Danıştay 2. Daire E.2021/16718 K.2025/3764

Dava Konusu İstem

Dava; davacının Tekirdağ Emniyet Müdürlüğü emrinde 4. sınıf Emniyet Müdürü olarak görev yapmakta iken, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/47 maddesinde düzenlenen "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak." fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu işleminin iptali ve tüm haklarının iadesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin...günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 9 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği ve KHK ile kamu görevinden çıkarıldığı, Cumhurbaşkanına hakaret suçundan ise ...

Asliye Ceza Mahkemesince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına karar verildiği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g alt bendinde düzenlenen memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak kapsamında olan "Cumhurbaşkanına Hakaret" eylemi sübuta ermiş ise de lehe hükmün uygulanması kapsamında mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/47 maddesi uyarınca davacı hakkında "Meslekten Çıkarma" cezasının uygulandığı, dava konusu bu cezanın hukuki sonuçları itibarıyla "Devlet Memurluğundan Çıkarma" cezasından daha hafif olduğu,

diğer yandan. FETÖ/PDY terör örgütünce darbe girişiminde bulunulduğu ve çatışma yaşanması muhtemel bir zamanda gerçekleşen fiil nedeniyle emniyet personelinin moral ve motivasyonunun olumsuz yönde etkileyebileceği düşünüldüğünde, "zaman" ve "ağırlığı" itibarıyla bu fiile uygulanan disiplin cezasının herhangi bir "orantısızlığa" yol açmadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacı tarafından, işlemin iptali istemi yanında tüm haklarının iadesine karar verilmesi isteminde de bulunulmasına karşın, İdare Mahkemesince davacının söz konusu isteminin karşılanmadığı, bu durumda dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı yönündeki istinaf başvurusuna konu mahkeme kararının işleme yönelik belirtilen gerekçeleri ve hüküm fıkrası Dairece de hukuka uygun bulunduğundan, davacının, tüm haklarının iadesine karar verilmesi isteminin de yerinde görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, sadece bir kişinin soyut iddiasıyla hüküm kurulduğu, Mahkeme tarafından somut delillerin ortaya konulamadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Tekirdağ Emniyet Müdürlüğü emrinde 4. sınıf Emniyet Müdürü olarak görev yapmakta iken, "Cumhurbaşkanına hakaret" iddiası nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/47 maddesinde düzenlenen "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak." fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ...ayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu işleminin iptali ile tüm haklarının iadesi istemiyle temyizen incelenmekte olan işbu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesinde; "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin Yargı Organlarını, Devletin Askeri veya Emniyet Teşkilatını alenen aşağılamak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü,

30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir.

Bununla birlikte, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesinde yer alan "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin Yargı Organlarını, Devletin Askeri veya Emniyet Teşkilatını alenen aşağılamak" fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmasına ilişkin düzenlemeye 7068 sayılı Kanunda meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ceza Hukuku kökenli olan, lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehinde ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, yukarıda anılan lehe olan hükmün uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel alınan ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesinde yer alan "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin Yargı Organlarını, Devletin Askeri veya Emniyet Teşkilatını alenen aşağılamak" fiiline, 7068 sayılı Kanun'un meslekten çıkarma cezasını gerektiren; fiil, işlem, tutum ve davranışlarını saymak suretiyle belirlendiği 8/6. maddesinde yer verilmemiştir.

Bu durumda, davalı idarece "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin Yargı Organlarını, Devletin Askeri veya Emniyet Teşkilatını alenen aşağılamak" fiilinin meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılabileceğine ilişkin hüküm esas alınarak disiplin cezası verilemeyeceğinden, davacı hakkında Tüzüğün 8/47. maddesi kapsamında tesis edilen meslekten çıkarma cezasında bu yönüyle hukuka uyarlık, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

Bununla birlikte, davalı idarece, davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezası verilebileceği de açıktır.