Danıştay 2. Daire E.2021/12347 K.2022/5486

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

.

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı şirketin, erkek berberi dükkanı sahibi olduğu, Sakarya Berberler Esnaf ve Sanatlarlar Odası Başkanlığının … günlü, … sayılı yazısı ile davalı idareden berber esnafının pazar günleri çalışma taleplerinin kabul edilmemesi ve çalışmasına izin verilenlerin ruhsatlarının iptal edilmesinin talep edildiği, davalı idarece davacı şirketin … günlü, … sayılı Hafta Tatili ruhsatının iptal edildiği, ilgili kanunlarda kendisine tanınan yetki üzerine, gerekli koşulları taşıyan davacı şirkete ruhsat verildiği,

Sakarya Berberler Esnaf ve Sanatlarlar Odası Başkanlığının hafta sonu çalışma izni verilmemesi ve izin verilmiş olan berberlere ait izin belgelerinin iptal edilmesi yolundaki başvurusunun reddedilmesi gerekirken, kabul edilmek suretiyle davacı şirkete ait ruhsatın iptali biçiminde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, berberlerin 394 sayılı kanunda yer alan istisna kapsamında olmadığı, konuyla ilgili olarak İçişleri Bakanlığının görüş yazısının bulunduğu, davacının pazar günü çalışması için ruhsat verilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/09/2019 günlü, E.2015/7513, K.2019/7119 sayılı gönderme kararı ile Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından da, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Erkek berberi olarak işletilen işyerinin hafta sonu çalışma izninin iptaline ilişkin … günlü, … sayılı Adapazarı Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, nüfusu on bin veya on binden fazla olan yerlerde fabrika, imalathane, tezgah, dükkan, mağaza, yazıhane, ticarethane, sınai ve ticari her türlü müessesenin haftada bir gün tatil yapmalarının mecburi olduğu hükme bağlanmış; 4. ve 5. maddesinde, bazı iş yerlerinin Kanun'un kapsamı dışında tutulduğu kabul edilmiş; 8. maddesinde ise Kanun'un istisnasından yararlanmak isteyen iş yerleri için bu iş yerlerinin sahibi veya mesul müdürünün ilgili belediye meclislerine müracaatta bulunarak hafta tatili ruhsatı almaları gerektiği kurala bağlanmıştır.

01/07/2017 günlü, 30111 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7033 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

394 sayılı Kanun, günümüz itibarıyla yürürlükten kaldırılmış olsa da dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olduğundan, anılan Kanun hükümlerine göre inceleme yapılması gerekmektedir. 394 sayılı Kanun'da kural olarak hafta tatilinde çalışılmayacağı düzenlenmiş, bazı iş yerleri bu kuralın dışında tutulmuş, bunların dışında kalan iş yerlerinin de hafta tatilinde çalışabilmeleri için iş yerinin sahibi veya mesul müdürünün ilgili belediye meclisine başvuruda bulunarak hafta tatili ruhsatı alması gerektiği belirtilmiştir. Dava konusu edilen … günlü, … sayılı işlem, Belediye Başkan Yardımcısı … tarafından imzalanmış bulunmaktadır.

Dar anlamda yetki unsuru denilen karar alma yeteneği; konu, yer ve zaman itibariyle, Anayasa ve yasalarla, belli organ, makam ve kamu görevlilerine tanınmış bir güçtür. Yetki devrinin hukuken geçerli olabilmesi, böyle bir yetkinin daha önce kanunda açıkça öngörülmüş bulunmasına bağlıdır. Ancak, kamu hukukunda yetkiler; ait olduğu organ, makam ve görevlilere bizzat kullanılmak üzere verildiğinden, yetki devri istisnai durumlarda söz konusudur.

13/07/2005 günlü, 25874 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Yetki devri" başlıklı 42. maddesinde; "Belediye başkanı, görev ve yetkilerinden bir kısmını uygun gördüğü takdirde, yöneticilik sıfatı bulunan belediye görevlilerine devredebilir." hükmüne yer verilmiştir. Aktarılan mevzuat uyarınca Büyükşehir Belediye Başkanlarının bir kısım görev ve yetkilerini yöneticilik sıfatı bulunan belediye görevlilerine devredilebileceği ancak Belediye Meclisinin yetki devri yapabileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; hafta tatili çalışma ruhsatı verilmesinde belediye meclisinin yetkili olduğu anlaşılmakla, hafta tatili ruhsatının iptaline ilişkin işlemin de, yetkili olan belediye meclisi tarafından karara bağlanması gerekmektedir. Bu durumda, belediye başkan yardımcısı tarafından tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dava konusu işlemin yetkisiz makam tarafından tesis edildiği anlaşıldığından, işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık; işin esasının incelenmek suretiyle, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.