Danıştay 2. Daire E.2021/13813 K.2022/6052

Dava Konusu İstem

Dava; İstanbul ili, Şişli İlçesi, … Mahallesi, …mevkiinde bulunan … pafta, …ada, …parsel sayılı Hazineye ait 1.165,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 426,00 m²'sinin metro bakım tesisi ve bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/01/2004-31/12/2007 tarihleri arasındaki dönem için 114.300,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin, Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 08/05/2015 günlü, E:2015/292, K:2015/1952 sayılı sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararla; taşınmaz üzerindeki yapıların İstanbul Büyükşehir Belediyesince yapıldığı ve İstanbul Elektrik, Tramvay, Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü (İETT) lehine intifa hakkı tesis edildiği, İETT ile davacı arasında yapılan protokoller ile söz konusu yerdeki tesislerin davacı tarafından işletildiği, kar amacı gütmeyen davacının görev ve sorumluluğu kapsamına kamu hizmetinin yerine getirilmesi amacıyla yaptığı faaliyetin işgal olarak nitelendirilemeyeceği ve fuzuli şagil olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, taşınmazın İstanbul Büyükşehir Belediyesine tahsis edilmediği, davacı ile taşınmazın kullanımı konusunda bir sözleşme de bulunmadığı, emsal davalarda ecrimisil alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı yolunda kararlar verildiği, dava konusu işlemin hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Şişli ilçesi, …Mahallesi, … mevkiinde bulunan … pafta … ada … parsel sayılı taşınmazın 426,00 m²'sinin metro bakım tesisi ve bahçe olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/01/2004-31/12/2007 tarihleri arasındaki dönem için 114.300,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ihbarname ile … günlü, … sayılı düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisil isteneceği; ecrimisil talep edilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak hazırlanan ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Ecrimisil" Hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, idarece talep edilen tazminat; "Fuzuli Şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, 16/09/2005 günlü İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclis kararı ve 03/01/2006 günlü Encümen kararına dayanılarak, dava konusu Hazineye ait taşınmaz üzerine İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan metro bakım tesisi ve bahçesini de kapsayan taşınmazların İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve davacı şirket arasında yapılan protokolle.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi mülkiyetindeki metro, hafif metro, cadde tramvay sistemlerinin araçları ve mütemmim cüzleri olan dükkan, otopark ve reklam alanları ile birlikte intifa hakkı sahibi İETT'ye ait tesislerin davacı şirket tarafından işletilmesi işinin kiralama suretiyle yürütülmesi konusunda anlaşıldığı, bu kapsamda taşınmazın davacı şirket tarafından kullanıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, Hazinenin mülkiyetindeki taşınmazda İstanbul Büyükşehir Belediyesi kuruluşu olan İETT Genel Müdürlüğüne intifa hakkı tanınmasının ve işletme hakkının devredilmesine ilişkin protokollerin konusunun; metro, hafif metro ve cadde tramvay sistemlerinin araçları ile mütemmim cüzleri olan dükkan, otopark ve reklam alanları olduğu, Hazinece taşınmazın kamunun kullanımına terk edilmediği gibi taşınmazın İstanbul Büyükşehir Belediyesinin mülkiyetinde olmadığı ve Belediye adına yapılmış bir tahsis ve devir de bulunmadığı dikkate alındığında, davacı şirketin fuzuli şagil konumunda olduğu ve Hazine taşınmazını işgal ettiğinin sabit olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede işgal edilen benzer nitelikteki taşınmazlar için belirlenen ecrimisil bedelleri, taşınmazın mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörler dikkate alınmak suretiyle, işgal döneminde davacıdan istenebilecek ecrimisil bedelinin belirlenmesi ve buna göre bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.