Danıştay 2. Daire E.2021/16480 K.2022/778

Dava Konusu İstem

Dava; Merzifon Polis Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacının, kadrosuzluk nedeniyle 2012, 2013 ve 2014 yılları itibarıyla bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine ilişkin 10/05/2014 günlü, 2014/1 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının iptali ile terfi tarihi olan 30/06/2012 tarihinden itibaren yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

…. İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle 10/05/2014 tarihinden itibaren mahrum kaldığı parasal haklarının hesaplanarak dava tarihi olan 05/09/2014 tarihiden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, tazminat isteminin bunu aşan kısmının reddine karar verilmiş olup; anılan karar, davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 11/02/2019 günlü, E:2016/20239, K:2019/964 sayılı kararıyla bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Bozma kararına uyulmak suretiyle verilen. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla.

Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından davacının terfi ettirilmemesine sebep olarak; terfi edecekleri rütbelerde boş kadro bulunmamasının yanında liyakat koşulunu sağlamadıkları gösterilmekte ise de; davacının terfi edecekleri rütbelerdeki kadroların değiştirilmek suretiyle iptaline ilişkin Bakanlar Kurulu Kararının hukuka aykırılıkları nedeniyle Danıştay tarafından yürütmesinin durdurulmuş olması nedeniyle davalı idarenin kadro yokluğu gerekçesinin dava konusu işleme dayanak oluşturamayacağı görüldüğünden, dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan;

davacının yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin isteminin ise.

Mahkemenin işbu kararının davacının doğrudan üst rütbeye atanması sonucunu doğurmadığı, yukarıda belirtilen gerekçe uyarınca yeniden değerlendirmeye tabi tutulacağından, bu aşamada davacının maddi kaybından söz edilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının 30/06/2012 tarihinden itibaren yoksun kaldığı maaş ve diğer parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, FETÖ/PDY Terör Örgütü kaynaklı olarak 17/25 Aralık 2013 sürecine müteakiben ülke genelinde yaşanan olumsuzlukların hemen sonrasına denk gelen 10/05/2014 günlü, 2014/1 sayılı Yüksek Değerlendirme Kurulu kararlarında söz konusu sürecin önemli rol oynadığı, bu kapsamda 2014 yılında kurul gündemine gelen personelden önemli bir bölümü hakkında başlatılan/başlatılma aşamasında olan disiplin soruşturmaları bulunduğundan liyakat değerlendirmesi konusunda bu soruşturmaların sonucunu görme ihtiyacı hissedildiği ve yaşanan olağanüstü süreç nedeniyle eşitlik ilkesine uygun şekilde terfi aşamasındaki 3. sınıf, 4. sınıf emniyet müdürleri ile emniyet amirlerinin tamamı için “terfi etmez" kararı verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

4. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacının 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi durumu, 2014 yılı Yüksek Değerlendirme Kurulunda görüşülmüştür.

10/05/2014 günlü, 28996 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2014/6303 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile emniyet teşkilatındaki bazı kadroların iptaline karar verildiğinden, 10/05/2014 günlü, 2014/1 sayılı Yüksek Değerlendirme Kurulu kararıyla anılan Bakanlar Kurulu kararı dayanak alınarak aralarında davacının da yer aldığı 3. sınıf emniyet müdürü, 4. sınıf emniyet müdürü ve emniyet amiri rütbesinde bulunan personelin hiçbiri hakkında liyakat yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın tamamı hakkında bir üst rütbeye terfi ettirilmemelerine kararı verilmiştir.

Bunun üzerine, davacının 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin söz konusu kararın iptali ile terfi tarihi olan 30/06/2012 tarihinden itibaren yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 4638 sayılı Yasa ile değişik 55. maddesinde; terfilerin kıdem ve liyakata göre yapılacağı, her bir rütbe için belirlenen zorunlu bekleme süreleri sonunda bir üst rütbeye terfii edebilmek için bekleme süresi kadar olumlu sicil alınması ve bir üst rütbede boş kadronun olması gerektiği; kıdem sırasının her yıl duyurulacağı; polis amirlerinin bir üst rütbeye terfiinde bu rütbedeki fiili çalışma süresinin esas alınacağı ve kıdem sırasının tespitinde bulunulan rütbeye terfi tarihinin esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Yasa'ya dayanılarak 10/08/2001 günlü, 24489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışmalarına İlişkin Yönetmelik'in;

9. maddesinde, polis amirlerinin rütbelere terfilerinin aynı Yönetmeliğin 11. maddesinde belirtilen şartları taşımak kaydıyla kıdem ve liyakata göre yapılacağı,

