Danıştay 2. Daire E.2016/13542 K.2021/2244

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı emrinde İcra ve Takip Şube Müdür Vekili olarak görev yapan davacı tarafından; 04/07/2009 günlü, 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in 20. maddesinin (c) bendinde yer alan "en az altı ay süreyle çalışmış olanlar" ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu düzenleyici işlemin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68/B maddesine aykırı olduğu; anılan Kanun hükmünde emrolunmayan, üst görevde en az altı ay çalışmış olma şartına dava konusu düzenleyici işlemde yer verilmiş olmasının hukuka uygun olmadığı; bahse konu Kanun hükmünün uygulanması bakımından, bahse konu Kanun'un idareye yönetmelik ile düzenleme yetkisi vermediği; dava konusu düzenleyici işlemin, liyakat, işe uygunluk ve başarıyı ödüllendirmediği, davacının, uzun yıllardır, asaleten atanmak istediği kadrolarda vekaleten görev yaptığı; kamu hizmetinin etkin ve verimli olarak sağlanması sonucuna hizmet etmediğinden, düzenlemenin hukuka uygun olmadığı ileri sürülmüştür.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Dava konusu edilen Yönetmelik'in amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu; Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alındıktan sonra 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak yürürlüğe konulan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Üst normlara ve hukuka aykırılık taşımayan dava konusu düzenlemeye karşı açılan davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Davacı, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 20. maddesinin (c) bendinde yer alan "en az altı ay süreyle çalışmış olanlar" ibaresinin iptalini istemektedir.

Dava konusu Yönetmelik'in 20. maddesinin (c) bendinde, bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanların, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan yönetim, araştırma-planlama, ve savunma hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilecekleri, bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartının aranmayacağı hükmüne yer verilmiş olup, daha önce bu maddenin iptali istemiyle açılan davanın.

Danıştay Beşinci Dairesinin 14/11/2011 tarih ve E:2009/4677, K:2011/6294 sayılı kararıyla reddedildiği ve bu kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/06/2014 tarih ve E:2012/1672, K:2014/2742 sayılı kararıyla onandığı görüldüğünden davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince.

09/07/2018 günlü, 30473 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca İçişleri Bakanlığı yerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı hasım mevkiine alınıp, duruşma için belirlenen 22/06/2021 günü davacının ve vekili Av. …'in gelmediği, davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığını temsilen Hukuk Müşaviri …'ün geldiği görülerek Danıştay Savcısı …'ın hazır bulunduğu halde açık duruşmaya başladı.

Duruşmada hazır bulunan tarafa usulüne göre söz verilip dinlendikten ve Savcının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verilerek uyuşmazlığın esasına geçildi, dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Maddi Olay :

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı emrinde İcra ve Takip Şube Müdür Vekili olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesinde belirtilen tüm şartları taşıdığından ve daha önce Zabıta Dairesi Başkanı kadrosunda asaleten görev yaptığından bahisle kendisine 1. dereceli şube müdürü kadrosunun verilmesi talepli 22/06/2016 günlü dilekçesinin; davalı idarenin 27/06/2016 günlü yazısı ile, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in 20. maddesinin (c) bendinde yer alan asgari süre kadar daire başkanlığı kadrosunda görev yapmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, anılan Yönetmelik maddesinde yer alan "en az altı ay süreyle çalışmış olanlar" ibaresinin iptali istemiyle görülmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır.

İlgili Mevzuat :

18/04/1999 günlü, 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 1. maddesinde, bu Yönetmelik'in amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadi teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu hükmüne yer verilmiş.

2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında kurum ve kuruluşların,

daha üst görevler de dahil olmak üzere ikinci fıkrada belirtilen görevler ile bu Yönetmelik kapsamında bulunmayan diğer görevlere yapılacak atamalara ilişkin şartlarını özel yönetmeliklerinde düzenleyebilecekleri hükmü yer almış.

15. maddesinin 1. fıkrasında ise, kurumların, bu Yönetmelik'in kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları (Mülga) Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşünü alarak çıkaracakları yönetmelikle düzenleyecekleri belirtilmiştir.

Yukarıda hükümlerine kısmen yer verilen Genel Yönetmelik'e dayanılarak çıkarılan ve dava tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, bu Yönetmelik'in amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu;

''Kapsam'' başlıklı 2. maddesinde, bu Yönetmeliğin il özel idareleri, belediyeler ve bu idarelerin bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese, işletme ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan personelden, görevde yükselme suretiyle atanacaklar ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki ve teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara, unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsadığı hükmü getirilmiş;

görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartları düzenleyen 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin (4) no'lu alt bendinde, müdür kadrosuna atanabilmek için, teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında diğer müdürlükler için, son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak hükmüne.

7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin (4) no'lu alt bendinde ise, şef kadrosuna atanabilmek için, bu Yönetmelik'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (2) no'lu alt bendinde sayılan görevlerde en az üç yıl süreyle çalışmak, (d) bendinin (1) no'lu alt bendi ile 2. fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan unvanlardan birini ihraz etmiş olmak hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu Yönetmelik hükmünün incelenmesi :

Dava konusu Yönetmelik'in 20. maddesinin (c) bendinde, bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanların, aranan şartları taşımaları kaydıyla, Yönetmelik'in 5. maddesinde yer alan yönetim, araştırma-planlama, ve hukuk hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilecekleri düzenlenmiştir.

657 sayılı Kanun, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve memurlara sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını; sınıflar içinde ilerleme ve yükselme istemlerinin liyakat sistemine dayandırılmasını öngörmektedir. Kariyer ve liyakat ilkelerinin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme kavramı yatmakta olup, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinin, hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesi koşuluna bağlı olduğu da kuşkusuzdur.

İdarelerin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilecekleri; yönetmeliklerin Anayasa, kanun, tüzük ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi ve öngörülen biçim ve yetki koşullarına uyularak çıkarılması dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasına kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı açıktır.

Bu bağlamda; idarenin, memurların üst görevlere yükselmesini belirli şartlara bağlama konusunda sahip olduğu takdir yetkisi çerçevesinde, dava konusu düzenleyici işlem ile, üst görevlere yükselme konusunda belli eğitim düzeyine ve niteliklere sahip olma yanında, atanılacak görevin gerektirdiği tecrübe, birikim gibi özellikler yönünden, bazı görevlerde, asgari belirli bir süre çalışmış olma koşulunun getirilmesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.