Danıştay 2. Daire E.2021/1379 K.2023/3113

Dava Konusu İstem

Dava; Antalya İl Emniyet Müdürlüğü emrinde çarşı ve mahalle bekçisi olan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesi uyarınca; "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle ve tekerrür hükümleri uygulanarak Antalya İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile, 16 ay uzun süreli durdurma cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : .... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; olaya ilişkin bilgi ve belgelere göre yapılan değerlendirmede, davacının kardeşine ait işyerini de kullanmak suretiyle tefecilik yaptığı, verdiği borçlar nedeniyle lehine borç senetleri imzalattığı; kefil olduğu bir şahıstan kefalet tutarını aşacak biçimde senet aldığı ve borç ödendiği halde bu ve diğer senetleri iade etmeyerek icra takibine koyduğu şeklinde soruşturma raporunda varılan sonucun, Mahkemelerince de aynı gerekçelerle benimsendiğinden, ceza durumu dikkate alınarak verilen disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davacının temyiz başvurusu üzerine, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesinin 23/11/2015 günlü, E:2015/4406, K:2015/7571 sayılı kararıyla, İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davacı tarafından; 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin, Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla iptal edildiği, anılan madde dayanak alınarak çıkarılan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünde yer alan düzenlemelere göre verilen disiplin cezalarının kanuni dayanağı ortadan kalktığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Düzeltilmesi istenen kararın yöntem ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesinin 23/11/2015 günlü, E:2015/4406, K:2015/7571 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkında yapılan şikayetler üzerine başlatılan soruşturma sonucunda düzenlenen disiplin soruşturma raporu ile; davacının faizle borç para verdiği, karşılığında borç miktarı olmayan senetleri aldığı, bu nedenle tefecilik suçunu işlediği tespit edildiğinden, "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak'' fiilinin sübuta erdiği ve daha önce de benzer nitelikte cezaları bulunduğundan bahisle dava konusu disiplin cezasının tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan (Mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesinde; "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işleyenlerin kademe ilerlemesinin 6 ay süre ile durdurulacağı hükmü,

Aynı Tüzüğün "Yenilenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde ise, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, anılan Tüzüğün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, faizle borç para verdiği ve çevresinde de bu şekilde tanındığı, faizle borç verme eylemi karşılığında kişilerden senet aldığı, senet bedelinin zamanında ödenmemesi halinde, senette yer alan borç miktarını artırarak yeni senet düzenlediği ve önceki senetleri de yok etmeyerek borçlulara karşı icra takibinde bulunduğu, bu fiillerinden dolayı yapılan ceza yargılamasında .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının tefecilik şeklinde sabit görülen eylemi nedeniyle 2 yıl, 1 ay hapis ve 5 gün adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği ve Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından, 18/05/2012 günlü dava dilekçesi ile, hakkında aynı eylemler nedeniyle Antalya Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ...

Olur tarihli, ... sayılı kararıyla tesis edilmiş 16 ay uzun süreli durdurma cezasının bulunduğu, dava konusu işlemle, aynı eylem sebebiyle ikinci kez cezalandırıldığı iddia edilmiş ise de; dava konusu ... günlü, ... sayılı işleme konu olan eylemler nedeniyle davacı hakkında şikayet dilekçesi verilmesine neden olan ve şikayetçi tarafından düzenlenen senedin 08/11/2010 günlü, şikayet dilekçesi tarihinin de 11/10/2011 olduğu,

... günlü, ... sayılı, 15/04/2011 Olur tarihli işlemin tesis edilmesine neden olan 11/10/2010 günlü şikayetten sonra anılan senedin düzenlendiği ve şikayetin yapıldığı göz önünde bulundurulduğunda, davacının bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Yukarıda aktarılan mahkumiyet kararı ile dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler doğrultusunda, davacıya isnat edilen fiilin sabit olduğu anlaşılmakta ise de, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan disiplin cezalarının "yenilenme" halinde ağırlaştırılarak uygulanmasına ilişkin düzenlemeye, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmediği ve davacı lehine düzenleme niteliğinde olduğu görüldüğünden, artık uygulama alanı bulunmayan tekerrür hükümleri uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince, davacı lehinde olan durumun dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekeceğinden, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dava; çarşı ve mahalle bekçisi olan davacının, "tefecilik yaptığı" gerekçesiyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesi uyarınca; "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle ve tekerrür hükümleri uygulanarak Antalya İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla tesis edilen 16 ay uzun süreli durdurma cezasının iptali istemiyle açılmıştır.

(Mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün dava konusu işlem tarihinde "Yenilenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almakta iken, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, anılan Tüzüğün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

İdare Mahkemesince, davacının 15/03/2012 tarihli İl Polis Disiplin Kurulu kararıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi uyarınca 16 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılması esas alınarak, olayda tekerrür halinin gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedildiği görülmektedir.

Kelime olarak, tekrarlanma anlamını taşıyan tekerrür, hukuk dilinde bir kimsenin işlediği bir suç nedeniyle hüküm giymesinden sonra, belirli bir süre içerisinde yeni bir suç işlemesini ifade etmektedir. Tekerrür nedeniyle ceza artırımıyla amaçlanan, kişinin yeniden suç işlemesi halinde daha ağır ceza verileceğini bilmesi ve bu şekilde suç işlemekten caydırılmasıdır.

İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esası incelenirken yukarıdaki açıklamalar ışığında, tekerrür nedeniyle bir derece ağır ceza uygulanabilmesi için, Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde belirtilen süreler içinde, disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın yenilenmesinde ya da aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında bir derece ağır ceza verileceği de göz önünde bulundurularak öncelikle isnat edilen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi,

sonrasında tekerrüre ilişkin şartların somut olay kapsamında oluşup oluşmadığı, tekerrüre ilişkin şartların gerçekleştiği kanaatine varıldığı takdirde ise, uyuşmazlığın, 7068 sayılı Kanun'da tekerrür düzenlemesine yer verilmemesinin lehe düzenleme niteliğinde olup olmadığı yönünden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu yapılmadan eksik inceleme ile verilen davanın reddi yolundaki Mahkeme kararının belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.