Danıştay 2. Daire E.2021/2523 K.2021/1014

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesinin 24/02/2016 günlü, E:2015/14076, K:2016/641 sayılı bozma kararına uyularak verilen …İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla.

11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu" uyarınca yabancılarla (mülteci ve göçmen) ilgili işlemlerin bir kısmının anılan Kanunla kurulan İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecek olması nedeniyle, davacının çalıştığı …Dairesi Başkanlığı'nda, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 1/b bendinde yer alan "Birimlerin kuruluşu, değişikliği ve kaldırılması" şartının gerçekleşmesi nedeniyle tesis edilen zamandışı atama işleminde hukuka aykırılık görülmediği,

öte yandan, davacı tarafından yerine yapılan atama işleminin de iptali ve kendisinin belirtilen göreve getirilmesi isteminde bulunulmuş olduğu, ancak bu talebin idari işlem tesisi mahiyetinde bir talep olduğu, Mahkemelerinin yargı yetkisinin idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olması ve yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği gerekçesiyle;

idarenin atama işleminin iptali talebi yönünden davanın reddine, yerine yapılan atama işlemi ve kendisinin belirtilen göreve getirilmesi talebi yönünden incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarece yeniden yapılandırmanın söz konusu olduğu iddia edilerek görevinden alındığı; ancak, yerine başka bir atama işleminin tesis edildiği, bu nedenle bahsedilen gerekçenin gerçek dışı olduğu, atama kararının usulsüz ve delilsiz yapılan fişlemeler sonucu gerçekleştirildiği, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Mahkeme kararının, …Emniyet Müdürlüğü'ne İl Emniyet Müdür Yardımcısı unvanıyla atanmasına ilişkin …tarih ve …sayılı işlem ile kendisinin …Daire Başkanlığı'nda görevlendirilmesi istemine ilişkin kısmı yönünden onanması, davacının yerine yapılan atama işlemine ilişkin kısım yönünden ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca davacının adli yardım isteminin kabulüne karar verilerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Emniyet Genel Müdürlüğü …Dairesi Başkanlığı'nda Daire Başkan Yardımcısı olarak görev yapan davacının, …Emniyet Müdürlüğü'ne İl Emniyet Müdür Yardımcısı unvanıyla atanmasına ilişkin 24/02/2014 tarihli işlemin tesis edilmesi üzerine, davacı tarafından anılan atama işlem ile yerine yapılan atama işleminin iptali ve kendisinin …Daire Başkanlığı'nda görevlendirilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

I. Temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısmına yönelik davacının temyiz istemi bakımından;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin dördüncü fıkrasına göre ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılması gerekmektedir.

…İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmı; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesinin 24/02/2016 günlü, E:2015/14076, K:2016/641 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.

II. Davacının …Daire Başkanlığı'nda görevlendirilmesi talebinin incelenmeksizin reddine ilişkin kısma yönelik temyiz istemi bakımından;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

II. Davacının yerine yapılan atama işleminin iptali istemi yönünden incelenmeksizin redde ilişkin kısmına yönelik temyiz istemi bakımından;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde tanımlanan iptal davalarına, idarenin tek yanlı irade beyanıyla, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler konu edilir.

Kesin ve yürütülmesi zorunlu olan ve idari davaya konu edilebilecek işlemler; idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifadeyle, ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.

Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi" başlıklı 76. maddesinde; kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden, kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Kamu hizmetlerini, en etkin ve verimli şekilde yürütülmesini sağlamakla yükümlü olan idarelere; bu amaca yönelik olarak memurların naklen atanmaları konusunda takdir yetkisi tanındığı açık olup, gerek doktrinde gerekse de yargı içtihatlarıyla kabul edildiği üzere memurların atanması noktasında idareye tanınan bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiği kabul edilmektedir. Diğer yandan idarelerin takdir yetkisini kullanarak gerçekleştirdikleri atama işlemlerinin de sebep ve amaç unsurları yönünden idari yargı denetimine tabi olacağında şüphe bulunmamaktadır.

Bu durumda; davacının görevden alınmasının üzerine yerine yapılan atama işleminin idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir nitelik taşıdığı ve davacının hukukunu etkilediği anlaşıldığından; uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında ise hukuki isabet görülmemiştir.