Danıştay 2. Daire E.2021/211 K.2021/4173

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

....

İdare Mahkemesinin ...günlü, E...., K:...sayılı kararıyla; davacının işyerini ruhsatsız olarak çalıştırıldığı tespit edildiğinden, 1608 sayılı Yasa'nın 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca belediye meclisi ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve yetki çerçevesinde verdikleri kararlara aykırı hareket edenlerle belediye kanun, nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiileri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatlar Kanunu'nun 32. maddesine göre para cezası verebileceği açık olduğundan,

bu kapsamda verilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca davacıya 320,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısım yönünden davanın reddine.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun hükümleri ile ilgili Yönetmeliğin 5. ve 6. maddeleri uyarınca usulüne uygun (beyanında belirtilen şekline uygun) olarak işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı açık olup,

işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınmadan açılan işyerinin yetkili idareler tarafından kapatılmasına ilişkin özel hükümleri düzenleyen 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'da ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinde açıkça düzenlenmiş olması nedeniyle uyuşmazlığa 1608 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanma kabiliyeti bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin 15 gün içerisinde ruhsat alınmadığı takdirde işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

Anılan kararın, iptale ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunması nedeniyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; ruhsatsız işyerinin kapatılmasına yönelik işlemin de hukuka uygun olması nedeniyle kısmen iptal kararının hatalı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

İmar barışı kapsamında yapı kayıt belgesi alındığı, ruhsat başvurusunun gerekçesiz ve haksız olarak reddedildiği, dava süreci devam ederken işyeri açma ve çalışma ruhsatı alındığı ve bu durumun dava konusu işlemin hukuka aykırılığının kanıtı olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, ...Mahallesi, ...Sokak, No:...adresinde davacı tarafından işletilen işyerinin, işyeri açma ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğu gerekçesiyle 320,00.-TL idari para cezası verilmesine ve 15 gün içerisinde ruhsat alınmadığı takdirde ticaret ve sanat icrasından men edilmesine ilişkin Eskişehir Tepebaşı Belediye Encümeninin ...günlü, ...sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı verme yetkisinin Belediyelerde olduğu belirtilmiş; 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise, sıhhî işyerlerini, 2' nci ve 3'üncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek ilçe belediyelerinin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

1608 sayılı Kanun'un 1. maddesinde. "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir.

Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3'üncü maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler sayılmış, 4'üncü maddesinde; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak, kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı, 5'inci maddesinde ise; işyeri veya işletme açmak isteyen kişinin;

işin özelliğine göre 4'üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3'üncü maddede belirtilen mercie ibraz edeceği, başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, ilgilinin, bu belgeye dayanarak işyeri açabileceği hükme bağlanmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinde, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyerinin açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, ...Mahallesi, ...Sokak, No:...adresinde bulunan "..." unvanlı işyerinin işleteni konumunda olduğu, 25/11/2019 tarihinde davalı idare görevlileri tarafından yapılan denetimde uyuşmazlık konusu işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğunun tespit edildiği, tespit üzerine Tepebaşı Belediyesi Encümeni'nin dava konusu işlemi ile davacıya 320,00.-TL idari para cezası verilmesi ve 15 gün içerisinde ruhsat alınmadığı takdirde işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine karar verilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 1608 sayılı Kanun'un diğer mevzuatta yaptırım öngörülmeyen hallerde uygulanacağı, 3572 sayılı Kanun'da İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te öngörülen kriterlere uygun olarak başvuru yapılması halinde yetkili idarelerce işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, ilgilinin bu belgeye dayanarak işyeri açabileceği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan faaliyet gösterilmesi durumunda, yukarıda aktarılan Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca ruhsatsız işyerinin kapatılabileceği gibi, ruhsat alınmaksızın faaliyet gösterilen işyerine, "yasaklanan faaliyet" kapsamında 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine istinaden faaliyetten men yaptırımının uygulanabileceği izahtan varestedir.

Bu durumda; davacı tarafından işletilen işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği 25/11/2019 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen zabıt varakası ile tespit edilmiş olduğundan, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine göre 15 gün süre verilerek bu süre içerisinde ruhsat alınmadığı takdirde işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.