11. maddesinde, polis amirlerinin bir üst rütbeye yükselmesi için, üst rütbede boş kadronun bulunmasının; bulunduğu rütbede 10. maddede gösterilen bekleme süresi kadar fiilen çalışmış olmanın; bekleme süresi içerisinde, zorunlu en az bekleme süresi kadar olumlu sicil almış olmanın gerektiği,

14. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan metninde; Devlet memurluğunu sona erdirecek veya meslekten çıkarmayı gerektirecek suçlardan dolayı haklarında adli veya idari soruşturma açılanların, rütbe terfi işlemlerinin, kurullarca haklarında rütbe terfilerine karar verilmiş olsa dahi durdurulacağı,

15. maddesinde, kıdemin tespitinde, polis amirlerinin bulundukları rütbeye atandıkları tarih ve rütbe terfiinde değerlendirilen çalışma sürelerinin esas alınacağı; 16. maddesinde, kıdem sırasının tespitinde; bulunulan rütbeye atanma tarihi önce olanın, aynı tarihte terfi edenlerden, bulundukları rütbedeki zorunlu en az bekleme sürelerinde almış oldukları son üç yıl sicil notlarının ortalaması yüksek olanın, sicil notlarının eşitliği halinde bulunduğu rütbede ödül ve takdirnamesi fazla olanın, ödül ve takdirnamelerin sayıca eşitliği halinde ise sicil numarası daha küçük olanın, diğerine göre daha kıdemli sayılacağı;

24. ve 25. maddelerinde ise, Merkez veya Yüksek Değerlendirme Kurullarının, terfi edecek personel hakkında; bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen kararlar ve bu kararlara dayanak olan fiillerinin, bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, disiplin kurullarınca verilen disiplin cezalarına veya soruşturma bilgilerine ve bu soruşturmalara dayanak olan fiil ve hareketlerinin, sicil, ödül ve takdirname bilgilerinin, meslek içerisindeki bilgi, beceri ve davranışlarının değerlendirerek edinecekleri kanaate göre oy çokluğu ile karar verecekleri kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, 4. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi kıdem tarihi 30/06/2008 olan davacının, bulunduğu rütbede zorunlu bekleme süresini 2011 yılı itibarıyla doldurduğu, 2011 yılı terfi döneminde 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinden bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine karar verildiği, anılan terfi etmez kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline ilişkin … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Onikinci Dairesinin 10/04/2013 günlü, E:2011/10471, K:2013/2566 sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararı üzerine davacının rütbe terfi kıdem tarihlerinin yeniden düzenlendiği, anılan bozma kararına uyularak ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Yüksek Değerlendirme Kurulunun karar yılı (2014) öncesindeki yıllarda bekleme sürelerini dolduran ilgililerin rütbe terfi değerlendirmeleri karara bağlanırken; bekleme sürelerini doldurdukları ilgili yıla ilişkin terfi edecekler listesi oluşturulup, bu liste ile sınırlı olarak liyakat değerlendirmesi yapılarak terfi edeceklerin belirlenmesi,

o yılda bir üst rütbeye terfisine karar verilenler varsa bunlar dışarıda bırakılarak bir sonraki yıla ilişkin terfi edecekler listesi oluşturulup yine bu liste ile sınırlı olarak liyakat değerlendirmesi yapılarak terfi edeceklerin belirlenmesi ve bu şekilde her yıl için ayrı ayrı değerlendirme yapıldıktan sonra Değerlendirme Kurulunun karar aldığı yıla ilişkin terfi edecekler listesinin oluşturulup bu son liste üzerinden liyakat ölçütlerine göre o yıla özgü değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Bekleme süresini 2014 yılı öncesi itibarıyla tamamlayan davacının 2014 yılında terfiye tabi olacak diğer personel gibi kabul edilmeyerek (kadro yokluğunun 2014 yılında ortaya çıktığı, davacının ise 2014 yılı öncesi itibarıyla terfiye tabi olması sebebiyle anılan yıldaki koşullara göre değerlendirilmesi gerektiğinden), bekleme süresini tamamladığı yıldan 2014 yılına kadar her bir yıl için ayrı ayrı değerlendirme yapılmak suretiyle 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirilip ettirilmeyeceği hususunda bir karar verilmesi gerektiği açıktır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince öncelikle davacının bekleme süresini tamamladığı yıldan 2014 yılına kadar her bir yıl (2012 ve 2013) için ayrı ayrı bekleme sürelerini doldurdukları ilgili yıla ilişkin terfi edecekler listesi oluşturulup, bu liste ile sınırlı olarak liyakat değerlendirmesi yapılıp yapılmadığının araştırılması, tespit edilecek sonuca göre de dava konusu uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek 3. sınıf emniyet müdürü rütbesine ilk defa 2014 yılı itibarıyla terfiye hak kazanmış gibi eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.