Danıştay 2. Daire E.2021/2808 K.2023/5022

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

Danıştay Beşinci Dairesinin 13/02/2018 günlü, E:2016/56236, K:2018/8685 sayılı bozma kararına uyularak verilen ...

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlıkta, davacının meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylemini sabit gören ve geçmiş hizmetleri sırasındaki olumlu çalışmaları nedeniyle bir alt ceza uygulanması yönünde karar veren Merkez Disiplin Kurulunun bu yetkiyi kendisinin kullandığı, ancak 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 7. maddesi uyarınca Merkez Disiplin Kurulunun bu kararı ile ilgili Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulu görüşü ve Bakan onayının alınmadığı,

dolayısıyla anılan kararın Kanun'da belirtilen makamlar tarafından onaylanmadığından dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacıya meslekten çıkarma cezası verilmediğinden dolayı Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakan onayıyla kararın kesinleşmesine yer olmadığı, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Kurullarının Çalışma Esas ve Yöntemlerine İlişkin Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının isnat olunan disiplin suçunu işlediğinin sübuta erdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, polis memuru olan davacının, İstanbul İli, Pendik İlçe Emniyet Müdürlüğü Çocuk Büro Amirliği emrinde görev yaptığı dönemde işlediği ileri sürülen fiiller nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/32. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, Tüzüğün 15. maddesi uygulanarak 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 5. maddesinde; "Disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.

A) İl Polis Disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki:

1. Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını,

2. Komiser muavini, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan öteki disiplin cezaları,

...

C) Genel müdürlük merkez disiplin kurulu, emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarından;

1. Genel müdürlük, il, öğretim ve eğitim kurumları kadrolarındaki (8) inci meslek derecesinden (5) inci meslek derecesine (Bu derece dahil) kadar olan personele meslekten çıkarma cezası dışında kalan öteki disiplin cezalarını,

2. İl emniyet kadrolarındaki komiser muavini, komiser ve başkomiserler hakkında meslekten çıkarma cezasını,

3. Genel müdürlük merkez kuruluşu ve öğretim ve eğitim kurumları kadrolarındaki komiser muavini, komiser, başkomiserler ile genel müdürlük merkez kuruluşunda görevli polis memurları hakkında bütün disiplin cezalarını,

...

Verebilir." hükmüne, Ek 7. maddesinde de; " Disiplin Kurulunca verilen kararlardan:

...

B) Genel Müdürlük Merkez Disiplin Kurulu ile öğretim ve eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayı; meslekten çıkarma kararları Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile;

...

Kesinleşir.

(A) ve (B) bentleri uyarınca intikal eden ve Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

İl Polis Disiplin Kurulunca verilen ve vali tarafından uygun görülmeyen kararlar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca; Genel Müdürlük Merkez Disiplin Kurulu ile Öğretim ve Eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin kurullarınca verilen ve Emniyet Genel Müdürü tarafından uygun görülmeyen kararlar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır.

Bakan yukarıdaki birinci fıkranın (A), (B) ve (C) bentleri uyarınca onayına sunulan kararları uygun görmediği takdirde, konu, Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, Emniyet Teşkilatı Disiplin Kurullarının Çalışma Esas ve Yöntemlerine İlişkin Yönetmeliğin Ek 1. maddesinde de, ''Ast memur ile üst memurun aynı fiile iştiraki halinde yetkili disiplin kurulu, üst memur hakkında disiplin cezası vermeye yetkili disiplin kuruludur.'' hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 5. ve Ek 7. maddelerinde; Genel Müdürlük Merkez Disiplin Kurulunun kendi yetki alanına giren personel bakımından meslekten çıkarma cezası da dahil olmak üzere verebileceği disiplin cezaları açıklanmış, nihai ceza olarak meslekten çıkarma cezasının uygulanması durumunda ek bir usulü güvence kapsamında bu cezanın Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulu görüşü ve Bakan onayı ile kesinleşeceği hüküm altına alınmıştır.

Başka bir anlatımla, Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 5. ve Ek 7. maddeleri incelendiğinde; kanun koyucu tarafından Merkez Disiplin Kurulunca cezanın teklif edildiği ve Bakanlık Makamınca cezanın verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan merkez disiplin kuruluna ait olduğu, ancak bu noktada sonuç cezanın, meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerine İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül edilmiş olan maddenin gerekçesinde.

"Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir.

Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir.

Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de, bu duruma işaret edilmekte ve işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilerek, disiplin işlerine hız kazandırılması hedeflenmektedir.

Olayda, meslekten çıkarma cezası yerine alt ceza uygulanmak suretiyle verilen ''24 ay uzun süreli durdurma'' cezası bakımından aynı disiplin fiiline iştirak söz konusu olduğundan soruşturmaları beraber yapılan üstleri ile birlikte polis memuru davacı hakkında Merkez Disiplin Kurulunun bu cezayı vermeye yetkili makam olduğu, ceza verme yetkisine sahip olan kurulun alt ceza uygulaması konusunda da yetkisinin bulunduğu ve nihai cezanın meslekten çıkarma cezası olmaması nedeniyle Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakan onayı ile değil, 3201 sayılı Kanun'un Ek 7. maddesi uyarınca Emniyet Genel Müdürünün onayıyla kesinleşeceği sonucuna varıldığından, belirtilen usulde tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin yetkili makam tarafından tesis edilmediği gerekçesiyle iptali yolunda verilen idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/07/2020 günlü, E:2019/1831, K:2020/1425 sayılı kararı da bu yöndedir.