Danıştay 2. Daire E.2020/417 K.2022/1458

Davacının iddiaları

Davacı Sendika tarafından; doktoranın, personelin kamu görevini üstün başarıyla yürüteceği anlamına gelmediği gibi akademik bir deneyim olduğu, personelin doktora yaptığı alanın davalı idarenin verdiği hizmetle ilgisi kurulmadan sınavsız atamanın önünün açılmasının hukuka aykırı nitelik taşıdığı, personelin hangi alanda doktora yaptığı hususuna hiç bakılmadan salt doktora yaptığından hareketle, liyakatli olduğu ve yapılacak atamanın kamu yararı ve kamu hizmetinin gereklerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmasının mümkün olmadığı,

herhangi bir konuda doktora yapanlara tanınan bu imtiyazın, doktora yapmayan personelin aleyhine sonuç doğuracağı ve bu durumun eşitsizliğe yol açacağı, Yönetmelik'in değişiklikten önceki halinde santral memuru kadrosuna atanabilmek için en az 4 yıl hizmeti bulunmak şartı aranırken, dava konusu düzenleme ile bu sürenin 5 yıla çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu,

şef ve ayniyat saymanı kadrolarına atanmak için en az 8 yıl hizmeti bulunmak şartı aranırken, memur, ambar memuru, satın alma memuru, sekreter, daktilograf kadrolarına atanmak için en az 5 yıl hizmeti bulunmak koşulunun aranmasının ölçüsüz bir düzenleme olduğu ve fırsat eşitliğini engellediği iddia edilmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından; iptali istenilen Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 2. maddesinin 2. fikrasındaki "Bu Yönetmelik kapsamında bulunan ve doktora öğrenimini bitirmiş olanlara, atanılacak görev için aranan 6 nci ve 7 nci maddelerde öngörülen toplam hizmet süresine sahip olmaları ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşımaları kaydıyla yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz." hükmü ile 20. maddesinin 4. fıkrasındaki "Bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanlar,

unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabilirler."atanabilirler." hükmünün , 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 2. maddesinin f bendine ve Ek 3. maddesine eklenen ek fıkra hükümlerine dayanılarak Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'ne eklendiği,

Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'ne göre doktora programının amacının, öğrenciye bağımsız araştırma yapma bilimsel olayları geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli adımları belirleme yeteneği kazandırmak olduğu, doktora diplomasının uzun ve zorlu bir süreçten geçerek alınabildiği,

bu diplomayı alan bir memurun, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ve Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ile yapılacak atamalarda hizmet süresi ve öğrenim şartı hariç olmak üzere kapsam dışında bırakılmasının hakkaniyete ve hukuka uygun bir uygulama niteliğini haiz olduğu, Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin iptali istenilenen 7. maddesinin (c) bendinde.

Şef ve Ayniyat Saymanı kadrolarına atanabilmek için gerekli sartların, en az 2 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak ve en az 8 yıl hizmeti bulunmak şeklinde düzenlendiği, Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 27. maddesi ile yürürlükten kaldırılan Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 23. maddesinin (c) bendine de.

Şef ve Ayniyat Saymanı kadrolarına atanabilmek için; en az 8 yıl hizmeti bulunmak şartının yer aldığı, dava konusu Yönetmelik ile mülga Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin şef ve ayniyat saymanı kadrosuna atanabilmek için aynı sürede çalışma şartını hüküm altına aldığı, mülga Yönetmelikteki hükmün, çalışma süresi yönünden aynı şekliyle yeni Yönetmelik'e alındığı, Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin iptali istenilen 7. maddesinin (ç) bendinin.

Memur, Ambar Memuru, Satınalma Memuru, Sekreter, Daktilograf kadrolarına atanabilmek için gerekli şartların, en az orta öğretim mezunu olmak ve en az 5 yıl hizmeti bulunmak şeklinde düzenlendiği, Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 27. maddesi ile yürürlükten kaldırılan Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 23. maddesinin (f) bendinde.

