Danıştay 2. Daire E.2021/17469 K.2021/4831

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı görev ret kararıyla Dairemize gönderilen dosyada, 28/09/2021 günlü ilk incelemeye esas ara kararı cevabının geldiği görülmekle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca ilk incelemeyle görevli Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

1- Kara Kuvvetleri Komutanlığının … günlü, … sayılı işlemiyle kara havacılık sınıfının pilot ihtiyacını karşılamak maksadıyla uçak/helikopter pilot subay temel kursuna pilot adayı seçimi yapılacağı, başvuru şartlarının neler olduğu, kimlerin hangi süreler içerisinde başvuru yapabileceği ve başvuru yapan adaylar için düzenlenecek nitelik belgesine ilişkin hususlar belirtilmiştir.

2- Kara Kuvvetleri Komutanlığının … günlü, … sayılı işlemiyle başvurusu olumlu değerlendirilen personelin isim listesi yayımlamıştır.

3- Kara Kuvvetleri Komutanlığının … günlü, … sayılı dava konusu işlemiyle kara havacılık sınıfının pilot ihtiyacını karşılamak maksadıyla KKY 202-6 (A) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları yönergesi ve 11 Mart Tarihli Emrin esaslarına uygun olarak iç kaynaktan pilot adayı seçiminin tamamlandığı, seçim sonucunda kursa tefrik edilen adayların belirlendiği ve sadece bu kişilere tebliğ yapıldığı bildirilmiştir. Davacı söz konusu işlem sonucunda kara havacılık pilot kursuna çağrılmamıştır.

Kara Kuvvetleri Komutanlığı Tayin Dairesi Başkanlığının ''Kara Havacılık Sınıfına İç Kaynaktan Pilot Adayı Seçimi'' konulu … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında; ''Danıştay ilk derece mahkemesi olarak;

a) (Değişik:2/7/2018-703 sayılı KHK/184 md.) Cumhurbaşkanı kararlarına,

b) (Değişik:2/7/2018-703 sayılı KHK/184 md.) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere,

c) (Değişik:2/7/2012-6352/45 md.) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere,

d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere,

e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,

f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar."' hükmüne yer verilmiştir.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanun'la verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu kurala bağlandıktan sonra, aynı Kanun'un 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ve ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesinde, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek, dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Öğretide de kabul edildiği üzere; sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda "kural koyma" ile eş anlamlıdır. Kural ise, hukukta sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır. Yasama organının yasama tasarrufları dışında idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin "düzenleyici" nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerekir.

"Kural işlemler" (ya da diğer adıyla "genel düzenleyici işlemler"), yukarıda da değinildiği üzere, üst hukuk normuna uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da olan bir kuralı değiştiren veya kaldıran işlemlerdir.

Öte yandan, bazı idari işlemlerin, "genel" olmalarına karşın, düzenleyici işlem niteliğinde olmadıklarını da belirtmek gerekir. Bir işlemin kural (düzenleme) olup olmadığı, salt bunları yapanların niteliklerine göre değil, bu işlemlerin içerikleri ve doğurdukları hukuksal sonuçlar da göz önünde bulundurulmak suretiyle saptanmalıdır.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin, kara havacılık sınıfı pilot kursuna katılmaya hak kazanan adayların ilanına ilişkin olduğu, yeni bir kural getirmediği ve bu haliyle "düzenleyici işlem" niteliği taşımadığı anlaşılmış olup, bu bağlamda, uyuşmazlığın, 2575 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen 24. maddesinde sayılan ve ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar arasında yer almadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, düzenleyici işlem niteliğinde bulunmayan Kara Kuvvetleri Komutanlığı Tayin Dairesi Başkanlığının ''Kara Havacılık Sınıfına İç Kaynaktan Pilot Adayı Seçimi'' konulu … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmış olan bu davanın görüm ve çözümü, 2576 sayılı Kanun'un 5. maddesi gereğince idare mahkemesine ait bulunmaktadır.