Danıştay 2. Daire E.2021/2316 K.2021/3904

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

…İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; bir amirin üst rütbeye terfi ettirilip ettirilemeyeceği konusundaki temel iki ölçütün, kıdem ve liyakat olduğu; liyakatin yerinde olup olmadığının değerlendirilmesinde personelin aldığı sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezaların, geçirilen ve devam eden soruşturmaların bir bütün olarak dikkate alınması gerektiği,

2015 yılı terfi döneminde, durumu görüşülmek üzere değerlendirmeye alınan (950) 4. sınıf emniyet müdürü arasından (418) personelin terfi ettirilmesine karar verildiği; hakkında "terfi etmez" kararı verilen davacının, kıdem sıralamasında (573.) sırada yer aldığı, davacının ilgili dönemde bir adet takdir/taltifinin bulunduğu, bekleme süresi içerisindeki performans puanının (4,55) olduğu, buna mukabil, davacıdan daha kıdemsiz, hiç takdir ve taltifi bulunmayan ya da davacı gibi bir adet takdir ve taltifi bulunan, performans puanı davacıdan daha az ya da aynı seviyede olan 4. sınıf emniyet müdürlerinin bazıları hakkında "terfi eder" kararının verildiği,

Buna göre; davalı idarece liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, rütbe terfiine aday personel yönünden eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulanmadığı sonucuna varıldığından, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti: Davalı idare tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 08/11/2017 günlü, E:2016/29038, K:2017/22388 sayılı kararıyla anılan İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; 2015 yılı Yüksek Değerlendirme Kurulu tarafından, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışmalarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde belirtilen liyakat ilkesi ile idarenin bir üst rütbeye terfilerde takdir yetkisinin bulunduğu hususu dikkate alınarak davacının durumunun değerlendirildiği, yapılan değerlendirme sonucunda (419) personelin terfi ettirilmesine, (531) personelin ise terfi ettirilmemesine karar verildiği, bu kapsamda davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararının onanmasına ilişkin kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davacı tarafından cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1/c fıkrasına uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 08/11/2017 günlü, E:2016/29038, K:2017/22388 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; 2015 yılı terfi döneminde, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu tarafından durumu görüşülmek üzere değerlendirmeye alınan (950) 4. sınıf emniyet müdürü arasından (419) personelin terfi ettirilmesine karar verilmiş olduğu halde, davacı hakkında "terfi etmez" kararı verilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun ile değişik "Terfi ve atama" başlıklı 55. maddesinde, "...Rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise bu maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakate göre yapılır." hükmü yer almaktadır.

Bu maddeye dayanılarak hazırlanan ve 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in, dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle 4. maddesinde "Liyakat", personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliği olarak tanımlanmış; "Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurullarının değerlendirme ve karar usulü" başlıklı 20. maddesinde, "(1) Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurulları, terfi edecek personel hakkında;

a) Bulunduğu rütbedeki performans değerlendirme, başarı ve üstün başarı belgesi bilgilerini,

b) Mesleki bilgi, beceri ve davranışları ile geçmiş hizmetlerini,

c) Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen cezalarını,

ç) Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, verilen disiplin cezalarını,

d) Hakkında devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturma bilgilerini,

e) Bu Yönetmelikte belirtilen sınavlar sonucunda elde ettiği başarı durumlarını dikkate alarak belirleyecekleri liyakat koşullarına göre değerlendirerek, edinecekleri kanaate göre oy çokluğu ile karar verirler.

(2) Birinci fıkranın (d) bendi kapsamında yapılacak değerlendirmede; soruşturma açılmasına neden olan ihbar ve şikâyetlerin personeli mağdur etmek amacıyla yapıldığı yönünde Kurul üyelerinde kanaat oluşması halinde, yapılan soruşturma ve kovuşturmalar dikkate alınmaz.

(3) Liyakatli olduğu değerlendirilen personel hakkında; terfi edeceği rütbede boş kadro bulunması halinde “Terfi eder.”, boş kadro bulunmaması halinde “Kadrosuzluk nedeniyle terfi etmez.” kararı verilir. Bir üst rütbeye terfi etmek için yetersiz görülen personel hakkında ise “Terfi etmez.” kararı verilir." hükmüne; "Kurullara hazırlık ve toplanma zamanı" başlıklı 21. maddesinde ise, "(1) Genel Müdürlük Personel Dairesi Başkanlığı tarafından;

a) Yıl içinde terfi edecek polis amirlerinin sicili, adı, soyadı, rütbesi, grubu, bulundukları rütbedeki bekleme süreleri, bulunduğu rütbe ve üst rütbeye terfi tarihleri, performans değerlendirme puanlarının ortalaması, bulunduğu rütbedeki cezaları, başarı ve üstün başarı belgeleri, rütbede değerlendirilmeyecek süre ve sebepleri, yazılı ve sözlü sınav sonuçları, yöneticilik ile ilgili hizmetiçi eğitim başarı durumları ve liyakate esas alınacak diğer bilgi ve belgeler ilgili değerlendirme kuruluna sunulur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3201 sayılı Kanun'un 6638 sayılı Kanun ile değişik 55. maddesi ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri dikkate alındığında; rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesinin kıdem sırasına göre, rütbelere terfilerin ise liyakate göre yapılacağı anlaşılmaktadır.

