Danıştay 2. Daire E.2021/16721 K.2022/1287

Dava Konusu İstem

İzmit Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ... Dairesi Başkanı olarak görev yapan davacı, Su ve Atıksu Teknolojileri Dairesi Başkanlığında münhal bulunan uzman kadrosuna atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Yönetim Kurulu Kararının iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla maaşında meydana gelen eksilme neticesinde ortaya çıkan 1.000,00-TL maddi zararının alacak dönemlerine göre mevduata uygulanan en yüksek faizle birlikte tarafına ödenmesi istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları;

ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda atama yapma ve görevden alma konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğunun kabulü gerektiği, bu görevlerden başka görevlere atanmaya ilişkin işlemlerin kazanılmış hakları veya genel olarak hukuk güvenliği ilkesini ihlal eden bir yönü bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, yürütülen hizmetin niteliği ve önemi dikkate alınmak suretiyle görevden alınmalarının idarenin takdir yetkisinin sınırları içerisinde olduğunun kabulü gerektiği,

davalı idarece takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek özel nedenlere dayalı kullanıldığına ilişkin herhangi bir somut bilgi ve belge bulunmadığı, idarelerin yönetimi konusunda görev, yetki ve sorumluluklar göz önüne alındığında kendilerine çok yakın, gerektiğinde onun yetkilerini devralan ve onun adına hareket eden daire başkanlığına atama konusunda kanunla tanınan takdir yetkisinin geniş yorumlanması gerektiği, davalı idare bünyesinde dava konusu işlem tarihi itibarıyla daire başkanlığı görevini yürüten davacının uzman kadrosuna naklen atandığı, atamada aylık müktesebinin de gözetildiği,

657 sayılı Kanun'un 76. maddesi ve 2560 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca memurların naklen atanmaları konusunda davalı idarenin sahip olduğu takdir yetkisi doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmaması karşısında davacının maddi tazminat talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; 2001 yılında davalı kurumda tahsildar kadrosuna atandığı, çeşitli kadrolarda görev yaptıktan sonra daire başkanlığı görevine getirildiği, görevde başarısızlığa ilişkin somut neden gösterilmeden salt takdir yetkisine dayalı işlem yapıldığı, eksik incelemeyle karar verildiği, işlemin tesisinin Danıştay içtihatlarıyla belirlenen ilkelere göre denetlenmediği, maaşının orantısız şekilde düştüğü, hakkında yürütülmüş herhangi bir cezai soruşturma bulunmadığı, yerine getirdiği iş ve hizmetleri neticesinde ödüllendirildiği, işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak tesis edildiği, yerleşik Danıştay içtihatlarında salt takdir yetkisi kullanımının hukuka aykırı kabul edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından; 657 sayılı Kanun'un 76. maddesine uygun işlem tesis edildiği, müktesep hakların korunduğu, kamu yararı ve hizmet gereklerinin gözetildiği, yönetici kadrolara atamada varlığı kabul edilen takdir yetkisinin görevden alma işleminde de söz konusu olduğu, yerleşmiş yargı içtihatlarında anılan takdir yetkisi kullanımının hukuka uygun kabul edildiği ileri sürülerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlar görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Teşkilat ve personel" başlıklı 12. maddesinin 2. fıkrasında; "Daire başkanları Teftiş ve Kontrol Kurulu Başkanı ve 1 inci Hukuk Müşaviri Genel Müdürün teklifi, yönetim kurulunun kararı ve İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanının onayı ile, müdürler, teknik elemanlar, avukatlar, müfettişler, daire başkan yardımcıları ve doktorlar Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararı ile, İSKİ'nin diğer personeli Genel Müdür tarafından atanır." hükmü düzenlenmiş; anılan Kanun'un Ek 5. maddesinde de, bu Kanun hükümlerinin diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen hükümler ile memurların atanmaları konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Buna karşılık, sözü edilen takdir yetkisinin, ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği hususunun yerleşmiş yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunduğunu da vurgulamak gerekir.

Uyuşmazlık konusu olayda; dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, dava konusu işlemin, davacının geçmiş hizmetleri ve görevin niteliği göz önünde bulundurularak, hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesine dayanılarak hüküm kurulması gerekirken, Mahkeme kararında;

bu gerekçenin yanı sıra, "daire başkanlığı kadrosunun da üst düzey kadro olduğunun kabulüyle, bu kadrolara ilişkin olarak davalı idarenin atama ve görevden alma konusunda takdir yetkisinin daha geniş olduğu..." değerlendirmesine yer verilmiş olmasında hukuki isabet bulunmamakta ise de; davanın reddi yolunda verilen kararda yer verilen diğer gerekçenin hukuka uygun bulunması karşısında, bu husus, temyize konu İdari Dava Dairesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.