Danıştay 2. Daire E.2021/13710 K.2021/1620

Dava Konusu İstem

Dava; İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... Mahallesi sınırları dahilinde bulunan ... pafta, ... parsel sayılı mülkiyeti Hazineye ait 685,90 m² yüzölçümlü taşınmazın tamamının iki katlı bina, kömürlük ve bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 23/11/2007 - 01/02/2010 tarihleri arası dönem için 13.968,24 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 09/11/2015 günlü, E:2015/1413, K:2015/4657 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi ek raporunda özetle; değer arttırıcı durumlar dikkate alındığında, 2007 yılı için m² birim fiyatının 5,00 TL olarak hesaplandığı ve toplamda 8.440,00 TL ecrimisil bedeli getirisinin olabileceği yönünde görüş belirtildiği gerekçesiyle; dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 5.528,24 TL'lik kısmının iptaline, davanın 8.440,00 TL'ye yönelik kısmının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, önceki (25/09/1998 - 22/11/2007) işgal döneminde 441,00 m² kullanıldığı için 8.700,13 TL ecrimisil talep edildiği, davacının bu bedele itiraz etmediği, 1/4 ü peşin kalanı 4 eşit taksitte ödediği, idarenin bir önceki ecrimisil bedelini esas alarak hesaplama yaptığı, mahkemece 2007 yılı için 5,00 TL/m² birim bedeli üzerinden hesaplama yapmasının hukuki olmadığı, idarece talep edilen ecrimisilin rayice uygun olduğu belirtilerek, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... Mahallesi sınırları dahilinde bulunan ... pafta, ... parsel sayılı mülkiyeti Hazineye ait 685,90 m² yüzölçümlü taşınmazın iki katlı bina, kömürlük ve bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 23/11/2007 - 01/02/2010 tarihleri arası dönem için 13.968,24 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır.

Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; 07/09/2016 havale tarihli ek bilirkişi raporunda herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın, emsal nitelik taşıyan kira ya da ecrimisil bedellerine yer verilmeden, somut bir veri ortaya konulmadan, 2007 yılı için m² birim fiyatının 5,00 TL olarak hesaplandığı ve toplamda 8.440,00 TL ecrimisil bedeli getirisinin olabileceği yönünde görüş belirtildiği, mahkemece mezkur rapor esas alınmak suretiyle karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır.

Nitekim, İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... Mahallesi ve ... Mahallesinde yer alan taşınmazlara ilişkin olarak açılan davalar incelendiğinde; ... İdare Mahkemesinin E. ... sayılı (davacı ...) dosyasında 2007 yılı birim bedeli 8,37 TL/m²; ... İdare Mahkemesinin E. ... sayılı (davacı ...) dosyasında 2007 yılı birim bedeli 7,57 TL/m²;

... İdare Mahkemesinin E. ... sayılı (davacı ... ) dosyasında 2007 yılı birim bedeli 8,37 TL/m²;

... İdare Mahkemesinin E. ... sayılı (davacı ...) dosyasında 2007 yılı birim bedeli 8,37 TL/m2; ... İdare Mahkemesinin E. ... sayılı (davacı ...) dosyasında 2009 yılı birim bedeli 9,91 TL/m2; ... İdare Mahkemesinin E. ... sayılı (üniversite) dosyasında 2008 yılı birim bedeli 17,00 TL/m²; ... İdare Mahkemesinin E. ... sayılı (davacı ... ) dosyasında 2007 yılı birim bedeli 7,35 TL/m² olarak hesaplandığı görülmektedir.

Buna göre, mahkemece 2007 yılı için 5,00 TL/m² birim bedelin alınmasının çok düşük olduğu, emsal rayicin altında kaldığı açıktır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince dava konusu taşınmazın bulunduğu ... Mahallesinde işgal edilen benzer nitelikteki taşınmazlar için belirlenen ecrimisil bedelleri, mezkur taşınmazların 6292 sayılı Kanunun 2/B maddesi kapsamında yapılan satış bedelleri, taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörler dikkate alınmak suretiyle, işgal döneminde davacıdan istenebilecek ecrimisil bedelinin belirlenmesi ve buna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.