Danıştay 2. Daire E.2021/16719 K.2025/4163

Dava Konusu İstem

Dava; Niğde İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta olan davacının, "görev mahallinde veya görevli bulunduğu sırada alkollü içki içmek veya içilmesine göz yummak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü,...... sayılı kararıyla meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlemin tebliği tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:...

K:... sayılı kararıyla; kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiği; davacının, olayın hemen sonrasında hastanede kan aldırılmak suretiyle alkol tespitinin yaptırılması ve şüpheden uzak bir şekilde alkol oranının tespit edilmesi mümkün iken, bu hususun davacının iradesine bırakıldığı ve davacının kan testi ile alkol ölçümü yaptırılmasını kabul etmemesi üzerine gitmesine izin verildiği hususu dikkate alındığında,

herhangi bir alkol ölçümü yapılmaksızın disiplin cezasıyla cezalandırılan davacıya isnat olunan eylemin her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle ortaya konulamadığı gerekçesiyle; dava konusu işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 26/09/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla.

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 18. maddesi uyarınca, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararlarının Bakan onayıyla kesinleşeceği, bir başka ifadeyle, Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile emniyet teşkilatı personelinin cezalandırıldığının (ceza kararının tekemmülünün) kabulü için Bakan onayı gerektiği, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararının, 03/07/2019 tarihli Bakan onayıyla kesinleştiği,

7068 sayılı Kanun'un "Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesi uyarınca disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmesi gerektiği açık olup, davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına neden olan eylem(ler)inin Yüksek Disiplin Kurulu kararında belirtildiği üzere en son 10/05/2017 tarihinde gerçekleştiği, disiplin cezasının ise 03/07/2019 (sehven 03/07/2020 olarak yazılmıştır) tarihli Bakan oluru ile kesinleştiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle; istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu fiilin sübuta erdiği, tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, daha önceden de disiplin cezası bulunduğundan, ayrıca fiilin işleniş biçimi ve kusurunun ağırlığı dikkate alındığında hakkında 7068 sayılı Kanun'un 7/2. maddesinin uygulanmasına yer olmadığı, davacı hakkında 7068 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden. Ulukışla İlçe Emniyet Amiri S.E.'nin 10/05/2017 günü saat 01:30 sıralarında Polis Merkezi Amirliğini denetlemesi esnasında, davacının da aralarında bulunduğu polis memurlarının grup amir vekili odasında alkol aldıklarından bahisle alkol testi için Ulukışla Devlet Hastanesine sevk edilmeleri ve davacının görev istirahatli olduğundan alkol testi yaptırmadan hastaneden ayrılması üzerine başlatılan soruşturma sonucunda.

Niğde Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü,... sayılı kararı ile davacının, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-j maddesinde düzenlenen "Görev mahallinde veya görevli bulunduğu sırada alkollü içki içmek veya içilmesine göz yummak" suçunu işlediği sübuta erdiğinden bahisle meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesine karar verildiği, anılan kararın, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü, ... sayılı kararı ile uygun görülmesini müteakip 03/07/2019 günlü Bakan onayı ile kesinleştiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un; 7/1-e maddesinde "meslekten çıkarma"; personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış; 8/6-j maddesinde de, "görev mahallinde veya görevli bulunduğu sırada alkollü içki içmek veya içilmesine göz yummak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

Anılan Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "(1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki; 1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını, 2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları, kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru ve adaylarına bütün disiplin cezalarını, ... verebilir.";

"Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde;

"(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;

a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,...

kesinleşir. ... ";

"Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde,

b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi incelendiğinde; kanun koyucu tarafından, disiplin kurulunca teklif edilen cezanın Bakanlık makamınca verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan disiplin kuruluna ait olduğu; ancak sonuç cezanın meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmakla, anılan maddeye göre disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül ettirilmiş olan; ancak 7068 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte benzer düzenlemeleri içeren maddenin gerekçesinde.

"Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir.

Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir.

Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edildiği, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakıncanın giderildiği ve disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılmasının amaçlandığı göz önünde bulundurularak,

iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde meslekten çıkarma disiplin cezası vermeye yetkili olan disiplin kurulunca cezanın verildiği tarihin dikkate alınması gerektiği gerekçesine dayalı yargı kararları verilmiştir.

Bu bağlamda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/06/2025 günlü, E:2025/102, K:2025/1325 sayılı kararıyla disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği yolundaki bölge idare mahkemesi ısrar kararı onanmıştır.

Buna göre; yukarıda aktarılan mevzuatta, eylem tarihinden itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı kuralına yer verilmiş olmakla birlikte; olayda, kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurlarına bütün disiplin cezalarını verme yetkisine sahip olan il disiplin kurulunca kanunda öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde disiplin cezasının davacıya verilmiş olması karşısında, uyuşmazlığın esasının incelenerek karar verilmesi gerekirken, davacının atılı eylemi işlediğinin her türlü şüpheden uzak,

kesin ve somut başka delillerle kanıtlanamadığından bahisle dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kalınan mali hakların ödenmesine ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.