Danıştay 2. Daire E.2021/2908 K.2024/1197

Dava Konusu İstem

Dava; Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6 ve 14. maddeleri uygulanarak "4 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ve öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun en son kademesinde bulunduğundan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5. maddesi gereğince cezanın brüt aylığından 1/4 oranında kesinti yapılmak suretiyle uygulanmasına ilişkin … günlü, … sayılı Bursa Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince Danıştay Beşinci Dairesinin 28/03/2018 günlü, E:2016/27617, K:2018/12754 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararla; davacının, görevde kayıtsızlık gösterdiği ve görevi savsakladığı değerlendirmesiyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6. maddesi uyarınca "3 günlüğe kadar aylık kesimi" cezası ile tecziyesinin önerildiği,

davacının daha önce 05/09/2006 ve 08/06/2007 tarihli "izinsiz veya kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın 24 saate kadar görevine gelmemek" fiili ile 14/09/2007 tarihli "Görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiili nedeniyle 3 günlüğe kadar aylık kesimi gerektirecek nitelikte kesinleşmiş disiplin cezaları bulunduğu, bu kapsamda anılan Tüzüğün 14. maddesi uyarınca bir derece ağır ceza olan "4 ay kısa süreli durdurma cezası" ile cezalandırıldığı,

öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun en son kademesinde bulunduğundan 657 sayılı Kanun'un 125/5. maddesi gereğince cezanın brüt aylığından 1/4 oranında kesinti yapılmak suretiyle uygulanmasına karar verildiği, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde kısa süreli durdurma cezalarının aylıktan kesmeye çevrilemeyeceğine dair hüküm olmasa da; yeni mevzuat ile lehe olacak şekilde bu konuda birtakım düzenlemeler getirilerek,

bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanun'un disipline ilişkin hükümlerinin uygulanacağı, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının ise uzun süreli durdurma cezası gibi telakki edileceğinin öngörüldüğü, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 34. maddesinin 2. fıkrasında, "657 sayılı Kanundaki kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, bu Kanundaki uzun süreli durdurma cezası gibi telakki edilir ve uygulanır." hükmü ile kısa süreli durdurma cezalarının,

657 sayılı Devlet Memurları Kanun'un 125/5. maddesi uyarınca aylıktan kesme cezası olarak telakki edilemeyeceği yönünde düzenleme getirildiği, diğer taraftan 657 sayılı Kanun'da kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında en alt durdurma cezasının bir yıla tekabül ettiği, diğer bir deyişle 657 sayılı Kanun'da yer verildiği şekliyle bir yıl kademe ilerlemesi cezası aynı Kanun'un 125/5. maddesi uyarınca para cezasına çevrildiği takdirde kişinin 1/4 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırıldığı, davacının ise 4 ay kısa süreli durdurma cezası ile tecziye edildiği,

buna karşılık 1/4 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırıldığı görüldüğünden, yeni Kanun'un lehe düzenleme getiren ilgili maddesi de gözetildiğinde.

4 aylık kısa süreli durdurma cezasının 657 sayılı Kanun'da yer alan kademe ilerlemesinin durdurulması cezası gibi telakki edilmesine olanak bulunmadığından cezanın infazı aşamasında 1/4 oranında aylıktan kesme cezasına çevrilmesinde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının üzerine atılı suçun sübuta erdiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6 ve 14. maddeleri uygulanarak "4 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ve öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun en son kademesinde bulunduğundan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5. maddesi gereğince cezanın brüt aylığından 1/4 oranında kesinti yapılmak suretiyle uygulanmasına ilişkin 28/04/2015 günlü, 2015/90 sayılı Bursa Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6 maddesinde, "görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiili üç günlüğe kadar aylık kesimi cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yinelenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde her yinelenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü ve daha sonraki her uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, anılan Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu nedenle, disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle isnat edilen kusurlu halin veya fiilin tespiti gerekmektedir. Kusurlu halin veya fiilin tespitinden kasıt ise, disiplin cezasına konu edilen fiil veya halin zamanı, yeri, şekli gibi tüm unsurlarının ortaya konulması, böylelikle fiilin kim tarafından, ne zaman, nerede ve ne şekilde işlendiğinin net ve açık bir şekilde belirlenmesidir.

Her ne kadar İdare Mahkemesince, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olması karşısında, yeni kanunun lehe düzenleme getiren ilgili maddesi de gözetildiğinde; 4 aylık kısa süreli durdurma cezasının 657 sayılı Kanun'da yer alan kademe ilerlemesinin durdurulması cezası gibi telakki edilmesine olanak bulunmadığından cezanın infazı aşamasında 1/4 oranında aylıktan kesme cezasına çevrilmesinde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, somut uyuşmazlıkta öncelikle, davacıya isnat edilen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi gerekmekte olup, Mahkemece, fiilin sübuta erip ermediğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla; Mahkemece, öncelikle fiilin sübuta erip ermediğinin incelenmesi, fiilin sübuta erdiğinin tespiti halinde ise, yukarıda anılan 7068 sayılı Kanun'da tekerrür düzenlemesine yer verilmemesine ilişkin lehe düzenleme dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.