Memur, Ambar Memuru, Satınalma Memuru, Sekreter, Daktilograf ve Mutemet kadrolarına atanabilmek için; en az 5 yıl hizmeti bulunmak hükmününün yer aldığı, dava konusu Yönetmelik ile mülga Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin, Memur, Ambar Memuru, Satınalma Memuru, Sekreter, Daktilograf kadrosuna atanabilmek için aynı sürede çalışma şartını hüküm altına almış olduğu, Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin iptali istenilen 7. maddesinin (f) bendinde, Santral Memuru kadrosuna atanabilmek için;

en az ortaöğretim mezunu olmak ve en az 5 yıl hizmeti bulunmak şeklinde düzenlemenin yer aldığı, dava konusu Yönetmelik'in 27. maddesi ile yürürlükten kaldırılan Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 23. maddesinin (h) bendinde.

Santral Memuru kadrosuna atanabilmek için, en az 4 yıl hizmeti bulunmak hükmünün yer aldığı, dava konusu Yönetmelik ile santral memuru kadrosuna atanabilmek için gerekli görülen sürenin eski Yönetmelik'e göre 4 yıldan 5 yıla çıkarılmış olmasının makul ve ölçülü olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

25/04/2019 günlü, 30755 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Strateji ve Bütçe Başkanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin "Yürürlükten kaldırılan yönetmelik" başlıklı 26’ncı maddesinde; "21/03/2012 tarihli ve 28240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin yürürlükten kaldırıldığı" hükmüne yer verildiğinden, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı Yasa'nın 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay Dava Daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Yasa'nın 38. maddesinde; İdari Dava Daireleri Kurulunca idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların temyizen inceleneceği, 2577 sayılı Yasa'nın 49. maddesinin 4. fıkrasında da; idare mahkemelerinin bozmaya uymayarak eski kararında ısrar edebileceği öngörülürken, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulmasının zorunlu olduğu belirtilerek, Danıştay Dava Dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır.

Bu durumda, Danıştay'ın ilk derece Mahkemesi olarak davaların temyizen incelenmesinde Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Genel Kurulunca verilen kararlara, ilgili dava daireleri tarafından uyulması zorunlu olduğundan, İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 20.04.2016 tarih ve E:2015/2206, K:2016/1671 sayılı kısmen bozma kararına uyularak, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince. 13 sayılı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 1. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanlığına bağlı Strateji ve Bütçe Başkanlığının kurulduğu; öte yandan, 09/07/2018 günlü, 30743 sayılı (3.

Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 1. maddesinin 19. bendi uyarınca kapatılan Kalkınma Bakanlığının iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılmış olan davalarda Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının taraf sıfatını kazanacağı kurala bağlandığından, (Mülga) Kalkınma Bakanlığı yerine Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı hasım mevkiine alınarak, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 20/04/2016 günlü, E:2015/2206, K:2016/1671 sayılı kararıyla.

Danıştay Beşinci Dairesinin 14/11/2014 günlü, E:2012/4716, K:2014/7989 sayılı kararının, dava konusu Yönetmelik'in 2. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulması ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/04/2019 günlü, E:2017/574, K:2019/1845 sayılı kararıyla davacının karar düzeltme isteminin reddine hükmedilmesi üzerine, bozulan kısım yönünden yeniden incelenmek üzere Danıştay Beşinci Dairesine, anılan Dairenin 23/01/2020 günlü, E:2020/125, K:2020/251 sayılı gönderme kararı ile de Dairemize gönderilen dosyada; bozma kararına uyularak,

bozulan kısım yönünden Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dava, 21/03/2012 günlü, 28240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin; 2. maddesinin 2. fıkrasının, 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 2 numaralı alt bendinin, (ç) bendinin 2 numaralı alt bendinin, (f) bendinin 2 numaralı alt bendinin ve 20. maddesinin 4. fıkrasının" iptali istemiyle açılmıştır.

