Danıştay 2. Daire E.2021/19155 K.2025/2140

Davanın konusu

Davalı idare bünyesinde teknisyen olarak görev yapan davacı tarafından, 20/03/2021 günlü, 31429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin, teknisyen unvanına yer verilmeyerek eksik düzenlendiği iddiasıyla iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacının, Konya Orman İşletme Müdürlüğünde 02/10/2002-04/07/2007 tarihleri arasında memur, 04/07/2007 tarihinden itibaren teknisyen unvanı ile çalıştığı, davalı idarece ilan edilen görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına başvuruda bulunduğu, ancak davalı idare tarafından ORBİS sistemi üzerinden gerekli şartları taşımadığı gerekçesiyle başvurusunun reddedildiği, 06/10/2021 tarihinde bu işleme yaptığı itirazının da davalı idarece 02/12/2021 tarihinde reddedildiği, Yönetmeliğin ilgili maddesinde sayılan kadrolar arasında teknisyen unvanının bulunmamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, davacının 2014 yılında görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavını yedek olarak kazandığı, yapılan değişikliğin öngörülebilirlik ilkesini ihlal ettiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davacının menfaat yokluğu nedeniyle dava ehliyetinin bulunmadığı, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu Yönetmeliğin, liyakat ve kariyer ilkelerine uygun olarak, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak üst normlar çerçevesinde hazırlandığı, Genel Yönetmeliğin 6. maddesi hükmü gereğince, Genel Müdürlükte bulunan görevde yükselmeye tabi kadrolara atanmada alt görev belirleme zorunluluğu bulunduğundan, bu çerçevede görevde yükselmeye esas kadrolara alt görev şartı belirlendiği,

teknisyen kadrosundaki personelin şube müdürü kadrosuna atanabilmesi için öncelikle unvan değişikliğine tabi olan tekniker kadrosuna atanması ve bu kadroda 5 yıl çalışması gerektiği, hiyerarşik kademeye dikkat ederek, alt görevlerde belli hizmet yılını doldurduktan sonra üst göreve atanmanın kariyer ve liyakat esasının da bir gereği olduğu, idarelerin belli görevlere atanacak personelde aranılacak koşulları belirleme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, davacının 2014 yılında başvuru yapabildiği sınav döneminde mülga Yönetmeliğin yürürlükte olduğu,

ancak davacının mevcut başvurusu itibariyle eski yönetmeliğin uygulanma imkanının bulunmadığı ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: ...

DÜŞÜNCESİ

20/03/2021 günlü, 31429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin iptali istenilmektedir.

Dava konusu Yönetmeliğin "Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. Maddesi: "(1) Bu Yönetmelikte belirtilen görevde yükselme sınavlarına tabi kadrolara atama yapılabilmesi için aşağıda belirtilen özel şartlar aranır:

a) Şube müdürü (teknik) kadrosuna atanabilmek için;

1) Fakülte veya dört yıllık yüksekokulların atanılacak kadronun ilgili bölümlerinden mezun olmak,

2) En az 14 yıl hizmeti bulunmak ve hizmet birimlerinde müdür yardımcısı olarak en az 2 yıl ya da şube müdürlüklerine bağlı mühendis veya mimar olarak ayrı ayrı veya toplam en az 5 yıl çalışmış olmak,

b) Şube müdürü (idari) kadrosuna atanabilmek için;

1) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2) En az 14 yıl hizmeti bulunmak ve hizmet birimlerinde işletmeler saymanı, sayman kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 2 yıl ya da uzman, eğitim uzmanı, sivil savunma uzmanı, APK uzmanı kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 3 yıl ya da şef (idari), ayniyat saymanı, çözümleyici, istatistikçi, ekonomist, fizikçi, kimyager, biolog, programcı, mütercim, tekniker kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 5 yıl ya da bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 10 yıl çalışmış olmak," hükmünü içermektedir.

Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.

Buna göre, dava konusu Yönetmeliği çıkaran davalı idarenin, düzenleme yapma konusunda sahip olduğu takdir yetkisini yürütülen hizmetin özelliklerine uygun olarak kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek üst hukuk normlarına aykırı olmayacak şekilde kullandığı kanaatiyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; duruşma için belirlenen 30/04/2025 günü, davacı ve vekilinin gelmediği, davalı idareyi temsilen Av. ...'in geldiği görülerek, Danıştay Savcısının hazır bulunduğu açık duruşmaya başlanıldı. Duruşmada hazır bulunan tarafa usulüne göre söz verilip dinlenildikten ve Savcının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin esası incelendi, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı kurum bünyesinde teknisyen olarak görev yapan davacı tarafından, 20/03/2021 günlü, 31429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin, teknisyen unvanına yer verilmemesi yönündeki eksik düzenleme nedeniyle iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

T.C. Anayasası'nın 124. maddesinin 1. fıkrasında; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmüne; 128. maddesinde ise; "Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir..." hükmüne yer verilmiştir.

Liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlamasını esas alarak, Devlet memurları ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadi teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla 15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen "Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik" (bu Yönetmeliğin adı "Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmelik" iken, 21/09/2004 günlü, 2004/8246 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yönetmeliğin 1. maddesiyle bu şekilde değiştirilmiştir.) 18/04/1999 günlü, 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Anılan Genel Yönetmelik'te, bu Yönetmelik kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarında görevde yükselme ve unvan değişikliği usul ve esasları belirlenmiş olup, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1/a fıkrasında.

"Görevde yükselme: 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi görevlerden bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan görevler ile kurumlarca çıkarılacak özel yönetmeliklerde belirlenen görevlere aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları,... ifade eder." hükmü. "Görevde Yükselme Yönetmelikleri" başlıklı değişik 15. maddesinde.

"İl özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı; yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarındaki personel için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.

Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir." hükmü yer almıştır.

20/03/2021 günlü, 31429 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 1. maddesinde amacın; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak Orman Genel Müdürlüğü personelinin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslarını belirlemek olduğu hükme bağlanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin, "Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde: "(1) Bu Yönetmelikte belirtilen görevde yükselme sınavlarına tabi kadrolara atama yapılabilmesi için aşağıda belirtilen özel şartlar aranır:

...

b) Şube müdürü (idari) kadrosuna atanabilmek için;

1) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2) En az 14 yıl hizmeti bulunmak ve hizmet birimlerinde işletmeler saymanı, sayman kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 2 yıl ya da uzman, eğitim uzmanı, sivil savunma uzmanı, APK uzmanı kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 3 yıl ya da şef (idari), ayniyat saymanı, çözümleyici, istatistikçi, ekonomist, fizikçi, kimyager, biolog, programcı, mütercim, tekniker kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 5 yıl ya da bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 10 yıl çalışmış olmak

...

i) Şef (idari) kadrosuna atanabilmek için;

1) En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2) En az 8 yıl hizmeti bulunmak ve hizmet birimlerinde bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur, ambar memuru, mutemet, veznedar, teknisyen, laborant, haberleşme memuru kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 5 yıl çalışmış olmak,

j) Eğitim uzmanı, uzman ve sivil savunma uzmanı kadrosuna atanabilmek için;

1) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2) En az 8 yıl hizmeti bulunmak ve hizmet birimlerinde bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur, ambar memuru, mutemet, veznedar, haberleşme memuru, laborant, teknisyen kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 5 yıl çalışmış olmak,

k) Çözümleyici kadrosuna atanabilmek için;

1) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2) En az 8 yıl hizmeti bulunmak,

3) Bilgisayar sistemleri yönetimi ile sistem çözümleme veya sistem programlama konularında tecrübeli olduğunu belgelemek,

4) En az iki bilgisayar işletim sisteminin uygulamasını bildiğini belgelemek,

5) Tekniker, programcı kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 3 yıl ya da bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur, ambar memuru, mutemet, veznedar, haberleşme memuru, teknisyen kadrolarında ayrı ayrı veya toplam en az 5 yıl çalışmış olmak" hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin en iyi biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla gerekli önlemleri almaları gerektiği idare hukuku ilkelerinden olup, bu önlemler arasında; hizmetin bilgi ve deneyim yönünden yetişmiş personel istihdam edilerek gördürülmesi hususu da yer almakta, anılan personelin ehliyet ve başarısının tespiti amacıyla meslek içindeki ilerleme ve yükselmelerinde idarelerin genel düzenleme yetkisine dayanarak belli ve özel koşullar belirleyebilecekleri kuşkusuz bulunmaktadır.

Dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesi incelendiğinde, "teknisyen" unvanında görev yapan personelin; uzman, eğitim uzmanı, sivil savunma uzmanı, şef (idari) ve çözümleyici kadroları için görevde yükselme sınavına katılabildiği ve bu kadrolara yükselebileceği; anılan kadrolara yükselmesi durumunda ise, Yönetmelikte belirtilen diğer koşulların da sağlanması halinde "şube müdürü (idari)" kadrosu için görevde yükselme sınavına katılabileceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu Yönetmelikte, davalı kurum bünyesinde teknisyen kadrosunda görev yapan personele, görevde yükselme yoluyla uzman, eğitim uzmanı, sivil savunma uzmanı, şef (idari) ve çözümleyici olarak atanma imkanının tanındığı görüldüğünden.

20/03/2021 günlü, 31429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan kadroların; kariyer ve liyakat ilkeleri gözetilerek, görevin özellikleri ve hizmet gerekleri doğrultusunda, idarenin sahip olduğu takdir yetkisi kapsamında belirlendiği sonucuna varılmış olup; dava konusu madde metninde teknisyen unvanına yer verilmemesine ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.