Danıştay 2. Daire E.2021/11630 K.2021/4276

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesine aykırı olarak ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edilen işyerinin, 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca faaliyetten men edilmesine karar verildiği, 3572 sayılı Kanunda ve adı geçen Yönetmelikte, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağına dair özel düzenlemeler bulunduğundan, anılan özel düzenlemeler uygulanmaksızın, 1608 sayılı Kanun uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca ruhsat almadan faaliyet gösteren davacıya ait işyerinin faaliyetten meni kararında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davacı tarafından, dava konusu idari işlemin hukuka uygun olmadığı savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Keçiören Belediyesi zabıta görevlilerince düzenlenen 07/11/2018 günlü tutanak ile, Ankara İli, Keçiören İlçesi, ... Mahallesi ... Sok. No:... adresinde ikamet eden davacının, meskeninin yanındaki ahırda, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesine aykırı olarak ruhsatı olmadan besicilik yaptığının tespit edildiği, Keçiören Belediye Encümeninin ... gün ve ... sayılı kararıyla da, 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca işyerinin faaliyetten men edilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı verme yetkisinin Belediyelerde olduğu belirtilmiş; 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise, sıhhî işyerlerini, 2' nci ve 3'üncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek ilçe belediyelerinin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde.

"Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.

Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3'üncü maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler sayılmış, 4'üncü maddesinde; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak, kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı, 5'inci maddesinde ise; işyeri veya işletme açmak isteyen kişinin;

işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3'üncü maddede belirtilen mercie ibraz edeceği, başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, ilgilinin, bu belgeye dayanarak işyeri açabileceği hükme bağlanmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinde, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyerinin açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından Ankara İli, Keçiören İlçesi, ... Mahallesi ... Sok. No:... adresinde besi hayvanı yetiştiriciliği amacıyla işletilen işyerinin, 07/11/2018 tarihinde davalı idare görevlileri tarafından yapılan denetimde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğunun tespit edildiği, Keçiören Belediye Encümeninin dava konusu işlemi ile 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine istinaden işyerinin faaliyetten men edilmesine karar verilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 1608 sayılı Kanun'un diğer mevzuatta yaptırım öngörülmeyen hallerde uygulanacağı, 3572 sayılı Kanun'da İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te öngörülen kriterlere uygun olarak başvuru yapılması halinde yetkili idarelerce işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, ilgilinin bu belgeye dayanarak işyeri açabileceği hükme bağlanmasına rağmen işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan faaliyet gösterilmesi durumunda uygulanacak yaptırımın düzenlenmediği,

bu kapsamda belediye encümeninin 3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'e göre işyeri açma çalışma ruhsatı almadan işyeri açanlara 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine istinaden yaptırım uygulayabileceği izahtan varestedir.

Bu durumda; davacı tarafından işletilen işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği 07/11/2018 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen zabıt varakası ile tespit edilmiş olduğundan, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine göre faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.