Danıştay 2. Daire E.2021/10302 K.2025/697

Dava Konusu İstem

... Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı, 10/08/2015 tarihli sosyal medya (...) paylaşımı nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47 maddesinde yer verilen "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" hükmü uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesi dayanak alınarak düzenlenen Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47 maddesinde: "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektirdiği kuralına yer verilmiş ise de;

dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonra yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da böyle bir kurala yer verilmeyerek davacının lehine bir durum oluştuğu anlaşıldığından,

davacının 10/08/2015 tarihinde "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" suçunu işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı;

öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un 34. maddesinde "Bu Kanun Hükmende Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun disipline ilişkin hükümleri uygulanır" hükmüne yer verilmiş ise de, "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiili 657 sayılı Kanun'da da düzenlenmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; her ne kadar davalı idare tarafından davacının sübuta eren eyleminin, eylem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47 maddesinde belirtilen "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini,Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" disiplin suçu kapsamında kaldığı belirtilmiş ise de, söz konusu disiplin suçunun 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'ndaki karşılığının 301. maddesinde düzenlenen "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini,

Devletin kurum ve organlarını aşağılama" suçu olduğu, tüzükte düzenlenen disiplin suçu ile 5237 sayılı Yasa'nın 301. maddesinde düzenlenen suçun tanımlarının aynı olduğu, dolayısıyla anılan disiplin suçundan bahsedebilmek için aynı eylem nedeniyle 5237 sayılı Yasa'nın 301. maddesi kapsamında yürütülen adli bir soruşturma, kovuşturma yahut mahkumiyet kararının varlığının zorunlu olduğu,

somut olayda ise davacı eyleminin 5237 sayılı Yasa'nın 299. maddesinde düzenlenen "Cumhurbaşkanına hakaret" suçu kapsamında kaldığının yargı kararı ile hüküm altına alındığı dikkate alındığında, davacı eyleminin anılan disiplin suçu kapsamında kaldığını kabul etmeye hukuken olanak bulunmadığı;

Buna göre, Devletin başı ve tüm kamu görevlilerinin amiri konumunda bulunan Cumhurbaşkanına hakaret suçunun, gerek dava konusu işleme esas fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü gerekse 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca amirine hakaret kapsamında bulunması ve bu disiplin suçunun Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü ve 682 sayılı KHK hükümleri uyarınca 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirmesi nedeniyle davalı idare tarafından sübuta eren davacı fiilinin hukuki nitelendirilmesinde hataya düşülmek suretiyle tesis olunan dava konusu işlemde

bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde sonuç itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı;

Diğer taraftan, davalı idare tarafından davacının sübuta eren eylemi nedeniyle yer verilen açıklamalar çerçevesinde yeniden disiplin cezası tesis edilebileceğinin açık olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının işlediği fiilin sabit olduğu, beyanlarının samimi olmadığı, kendini suçtan kurtarmaya yönelik olduğu, Facebook sayfasında ürettiği söylem, yorum ve paylaşımların, Türk Milletine, Cumhurbaşkanına ve Devlet büyüklerine yönelik hakaret, küfür ve aşağılama içerdiği, davacının 701 sayılı KHK ile rütbelerinin geri alındığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçe değiştirerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tokat Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, 10/08/2015 tarihinde Facebook sosyal paylaşım sitesindeki "..." takma adıyla, başkası tarafından üretilen suçlayıcı bilgiyi paylaştığı ve bu paylaşıma sinkaflı sözlerle ek yaparak paylaşımda bulunduğu,

bu şekilde toplumun bir bölümünde Sayın Cumhurbaşkanının "Uzun adam" olarak isimlendirilmesi göz önüne alındığında, yapılan bu paylaşımla Sayın Cumhurbaşkanına söverek aşağıladığı gerekçesiyle 10/08/2015 tarihli sosyal paylaşımı (Facebook) nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının, anılan kısmının iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan; davacının uyuşmazlık konusu 27/07/2015, 28/07/2015, 10/08/2015 ve 01/10/2015 tarihli paylaşımları nedeniyle "Cumhurbaşkanına hakaret" suçundan açılan ceza davasında, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile Türk Ceza Kanunu'nun 299/1 maddesi uyarınca bir yıl iki ay on yedi gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve anılan kararın kesinleştiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 47. fıkrasında "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiili meslekten çıkarma cezasının uygulanmasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü,

30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verildiğinden, dava konusu uyuşmazlığın bu Kanun uyarınca incelenip çözümlenmesi gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ceza Hukuku kökenli olan, lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehinde ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, yukarıda anılan lehe olan hükmün uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel alınan ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47 maddesinde yer alan "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiiline, 7068 sayılı Kanun'un meslekten çıkarma cezasını gerektiren; fiil, işlem, tutum ve davranışlarını saymak suretiyle belirlendiği 8. maddesinde yer verilmemiştir.

Bu itibarla, "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiil tipi esas alınarak disiplin cezası verilemeyeceğinden, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan; davalı idarece, davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.