Danıştay 2. Daire E.2021/15391 K.2023/5225

Dava Konusu İstem

Dava; Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yapan davacının, hakkındaki kesinleşen yargı kararı nedeniyle memurluğa alınma şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-5 ve 98/b maddeleri uyarınca memuriyetinin sona erdirilmesine ilişkin 28/11/2014 günlü Olur’un iptali ile işlem nedeniyle mahrum kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava dosyasının incelenmesinden, polis memuru olarak görev yapan davacının, kullandığı araçta Kahramanmaraş İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan denetimde, 230 adet gümrük kaçağı telefon ele geçirilmesi üzerine açılan dava neticesinde, ...Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, 10 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, bu cezanın ertelenmesine ve 1 yıl denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiği,

anılan kararın temyiz edilmeyerek 17/10/2014 tarihinde kesinleşmesi üzerine davacının, 657 sayılı Kanun'un 48/A-5 maddesinde belirtilen memurluğa alınma şartlarını sonradan kaybettiğinden bahisle, aynı Kanun'un 98. maddesi uyarınca dava konusu 28/11/2014 tarihli Olur ile memuriyetinin sona erdirildiği, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için ceza mevzuatında yer alan tecil (erteleme) müessesesinin niteliği ve tarihsel gelişiminin incelenmesi gerektiği, 765 sayılı (mülga) Türk Ceza Kanunu sisteminin, tecil müessesesini "cezanın infazının tecili" olarak görmediği, aksine "şartlı mahkumiyet" esasına dayandırdığı,

bu sistemde tecilin, mahkumiyetin hukuki varlığını etkilediği, cezanın infazı ertelenmekle birlikte, deneme süresi içinde yeni bir suç işlenmediği takdirde, mahkumiyetin ortadan kalktığı, 01/06/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile, tecil müessesinin "erteleme" ismini aldığı, şartlarında ve ertelemeye bağlanan hukuki sonuçlarda değişikliğe gidildiği, anılan Kanun'un ''hapis cezasının ertelenmesi'' başlıklı 51. maddesinde; ''İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir.....

Denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli olarak geçirildiği takdirde, ceza infaz edilmiş sayılır.'' hükmüne yer verildiği, yeni sistemle getirilen "erteleme"nin en önemli sonucunun, erteleme süresi sonunda hapis cezasının infazının tamamlanması olduğu, bu açıklamalar ışığında.

765 sayılı (mülga) Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca tecil edilmiş bir mahkumiyet kararının, Devlet memurluğuna alınmak için bir engel oluşturmadığı gibi, halen Devlet memuru olan kişiler hakkında da 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca göreve son verme işlemi uygulanamayacağı, ancak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca verilen mahkumiyet kararı ertelenmiş olsa bile,

denetim süresinin getirilen yükümlülüklere uygun ve iyi halli olarak geçirilmesi durumunda ceza infaz edilmiş sayılacağından, mahkumiyete bağlanan hak yoksunluklarının ortaya çıkacağı, 657 sayılı Kanun'un 48/A-5 maddesi gereğince kaçakçılık suçundan dolayı ceza alanların, cezası ertelense dahi Devlet memuru olamayacakları gibi, hali hazırda devlet memuru olanların da anılan Kanun'un 98/b maddesi uyarınca görevlerine de son verilebileceği, bu durumda.

08/11/2013 tarihindeki kaçakçılık suçundan dolayı 10 ay hapis cezası ile cezalandırılarak bu cezası ertelenen davacının, memurluğa alınmadaki şartları sonradan yitirmesi karşısında, 657 sayılı Kanun'un 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlemin yetki ve sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun amir hükümleri uyarınca bir polis memurunun gerek meslekten, gerekse Devlet memurluğundan çıkarılmasının ancak Bakan onayı ile mümkün olduğu, bu konulardaki onay yetkisinin münhasır yetki olup, bizzat Bakan tarafından kullanılabileceği, dava konusu işlemin Bakan adına emniyet genel müdür yardımcısı tarafından imzalandığı,

mahkumiyet cezasının ertelenmesinden istifade eden bir kimsenin, ertelemeye bağlı haklardan (ertelemenin doğuracağı sonuçlardan) da istifade edebilmesi gerektiği, nitekim Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun 15/11/1990 günlü, E:1990/2, K:1990/2 sayılı kararına göre, mahkumiyet kararı ertelenmemiş olan bir Devlet memurunun görevine son verilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından da, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, davacının duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan; her ne kadar davacı tarafından, dava konusu memuriyete son verme işleminin münhasıran Bakan tarafından yapılması gerektiği, işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de, davacının memuriyet görevine son verilmesinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin "Devlet memurlarının... b) Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi... hallerinde memurluğu sona erer." amir hükmü uyarınca Kanun'dan kaynaklandığı,

işlemin şekli unsuru yönünden Kanun'da herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, somut olayda, Bakan adına ...tarafından imzalanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemin, anılan Kanun hükmü uyarınca davacının memuriyetinin sona erdiğini belirten bir "tespit" işlemi niteliğinde olduğu anlaşıldığından, davacının aksi yöndeki iddiasına itibar edilmemiştir.