Danıştay 2. Daire E.2021/11017 K.2023/3203

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; tapuda işyeri (dükkan) olarak görünen yerlerde, tekel bayii açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oyçokluğu ile aldığı kararın bulunması gerektiği, davacıya ait ve tapuda işyeri (dükkan) olarak görünen uyuşmazlık konusu yerde tekel bayii (alkollü ve alkolsüz içki satışı) açabilmek için "kat maliklerinin oyçokluğu ile aldığı kararın bulunması" şartının sağlanmadığı, bu nedenle, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; kolluk tarafından yapılan incelemelerde tekel ürünleri satış yeri açılmasının uygun olduğuna dair görüş verildiği, işyerinin tapuda dükkan olarak gözükmesi nedeniyle kat maliklerinden muvafakat alınmasının gerekmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından Batman ili, ... Mahallesi, ... Bulvarı, ... Apt., No:... adresinde tekel bayii açmak için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 1. maddesinde. "Kanunun amacının, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi, işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu" belirtilerek, aynı Kanun'un 3. maddesinde. "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler" sayılmış, aynı Kanun'un 4. maddesinde ise.

"İznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı" vurgulanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Tanımlar başlıklı 4. maddesinin (f) bendinde "Sıhhî müessese, gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyeri", (g) bendinde ise "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri, kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler;

kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerler olarak" tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin İşyerlerine Aranacak Genel Şartlar başlıklı 5. maddesinin b bendinde ise " 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oybirliği ile karar alması, tapuda işyeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oyçokluğu ile aldığı kararın bulunması" gerektiği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki gayrımenkullerin tapu kütüğünde mesken olarak gözüken bağımsız bölümlerinde umuma açık eğlence yeri açmak için; kat maliklerinin oybirliğiyle, işyeri olarak gözüken bağımsız bölümlerde ise oyçokluğuyla muvafakat etmesi gerekmektedir. Umuma açık eğlence yerlerini belirlemedeki asli unsur ise o yerde eğlenme maksadıyla toplanılmasıdır. Bu bağlamda, tütün ve alkol mamülleri satmak için açılan tekel ürünleri satış yeri veya tekel bayiileri umuma açık eğlence yeri olmayıp, sıhhi işyeri niteliğindedir.

Dava dosyasının incelenmesinden, Batman ili, ... Mahallesi, ... Bulvarı, ...Apt., No:... adresinde bulunan davacının maliki olduğu ve tapuda dükkan olarak gözüken işyerinde tekel bayii açmak için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun kat maliklerinin muvafakat vermediği belirtilerek reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, tapuda dükkan olarak gözüken işyerinde tekel bayii açmak isteyen davacının, işletmesinin umuma açık eğlence yeri olmaması ve sıhhi işyeri niteliğini taşıması nedeniyle kat maliklerinin oyçokluğuyla muvafakatini alma zorunluğu bulunmadığından davacının işyeri açma çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık aksi yöndeki temyiz incelemesine konu İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamıştır.

Öte yandan, davalı idarece işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlemek için kat maliklerinin muvafakatinin aranmamasının davacıya doğrudan doğruya işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesi sonucunu doğurmayacağı, tekel bayii açılması için mevzuatta öngörülen diğer tüm koşullar değerlendirilerek ruhsat başvurusunun sonuçlandırılacağı da açıktır.