği görülmektedir.

Bu kapsamda, davacıların itirazen şikayet başvurusundaki iddialarının, ORH-11 numaralı iş kalemine ait "Sıralı Analiz Girdi Tabloları"nda yer alan "2 mm Tırnaklı membran İşçilik" girdi tanımının yanına parantez içinde (Düz İşçi-İnşaat İşçisi) ifadesinin, iş ortaklığının 07/11/2022 tarihli yazı ekindeki girdiye ilişkin şikayet başvurusu sonucunda alınmış 19/11/2024 tarihli düzeltici işlem kararıyla eklendiği, anılan ibarenin eklemesinin aynı tabloda yer alan başka bir girdiyle karışıklığa yol açtığı, aynı ibarelerin farklı yerde düzenlenmesi sonucunda işçiliklerin niteliğinin ayırt edilemediği,

söz konusu durumun ihaleyi yapan idare tarafından açıklanması ve gerekirse düzeltilmesine yönelik olduğu anlaşıldığından, bu durumun ihale sürecinde hak kaybına yol açacak yeni bir hukuki durum olduğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem veya eylemlerin farkına varıldığı tarihin, 19/11/2022 tarihli yazının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği, ihale sürecinde yeni hukuki durum meydana getiren, ihale sürecine etkili bir kararın alınması üzerine başvuruya konu edilebilecek hukuka aykırılık nedenini öğrenen ilgililerin bu tarihten itibaren 4734 sayılı Kanun'da öngörülen sürede idareye başvurmalarına hukuki bir engel bulunmadığından, 19/11/2022 tarihli yazıya karşı tebliğ tarihinden itibaren anılan Kanun'un 55. maddesi uyarınca süresi içinde 25/11/2022 tarihinde şikayet yoluna başvurulduğu gözetilmeksizin, yapılan itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine dair dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.