Danıştay 2. Daire E.2021/1646 K.2022/5258

Dava konusu istem: … İl Emniyet Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapan davacı; 2015 yılı terfi döneminde 4. sınıf emniyet müdürü rütbesine ettirilmemesine ilişkin 2015/3 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararı ve bu karara bağlı olarak emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 4638 sayılı Yasa ile değişik 55. maddesinde; terfilerin kıdem ve liyakata göre yapılacağı, 10/08/2001 günlü, 24489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışmalarına İlişkin Yönetmelik uyarınca bir üst rütbeye terfi için temel iki ölçütün, kıdem ve liyakat olduğu,

liyakatin yerinde olup olmadığının değerlendirilmesinde ise personelin aldığı sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, geçirilen ve devam eden soruşturmaların bir bütün olarak dikkate alınacağı, davacının, kıdem sıralamasında 101. sırada yer aldığı, performans puanlarının çok iyi düzeyde olmak kaydıyla son performans puanının ise 4,82 olduğu, davacının.

İl Emniyet Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapmakta iken, hakkında yapılan disiplin soruşturması kapsamında hizmet içinde resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışta bulunduğu gerekçesiyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-ı maddesi uyarınca 16 ay uzun süreli disiplin cezası ile tecziye edildiği, UYAP sisteminden yapılan incelemede davacının disiplin cezasının iptali istemiyle açtığı davanın.

İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla reddedildiği, söz konusu Mahkeme kararının Danıştay Onikinci Dairesinin 30/03/2011 günlü, E:2010/8179, K:2011/1464 sayılı kararı ile onandığı, davacının terfi incelemesi esnasında özlük dosyasında bulunan disiplin cezasının hukuka uygun olduğu yargı kararlarıyla tespit edildiği, davalı idarece disiplin cezası bulunan personelin terfi ettirilmemesi suretiyle liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, rütbe terfiine aday personel yönünden eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulandığı sonucuna varıldığı;

bu itibarla, terfi incelemesi esnasında 16 ay uzun süreli durdurma disiplin cezası bulunan davacının 4.sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmemesi yönündeki dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 4638 sayılı Yasa ile değişik 55. maddesinin 19. fıkrasında bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen emniyet amirlerinin emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilecekleri,

davacının emniyet amiri rütbesine 30/12/2008 tarihinde terfi ettiği, davanın diğer konusunu oluşturan ve Mahkemece hukuka uygun bulunan … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu Toplantısında alınan terfi etmez kararıyla 5 yıl içerisinde bir üst rütbe olan 4. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi edememiş olduğunun anlaşılması karşısında davacının emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemde de hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından özetle; Mahkeme kararında belirtilen disiplin cezasının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verildiği, söz konusu Tüzük'ün dayanağı olan Kanun maddesinin Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla iptal edildiği; bu itibarla, terfiine engel olarak gösterilen disiplin cezasının kanuni ve hukuki dayanaktan yoksun kaldığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesinin E:2016/29356 sayılı esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 2014 yılında 10/05/2014 günlü, 28996 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2014/6303 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla 4. sınıf emniyet müdürlerinin görev unvanı karşılığı olan merkez ve taşra kadrolarının iptal edildiği gerekçesiyle 4. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemiştir.

2015/3 sayılı Yüksek Değerlendirme Kurulunda emniyet amiri rütbesinden 4. sınıf emniyet müdürü rütbesine (791) personelin terfi durumu görüşülmüştür. Yüksek Değerlendirme Kurulunca (304) personelin terfi ettirilmesine, (1) personelin idari soruşturma sonucuna göre terfi ettirilmesine, (1) personelin performans puanına göre terfi ettirilmesine, (484) personelin terfi ettirilmemesine ve (1) personel hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir. 2015 yılında bir üst rütbeye terfi durumu değerlendirmeye alınan emniyet amirleri için hazırlanan listede kıdem sıralamasında 101. sırada yer alan davacının, 4. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi durumu … günlü, … sayılı Yüksek Değerlendirme Kurulunda görüşülmüş ve davacı hakkında “terfi etmez” kararı verilmiştir.

Davacı 13/08/2015 tarihli Bakan onayı ile resen emekliliğe sevk edilmiştir.

Davacı tarafından, 2015 yılında terfi ettirilmemesine ve akabinde emekliliğe sevk edilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun ile değişik "Terfi ve atama" başlıklı 55. maddesinde "...Rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise bu maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakate göre yapılır." düzenlemesi yer almaktadır.

Bu maddeye dayanılarak hazırlanan ve 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde "liyakat", personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliği olarak tanımlanmış; "Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurullarının değerlendirme ve karar usulü" başlıklı 20. maddesinde, "(1) Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurulları, terfi edecek personel hakkında;

a) Bulunduğu rütbedeki performans değerlendirme, başarı ve üstün başarı belgesi bilgilerini,

b) Mesleki bilgi, beceri ve davranışları ile geçmiş hizmetlerini,

c) Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen cezalarını,

ç) Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, verilen disiplin cezalarını,

d) Hakkında devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturma bilgilerini,

e) Bu Yönetmelikte belirtilen sınavlar sonucunda elde ettiği başarı durumlarını dikkate alarak belirleyecekleri liyakat koşullarına göre değerlendirerek, edinecekleri kanaate göre oyçokluğu ile karar verirler.