Danıştay Beşinci Dairesinin 14/11/2014 günlü, E:2012/4716, K:2014/7989 sayılı kararıyla; dava konusu Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 2. maddesinin 2. fıkrasındaki, bu Yönetmelik kapsamında bulunan ve doktora öğrenimini bitirmiş olanlara, atanılacak görev için aranan 6 ncı ve 7 nci maddelerde öngörülen toplam hizmet süresine sahip olmaları ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşımaları kaydıyla yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı yolundaki düzenlemenin,

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendinde yer alan, bu Yönetmelik kapsamında bulunan ve doktora öğrenimini bitiren personelden, atanılacak görev için aranan ve 6'ncı maddenin ikinci fıkrasına göre hesaplanan toplam hizmet süresine sahip olmaları ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşımaları kaydıyla uzman veya aynı düzeydeki görevler ile daha alt görevlere, yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı yolundaki düzenlemeyle uyumlu olup, üst hukuk normlarına aykırı bir hüküm içermediği.

7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 2 numaralı alt bendinde, "şef ve ayniyat saymanı kadrolarına atanabilmek için en az sekiz yıl hizmeti bulunmak", aynı fıkranın (ç) bendinin 2 numaralı alt bendinde, "memur, ambar memuru, satınalma memuru, sekreter, daktilograf kadrolarına atanabilmek için en az beş yıl hizmeti bulunmak", ve (f) bendinin 2 numaralı alt bendinde, "santral memuru kadrosuna atanabilmek için en az beş yıl hizmeti bulunmak" düzenlemelerinin ise.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 6. maddesiyle paralel nitelikte olduğu ve üst hukuk normlarına aykırı bulunmadığı; dava konusu Yönetmeliğin 20. maddesinin 4. fıkrasındaki, bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanların, unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabileceği düzenlemesinin, Genel Yönetmelik'in Ek 3. maddesinin 4. fıkrasında yer alan, bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanların,

unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabileceği düzenlemesiyle aynı olduğu ve bu konuda dava konusu Yönetmelik hükmünde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Danıştay Beşinci Dairesinin 14/11/2014 günlü, E:2012/4716, K:2014/7989 sayılı kararı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 20/04/2016 günlü, E:2015/2206, K:2016/1671 sayılı kararıyla; 21/03/2012 günlü, 28240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi, 2 numaralı alt bendi, (ç) bendinin 2 numaralı alt bendi, (f) bendinin 2 numaralı alt bendi ve 20. maddesinin 4. fıkrası yönünden davanın reddi yolunda verilen Daire kararı usul ve hukuka uygun bulunmuş, davacı tarafından dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Daire kararının, dava konusu Yönetmelik'in 2. maddesinin 2. fıkrası yönünden davanın reddine ilişkin kısmı yönünden temyiz istemine gelince.

Genel Yönetmelik'teki "uzman veya aynı düzeydeki görevler ile daha alt görevler" sınırlamasının aksine hiçbir unvan kısıtlaması yapılmaksızın tüm unvanlara yapılacak atamalarda doktora öğrenimini bitiren personelin, dava konusu Yönetmelik kapsamı dışında tutulması ve dolayısıyla görevde yükselme hükümlerine tabi olmaksızın Genel Yönetmelik'e aykırı olarak uzman veya aynı düzeydeki görevlerin üstü olan görevlere atanabilmesi sonucunu doğuran dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davacının temyiz isteminin kısmen reddi ile Danıştay Beşinci Dairesinin E:2012/4716, K:2014/7989 sayılı kararının,

dava konusu Yönetmelik'in 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 2 numaralı alt bendinin, (ç) bendinin 2 numaralı alt bendinin, (f) bendinin 2 numaralı alt bendinin ve 20. maddesinin 4. fıkrasının iptali istemi yönünden davanın reddine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA, temyiz isteminin kısmen kabulü ile dava konusu Yönetmelik'in 2. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA hükmedilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/04/2019 günlü, E:2017/574, K:2019/1845 sayılı kararıyla davacının karar düzeltme isteminin reddine hükmedilmiş; Beşinci Daire kararının redde ilişkin kısmı kesinleşmiştir.