Buna göre, üst rütbelere terfi ettirilecek personelden; liyakatli olduğu değerlendirilen personel hakkında boş kadronun bulunması halinde "terfi eder" kararı, kadro bulunmaması halinde ise "kadrosuzluk nedeniyle terfi etmez" kararı verilmesi, bir üst rütbeye terfi etmek için liyakat yönünden yeterli görülmeyen personel hakkında “Terfi etmez” kararı verilmesi; personelin liyakat koşullarına göre değerlendirilmelerinde ise, bulunduğu rütbedeki performans değerlendirme notunun, başarı ve üstün başarı belgesi bilgilerinin, mesleki bilgi, beceri ve davranışları ile geçmiş hizmetlerinin, bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile,

adli mercilerce verilen cezalarının, verilen disiplin cezalarının, hakkında devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturma bilgilerinin ve Yönetmelik'te belirtilen sınavlar sonucunda elde ettiği başarı durumlarının bir bütün halinde dikkate alınması gerekmektedir.

Davalı idarenin, ilgili personelin bir üst rütbeye terfi ettirilmesi konusunda takdir yetkisi bulunduğu açık ise de bu yetkinin, yukarıda belirtilen kurallar dahilinde kullanılması sırasında eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın sağlanması, hukuk devleti ilkesinin gereğidir.

Bir başka anlatımla, terfi incelemesine tabi tutulan personelin yer aldığı liste incelendiğinde; liyakatı belirleyen unsurların birlikte değerlendirilmesi sonucunda, listede yer almasına rağmen terfi ettirilmeyen davacıya göre, açıkça olumsuz yönde bir farkı bulunduğu anlaşılan bir veya birden fazla personel terfi ettirilirken, davacı hakkında liyakat nedeniyle terfi etmez kararı verilmesi, eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulama olarak kabul edilemeyecektir.

Ayrıca, liyakat yönünden davacıya göre eşit veya çok yakın durumda olan personelin terfi ettirilmesine rağmen, davacının terfi ettirilmemesinin hukuki nedenlerinin de ortaya konulması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden, 4. sınıf emniyet müdürü rütbesinde görev yapan davacının, (950) kişilik sıralı terfi listesinin (573.) sırasında yer aldığı, Yüksek Değerlendirme Kurulunca 2015 yılında 3. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi durumuna ilişkin yapılan değerlendirme sonucunda bu listeden toplam (419) kişinin bir üst rütbeye terfi ettirildiği, 4. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının da aralarında bulunduğu (531) personelin ise terfi ettirilmemesine karar verildiği, terfi döneminde davacı hakkında yürütülen bir soruşturmanın bulunmadığı,

performans değerlendirme notunun (4,55) olduğu anlaşılmakta ise de, Mahkemece mevzuatta öngörülen liyakat unsurlarının tamamına (örneğin sınav notlarına) yönelik bir değerlendirme yapılmaksızın, artık terfi değerlendirmesi için bir ölçüt olmayan kıdem unsuru açısından terfi eden diğer personelle bir kıyaslama yapılarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 4. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, liyakat nedeniyle bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine ilişkin işlemde, Mahkemece bir bütün olarak tüm liyakat ölçütlerinin araştırılması ve bu ölçütlerin, kıdem sıralaması dikkate alınmaksızın listede yer alıp terfi eden tüm personele kıyasla davacı açısından eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulanıp uygulanmadığının değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırmaya dayalı olarak verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan, Dairemizin E:2021/3442 esasına kayıtlı dava dosyasına ibraz edilen belgelerden; 2015 yılında yapılan rütbe terfi sınavlarının ve dayanağı düzenlemelerin iptali istemiyle açılan davalarda, Danıştay Beşinci Dairesince sözlü sınavların iptaline hükmedilmesi üzerine, 10/03/2020 günlü Emniyet Genel Müdürlüğü Onayı ile 2015 terfi döneminde sözlü sınava katılan tüm personelin yeniden sınava alınmasının uygun görüldüğü anlaşılmakta olup, dava konusu rütbe terfi değerlendirmesinde yargı kararları uyarınca yenilenen sözlü sınav notlarının dikkate alınacağı tabiidir.