(2) Birinci fıkranın (d) bendi kapsamında yapılacak değerlendirmede; soruşturma açılmasına neden olan ihbar ve şikâyetlerin personeli mağdur etmek amacıyla yapıldığı yönünde Kurul üyelerinde kanaat oluşması halinde, yapılan soruşturma ve kovuşturmalar dikkate alınmaz.

(3) Liyakatli olduğu değerlendirilen personel hakkında; terfi edeceği rütbede boş kadro bulunması halinde “Terfi eder.”, boş kadro bulunmaması halinde “Kadrosuzluk nedeniyle terfi etmez.” kararı verilir. Bir üst rütbeye terfi etmek için yetersiz görülen personel hakkında ise “Terfi etmez.” kararı verilir." hükmüne; "Kurullara hazırlık ve toplanma zamanı" başlıklı 21. maddesinde ise, "(1) Genel Müdürlük Personel Dairesi Başkanlığı tarafından;

a) Yıl içinde terfi edecek polis amirlerinin sicili, adı, soyadı, rütbesi, grubu, bulundukları rütbedeki bekleme süreleri, bulunduğu rütbe ve üst rütbeye terfi tarihleri, performans değerlendirme puanlarının ortalaması, bulunduğu rütbedeki cezaları, başarı ve üstün başarı belgeleri, rütbede değerlendirilmeyecek süre ve sebepleri, yazılı ve sözlü sınav sonuçları, yöneticilik ile ilgili hizmetiçi eğitim başarı durumları ve liyakate esas alınacak diğer bilgi ve belgeler ilgili değerlendirme kuruluna sunulur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3201 sayılı Kanun'un 6638 sayılı Kanun ile değişik 55. maddesi ve Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri dikkate alındığında; rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesinin kıdem sırasına göre, rütbelere terfilerin ise yalnızca liyakate göre yapılacağı anlaşılmaktadır.

Buna göre, rütbelere terfi ettirilecek personelden; liyakatli olduğu değerlendirilen personel hakkında kadro bulunması halinde "terfi eder" kararı, kadro bulunmaması halinde "kadrosuzluk nedeniyle terfi etmez" kararı, bir üst rütbeye terfi etmek için liyakat yönünden yeterli görülmeyen personel hakkında ise “terfi etmez” kararı verilmesi; personelin liyakat koşullarına göre değerlendirilmelerinde ise, bulunduğu rütbedeki performans değerlendirme notunun, başarı ve üstün başarı belgesi bilgilerinin, mesleki bilgi, beceri ve davranışları ile geçmiş hizmetlerinin, bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile,

adli mercilerce verilen cezaları ile disiplin cezalarının, hakkında devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturma bilgilerinin ve Yönetmelikte belirtilen sınavlar sonucunda elde ettiği başarı durumlarının bir bütün halinde dikkate alınması gerekmektedir.

Ayrıca, söz konusu terfi değerlendirmesi yapılırken davalı idarenin, ilgili personelin bir üst rütbeye terfi ettirilmesi konusunda takdir yetkisi bulunduğu açık ise de, bu yetkinin, yukarıda belirtilen kapsamda uygulanması sırasında eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın sağlanması, hukuk devleti ilkesinin gereğidir.

Bir başka anlatımla, terfi incelemesine tabi tutulan personelin yer aldığı liste incelendiğinde; liyakatı belirleyen unsurların birlikte değerlendirilmesi sonucunda, listede yer almasına rağmen terfi ettirilmeyen davacıya göre, açıkça olumsuz yönde bir farkı bulunduğu anlaşılan bir veya birden fazla personelin rütbe terfii yapılırken, davacı hakkında liyakat nedeniyle terfi etmez kararı verilmesi, eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulama olarak kabul edilemeyecektir.

10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'te, rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesinin kıdem sırasına göre, rütbelere terfilerin ise yalnızca liyakate göre yapılacağı düzenlenmiş olmasına rağmen, Mahkemece,

yürürlükten kalkan Yönetmelik döneminde geçerli olan ve mevcut Yönetmelikle artık terfi değerlendirmesi için bir koşul olmayan kıdem açısından terfi eden diğer personelle davacı arasında bir kıyaslama yapılarak karar verilmesinde yukarıda anılan mevzuata uyarlık bulunmamakta ise de; liyakat unsurları yönünden yapılan incelemede, 31/12/2015 Tarihine Kadar Bulunduğu Rütbedeki Zorunlu Çalışma Süresini Tamamlayan Emniyet Amiri Listesinde davacının 101. sırada bulunduğu, 16 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırıldığı, performans notunun 4,82 olduğu, başarı belgesi veya ödülü bulunmadığı;

öte yandan, davacıyla aynı disiplin cezasıyla cezalandırılan personelin (80. ve 82. sıradaki) ve daha hafif disiplin cezasıyla cezalandırılan personelin (10, 11, 13, 32. ve 294. sıradaki) de terfi ettirilmediği anlaşıldığından, bu haliyle davalı idarece liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, rütbe terfiine aday davacı yönünden eşit, objektif ve istikrarlı bir şekilde uygulandığı anlaşılmakta olup, İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan, davacının bulunduğu rütbeye 30/06/2008 tarihinde terfi ettiği, beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemediği de dikkate alındığında, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin ondokuzuncu fıkrası uyarınca resen emekliliğe sevk edilmesine ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.