Danıştay 2. Daire E.2021/10180 K.2025/4754

Dava Konusu İstem

Dava; ... Emniyet Müdürlüğü ... Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, ''Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak'' suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile mahrum kalınan tüm parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan disiplin soruşturmasında ifadesi alınan R.K'nın tartışmayı doğrulamasına rağmen hakaret ve küfür sözcüklerini duymadığını söylemesi, lokantada bulunan Y.Ö isimli şahsın ise hakaretle ilgili ne söylendiğini hatırlamadığını ifade etmesi, pide evi çalışanlarından Ö.S'nin ifadesinde söylendiği iddia edilen hakaret kelimelerinin diğer tanıklar tarafından doğrulanmadığının görüldüğü, öte yandan, ilgili hakkında ...

Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan suç duyurusu üzerine başlatılan ... sayılı soruşturmada, şüphelinin eylemi nedeniyle, TCK' nun 299/3. maddesi gereğince Cumhurbaşkanına Hakaret suçundan kamu davası açılabilmesi için Adalet Bakanlığından kovuşturma izni istenildiği, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarihli görüş yazısında.

"Eylemin diğer tanıklar tarafından doğrulanmadığı gibi beyanda bulunan tanığın eylemden uzun bir süre geçtikten sonra ifade vermesinin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturmaması nedeniyle kovuşturma izni verilmesine yer olmadığı"na karar verildiği, buna istinaden de ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, ...

Karar nolu 'Kovuşturmaya Yer Olmadığına' dair karar verildiği hususları birlikte dikkate alındığında, davacının üzerine atılı eylemi gerçekleştirdiğinin sabit olmadığı anlaşıldığından, Tüzüğün 8/47. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği,

davacının hukuka aykırı bulunan ve iptaline hükmedilen disiplin işlemi nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, davalı idare tarafından ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacı hakkında yürütülen soruşturma sonucunda ''Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak'' suçunu işlediğinin sübuta erdiği, olayın gerçekleştiği tarih itibarıyla yürürlükte olup lehe olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8. maddesinin 47. fıkrası gereğince davacıya ''meslekten çıkarma'' cezası verildiği, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Emniyet Müdürlüğü ... Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, ''Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak'' suçunu işlediğinden bahisle suçun Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yürlükte olduğu dönemde gerçekleştiği, karar tarihi itibarıyla 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girmiş olduğu,

Anayasa'nın 38'inci maddesinin 1'inci fıkrasının amir hükmü doğrultusunda lehine olan hüküm uygulanarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8'inci maddesinin 47. fıkrasında yer alan "Meslekten Çıkarma" disiplin cezası ile tecziyesine, fiilin işleniş biçimi ve kusurunun ağırlığı dikkate alındığında aynı Tüzüğün 15'inci maddesinin uygulanmasına yer olmadığına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile mahrum kalınan tüm parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 47. fıkrasında; "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiili meslekten çıkarma cezasının uygulanmasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü,

30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verildiğinden, dava konusu uyuşmazlığın bu Kanun uyarınca incelenip çözümlenmesi gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ceza Hukuku kökenli olan, lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehinde ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, yukarıda anılan lehe olan hükmün uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel alınan ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47 maddesinde yer alan "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiiline, 7068 sayılı Kanun'un meslekten çıkarma cezasını gerektiren; fiil, işlem, tutum ve davranışlarını saymak suretiyle belirlendiği 8. maddesinde yer verilmemiştir.

Bu itibarla, "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiil tipi esas alınarak disiplin cezası verilemeyeceğinden, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan; davalı idarece, davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.