Davalı idare … tarafından dosyaya sunulan … tarihli dilekçe ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/04/2019 günlü, E:2017/574, K:2019/1845 sayılı kararında, hasım mevkiinden çıkarılmaları ve kararın Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına tebliğ edilmesi gerektiği ileri sürülerek, yanlışlığın düzeltilmesi talebinde bulunulması üzerine Danıştay idari Dava Daireleri Kurulunca verilen … günlü, E:… sayılı kararla.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 30. maddesinde; tarafların adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaları sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fikrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesinin istenebileceği, yanlışlıkların düzeltilmesine karar verilirse, düzeltmenin kararın altına yazılacağnın kurala bağlandığı,

anılan Kanun hükmü uyarınca, iki tarafın adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaları sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki yanlışlıkların düzeltilmesinin istenebileceği, davalı idare Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı vekilinin yanlışlığın düzeltilmesi istemiyle verdiği dilekçenin incelenmesinden, ileri sürülen iddiaların anılan maddede öngörülen hususlara yönelik bir düzeltme istemini içermediğinin anlaşılması sebebiyle davalı idarenin talebinin 2577 sayılı Kanun'un 30. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davalı idarenin YANLIŞLIĞIN DÜZELTİLMESİ İSTEMİNİN REDDİNE hükmedilmiştir.

Danıştay Beşinci Dairesi tarafından verilen 23/01/2020 günlü, E:2020/126, K:2020/251 sayılı kararla dava dosyası Dairemize gönderilmiştir. 25/04/2019 günlü, 30755 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Strateji ve Bütçe Başkanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin "Yürürlükten kaldırılan yönetmelik" başlıklı 26’ncı maddesinde; "21/03/2012 tarihli ve 28240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin yürürlükten kaldırıldığı" hükmüne yer verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava konusu 21/03/2012 günlü, 28240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kalkınma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin, 25/04/2019 günlü, 30755 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Strateji ve Bütçe Başkanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesiyle yürürlükten kaldırıldığı ve davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, davacının iptalini talep ettiği söz konusu düzenleme yürürlükte bulunmadığından, düzenlemenin iptaline ilişkin istem hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

Yargılama giderleri ve vekalet ücretine yönelik olarak ise;

Dava konusu Yönetmelik'in 2. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemi yönünden davanın reddi yolunda verilen Danıştay Beşinci Dairesinin 14/11/2014 günlü, E:2012:4716, K:2014/7989 sayılı kararının, İdari Dava Daireleri Kurulunun 20/04/2016 günlü, E:2015/2206, K:2016/1671 sayılı kararıyla bozulduğu ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/04/2019 günlü, E:2017/574, K:2019/1845 sayılı kararıyla davacının karar düzeltme isteminin reddine hükmedildiği göz önüne alındığında, dava konusu hükmün hukuka aykırılığının yargı kararı ile saptandığı hususunda duraksama bulunmamaktadır.

Bu durumda; yargı yerince hukuki incelemesi yapılarak hukuka aykırılığı tespit edilen ancak, daha sonra yürürlükten kaldırılması nedeniyle hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilen Yönetmelik hükmünün iptali istemine ilişkin işbu davada, davacının haksızlığından ve bu nedenle yargılama giderlerinden sorumlu olacağından söz edilemeyeceği açıktır.

Öte yandan; aynı kararın Yönetmelik'in 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 2 numaralı alt bendinin, (ç) bendinin 2 numaralı alt bendinin, (f) bendinin 2 numaralı alt bendinin ve 20. maddesinin 4. fıkrasının iptali istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının İdari Dava Daireleri Kurulunca onanarak kesinleştiği dikkate alındığında, davanın anılan Yönetmelik hükümleri yönünden hukuka uygunluğunun kesinleşen yargı kararı ile saptandığı hususunda da duraksama bulunmamaktadır.

Belirtilen nedenlerle, taraflara yükletilecek yargılama giderleri ve vekalet ücreti hakkında tarafların haklılık durumuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.