Danıştay 2. Daire E.2021/10844 K.2022/5061

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Onuncu Dairesine gönderilen, daha sonra anılan Daire tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Temyizen incelenmekte olan dava; İstanbul ili, Kartal ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde, içkili lokanta olarak faaliyet gösteren işyerinin mevcut ruhsatının faaliyet konusunun Pavyon olarak değiştirilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra; 4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı kurala bağlanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin dava konusu ruhsatın ve devri işleminin tesis edildiği tarihlerde yürürlükte bulunan halleriyle. "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması,

b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde ...gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri ...gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması" Tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda ise, "yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması"... d) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması,

e) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan, depolanan yerler ile gaz dolum tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması, h) Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri; ...ve benzeri işyerlerinde yangına karşı gerekli önlemlerinin alındığını gösteren itfaiye raporunun alınması, diğer işyerlerinde ise yangına karşı gerekli tedbirlerin alınmış olması, ı) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar, ...açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması...

Yetkili idareler, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapacakları denetimlerde bu hususların yerine getirilip getirilmediğini kontrol eder... Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için bu hususlar işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilir." düzenlemesine yer verilmiş.

"İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli" başlıklı, 8. maddesinin 2. fıkrasında ise, umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenleneceği belirtilmiş, "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde ise,

umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye tarafından izin verileceği, ruhsat vermeden önce ise, kolluk kuvvetinin görüşünün alınacağı ve yetkili kolluk kuvvetinin, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildireceği düzenlenmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 3. maddesinde ise. "Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; Mahkemenin, ... günlü, E:... sayılı ara kararıyla, davalı idareden, işlemin sebep unsurunu somut olarak ortaya koyan bilgi ve belgelerin sunulmasının istenildiği, davalı idarenin 08/03/2016 evrak kayıt tarihli cevap dilekçesi ekinde sunulan Plan ve Proje Müdürlüğü'nün yazısı ile ekli imar planında, işyerinin bulunduğu alanın, yürürlükte bulunan Nazım ve Uygulama İmar planlarında kısmen konut ve kısmen de imar yolunda kaldığının belirtildiği görülmüştür.

Bu durumda; 3572 ve 3194 sayılı Kanunların amir hükümleri karşısında, öncelikle, imar planlarını yapmak ve uygulamakla görevli ve yetkili idarece tesis edilen dava konusu işlemin, idarece gösterilen sebep unsuru denetlenmek üzere gerekli inceleme ve araştırma yapılarak karar verilmesi gerekmekte iken, henüz kolluk görüşü alınması aşamasına gelinmeksizin, bir başka sebep unsuru (imar durumu) yönünden talebin reddine ilişkin dava konusu işlemin kolluk görüşünün alınmamış olduğundan bahisle iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.