Danıştay 2. Daire E.2021/15715 K.2025/4788

2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : Dava; Artvin ili, Hopa İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, hakkında açılan disiplin soruşturması sonucunda "Devlet memurları tarafından yapılamayacağı Devlet Memurları Kanunu'nda gösterilen kazanç getirici uğraşılarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8/6-(r) maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla. Artvin ili, Hopa İlçe Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Grup Amirliğinde polis memuru olarak görev yapan davacının, ailevi sebeplerle bir yıl süreli aylıksız izin talebinde bulunduğu, talebi uygun görülerek 11/01/2016 tarihinde ilişiğinin kesildiği,

Artvin Emniyet Müdürlüğü Hopa KOM Grup Amirliği kullanımındaki ... isimli erkek uyuşturucu madde arama köpeğinin idarecisi olan davacı hakkında görev köpeğinin bakım ve antremanlarının aksatıldığından bahisle açılan soruşturma sırasında Afganistan'da olduğunun ve ücret karşılığı patlayıcı madde dedektör köpeği idarecisi olarak çalıştığının öğrenilmesi üzerine ek tahkik oluru alındığı, davacının 19/12/2015-25/05/2016 tarihleri arasında İstanbul-Afganistan(Kabil) arasında üç kez çıkış, iki kez giriş kaydının tespit edildiği,

davacının durumu hakkında Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğünce Kabil Büyükelçiliğinden gelen yazının İçişleri Bakanlığına iletildiği, söz konusu yazıda davacının Star Demining firması bünyesinde 01/01/2016 tarihinde Kabil'deki Hamid Karzai Uluslararası Havaalanı Kışlasında köpek tutucu olarak çalışmaya başladığı, 20/07/2016 tarihinde izne ayrıldığı ve dönüş yapmadığının belirtildiği,

soruşturma kapsamında alınan beyanlar, tanık ifadeleri ve dosyada mevcut diğer deliller değerlendildiğinde isnat edilen fiilin sübuta erdiği ve 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8/6-(r) maddesi gereğince verilen dava konusu meslekten çıkarma cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 31. maddesinde düzenlenen savunma hakkının ihlal edildiği, 27/04/2017 tarihinde Artvin Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunda yapılacak toplantıda sözlü savunma yapabileceği hususunun 26/04/2017 tarihinde ikametinin bulunduğu Tekirdağ ilinde eşine tebliğ edildiği, söz konusu zaman dilimi içinde gerekli hazırlıkları yaparak Artvin ilindeki sözlü savunma yapılacak toplantıya yetişme imkanı olmadığı, isnat tam açıklanmadan ve yeterli süre verilmeden savunma istenmesinin hukuka aykırı olduğu, ücretsiz izinde olduğu dönemde kazanç getirici herhangi bir faaliyetinin olmadığı, verilen cezanın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idareler tarafından cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Artvin ili, Hopa İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, hakkında açılan disiplin soruşturması sonucunda "Devlet memurları tarafından yapılamayacağı Devlet Memurları Kanunu'nda gösterilen kazanç getirici uğraşılarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8/6-(r) maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü, ...sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 129. maddesinin 2. fıkrasında, "Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez." hükmüne yer verilmiştir.

23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Savunma Hakkı" başlıklı 31. maddesinde de; "(1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz.

Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. (3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir.

(4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." düzenlemesine yer verilmiştir.

682 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8-6-(r) maddesinde ise "Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı Kanunda belirtilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-(r) ve 31. maddelerinde de aynı hükümlere yer verildiği görülmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuç doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme de sahiptirler.

Bu bakımdan; kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanarak suçun ilgilisi tarafından işlenilmiş olduğunun kesin ve hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde hukuken kabul edilebilir nitelikte somut tespitlerle ortaya konulması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylem nedeniyle eylemine uyan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Bu bağlamda, hakkında disiplin soruşturması açılan kamu görevlisinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmesi için, savunmasını yapmak üzere ilgiliye en az yedi günlük süre tanınmalı, savunma istem yazısında; gerek savunma süresi gerekse disiplin suçunu oluşturan eylem ya da eylemler (zaman, mekan ve olayla ilgili kişi bilgilerine yer verilmek suretiyle) açık bir şekilde belirtilmeli ve sözlü savunma hakkı kullandırılırken de sözlü savunmanın yapılacağı toplantıya katılımın sağlanmasına uygun sürenin ilgili kamu görevlisine verilmesi gerekir.

Dava dosyasının incelenmesinden.

Artvin ili, Hopa İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, bir yıl süreli ücretsiz izinde olduğu dönemde Devlet memurları tarafından yapılamayacağı Devlet Memurları Kanunu'nda gösterilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak fiilini işlediğinden bahisle hakkında disiplin soruşturması açıldığı, bu süreçte davacının ikamet adresinin Tekirdağ ilinde bulunması nedeniyle Artvin İl Emniyet Müdürlüğünce, Tekirdağ İl Emniyet Müdürlüğünden "7 gün içinde yazılı savunma yapılması gerektiği ve savunma hakkına ilişkin bilgiler" içeren savunma istem yazısının davacıya tebliğinin istendiği,

bu yazının 03/04/2017 tarihinde davacının eşine tebliğ edildiği.

"27/04/2017 tarihinde saat 14.30'da Artvin Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunda yapılacak toplantıda sözlü savunma yapma hakkının olduğu, hazır bulunmadığı takdirde sözlü savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve ileri bir tarihte sözlü savunma hakkının bulunmadığı" hususlarını bildiren sözlü savunma tebliğ ve tebellüğ belgesinin de yine Tekirdağ İl Emniyet Müdürlüğünce 26/04/2017 tarihinde davacının eşine tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, Artvin ilinde 27/04/2017 tarihinde yapılacak disiplin kurulu toplantısında sözlü savunma yapabilmesi için ikamet adresi Tekirdağ olan davacıya 26/04/2017 tarihinde tebligat yapıldığı görülmüş olup, sözlü savunma yapmak için gereken hazırlık ve ulaşım imkanları da gözetilerek toplantı öncesi uygun bir süre verilmesi gerekirken toplantıdan yalnızca bir gün önce yapılan bildirim savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurduğundan dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Her ne kadar, davalı idarece verilen savunma dilekçesinde 26/04/2017 tarihinde tebliğ edilen sözlü savunma tebliğ ve tebellüğ tutanağının altına "Sözlü savunma yapmak istemiyorum" şeklinde şerh düşüldüğü ve gerekli süreler verilerek savunmanın usulüne uygun alındığı ileri sürülmüş ise de yukarıda aktarıldığı şekliyle ulaşım imkanları da gözetilerek sözlü savunma yapmak için uygun sürenin verilmesi gerektiğinden davalı idarenin iddiası yerinde görülmemiştir.