Danıştay 2. Daire E.2021/10168 K.2025/3449

Dava Konusu İstem

Bolu ili, ... İlçe Emniyet Amirliğinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı, "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" suçunu işlediğinden bahisle 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-h maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı ile birlikte söz konusu fiili işledikleri iddia olunan kişilere disiplin soruşturma raporunda meslekten çıkarma cezası teklif edildiği, davacı ile birlikte aynı fiilden soruşturulan memurlara 8/5-b/2 maddesi uyarınca 16 ay uzun süreli durdurma cezası verilmesine rağmen davacıya 8/6-h maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası verilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu; ayrıca davacı ile diğer sanıklar hakkında ...

Ağır Ceza Mahkemesince verilen ...günlü, E..., K... sayılı kararla, sanıkların söz konusu evrakı sonradan oluşturdukları hususunun sabit olmadığı gerekçesiyle beraatlerine hükmedildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde; davacının kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek fiilini işlediğinden bahsedilemeyeceğinden 682 sayılı KHK'nin 8/6-h maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı;

diğer yandan, davacı tarafından söz konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte tarafına iadesi talep edilmiş ise de; davacının işlem tarihinden önce 17/08/2016 günlü, 670 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığı anlaşıldığından işlem tarihi itibarıyla yoksun kaldığı parasal hakları olduğundan bahsedilemeyeceğinden bu talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline; davacının yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte tarafına iadesi istemi bakımından ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının fiilinin subuta ermesi nedeniyle eylemine uyan hüküm çerçevesinde meslekten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçe değiştirerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra,gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Bolu ili, ... İlçe Emniyet Amirliğinde komiser yardımcısı olarak görev yapmakta iken, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiilini işlediğinden bahisle 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-h maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü,... sayılı işleminin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte tarafına iadesine hükmedilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-h maddesinde; "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

Aynı şekilde; 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin, 6. fıkrasının (h) bendinde de; "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlardır.

Bu cezaların, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri olduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal önemleri de bulunmaktadır. Bu nedenle, disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir.

Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, Karar Tarihi: 02/07/2020, Başvuru Numarası: 2016/14253 olan "Barış Baş" dosyasında verdiği kararın 56. paragrafında. "Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir.

Disiplin hukuku kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır.

Bazı hâllerde ise kamu görevlisinin fiili ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, B. No: 2013/6879, 2/12/2015, § 25; Kürşat Eyol, § 30).". 57. paragrafında.

"Cezai sorumluluğunun bulunmadığı tespit edilmiş veya ceza sorumluluğu ortadan kalkmış olsa dahi aynı olaylar nedeniyle -daha hafif bir ispat külfeti temelinde- kişi hakkında başka tür bir sorumluluğun tesis edilmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır.

Bu bağlamda ceza yargılamasına konu maddi olay ve olguların disiplin hukuku esasları çerçevesinde diğer kamu makamlarınca (idari/adli) ayrıca değerlendirilmesi ve bu değerlendirme sonucunda ulaşılacak kanaate göre işlem/karar tesis edilmesi mümkündür (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, § 25; Kürşat Eyol, § 30, Galip Şahin, § 48).". 58. paragrafında ise.

"Adli ve idari makamların kendi görev sınırlarını aşarak kişiyi suçlu ilan etmesi veya bu bağlamda birtakım çıkarımlarda bulunması masumiyet karinesinin ihlaline yol açabilir. Masumiyet karinesi kapsamındaki güvencelerin sağlanıp sağlanmadığının tespiti yapılırken ise kararın gerekçesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir (Galip Şahin, § 48; M.I., B. No: 2012/1268, 30/12/2014, § 50). Bu kapsamda karar vericilerin kullandıkları dil kritik önem taşır (Mustafa Kıvrak, B.

No: 2013/3175, 20/2/2014, § 36). Kamu makamlarının işlem ya da kararlarında belirttikleri gerekçeler veya kullandıkları dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleri, ceza mahkemeleri tarafından suçlu bulunmamış bireyin masumiyeti üzerine gölge düşürülmesine sebebiyet vermemeleri gerekmektedir (Galip Şahin, § 47)." değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.

Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda; Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.

Davacı ve başkaca sanıklar hakkında, dava konusu fiil ile ilgili olarak, "Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçundan yapılan yargılamada: ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E...., K.... sayılı ceza dosyası kararında; "...sanıkların görevlendirme yazısının kesinlikle belge üzerinde yazılı olan tarihte oluşturulduğunu ancak çalıştıkları karakolun oldukça küçük olması nedeniyle çoğu zaman görevlendirme yazısının çıktısını almadan doğrudan tebliğ tebellüğ belgelerini imzaladıklarını, olay tarihinde de, belgenin oluşturulmasından sonra çıktısının alınması için başka bir bilgisayara taşınmış olduğunu, bu sırada oluşturulan belgede yapılan en ufak bir değişikliğin oluşturulma tarihinin de değişmesi anlamına geleceğini,

bilgisayar kayıtlarında evrakın tarihinin sonraki bir dönem olduğuna ilişkin kaydın bu surette oluşmuş olabileceğini ifade etmişlerdi. Sanıkların bu savunmalarının aksini ispata yarayacak, bilgisayar kaydı dışında delil bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, sanıkların evrakı sonradan oluşturdukları hususunun sabit olmadığı, savunmalarının samimi olma ihtimali bulunduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Bu sebeple sanık savunmalarına itibar edilmesinin zaruri olduğu değerlendirilerek, atılı resmi evrakta sahtekarlık suçunun sabit olmadığı sonuç kanaatine varılmıştır" gerekçesiyle davacı ve diğer sanıkların, isnad edilen işbu suç yönünden, beraatine karar verildiği ve anılan karara karşı istinaf yoluna başvurulmadan kararın kesinleştiği görülmüştür.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda, davacıya isnat edilen fiillerin aynı zamanda Ceza Kanunu bakımından da suç olduğu ve yukarıda bahsedilen kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan verilen beraat kararları gözönüne alındığında davacının, üzerine atılı "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiilini işlediğinin sübuta ermediği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline hükmedilmesi yolunda verilen Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.