Danıştay 2. Daire E.2021/314 K.2021/3088

Dava Konusu İstem

Dava; Tekirdağ İli Çorlu İlçesinde pazar esnafı olan davacı tarafından, Çorlu Belediyesi Zabıta Yönetmeliğinin 13/1. maddesine aykırı davranması nedeniyle 1608 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 183,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve pazartesi, salı, çarşamba, perşembe ve pazar günü pazarlarından altı hafta süreyle faaliyetten men edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Belediye Encümen kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Sekizinci Dairesinin 26/11/2013 günlü, E:2013/7570, K:2013/8754 sayılı, usule yönelik bozma kararına uyularak yeniden yapılan inceleme sonucunda verilen. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; pazar yerinde meydana gelen kavga olayı ile ilgili. Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … sayılı soruşturma dosyası ile fezleke hazırlandığı ve.

Asliye Ceza Mahkemesi'nde … esas numarası ile davacı hakkında dava açıldığı, bu davada yapılan yargılama sonucunda davacının … tarih ve … karar numarası ile "Basit Yaralama" fiilinden dolayı kesin olarak mahkumiyet aldığı görülmekte olup, davacının pazar yerinde meydana gelen kavga olayına karıştığı ve basit yaralama eylemini gerçekleştirdiğinin sabit olduğu, bu fiilinin halkın huzur ve sükununu bozacak fiil ve davranışlardan olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, pazar yerinde meydana gelen olayla ilgisinin olmadığı, haksız yere cezalandırıldığı, kişinin ancak işlediği sabit olan bir suçtan cezalandırılabileceği aksi durumun masumiyet karinesine aykırı olacağı, idari para cezasına karşı … Sulh Ceza Hakimliğine yapmış oldukları itiraz sonucu idari para cezasının kaldırıldığı, dolayısıyla masum olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Temyize konu kararın, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca tesis edilen Belediye Encümeni kararının iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “Dilekçeler Üzerinde İlk İnceleme” başlıklı 14. maddesinde, "dava dilekçelerinin maddenin 3. fıkrasında belirtilen hususlar bakımından sırasıyla inceleneceği" belirtilmiş; adı geçen Kanun'un “İlk İnceleme Üzerine Verilecek Karar” başlıklı 15. maddesinin 1/a bendinde ise, "ilk incelemede 14. maddenin 3/a bendinde belirtilen görev hususuna aykırılık görülmesi halinde adli (...) yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği" hükmüne yer verilmiştir.

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Genel kanun niteliği” başlıklı 3. maddesinde, "Bu Kanunun; a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, ... uygulanır." hükmüne; "Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesinde; "Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımlar, idari para cezası ve idari tedbirlerden ibarettir. İdari tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir." düzenlemesine; anılan Kanun'un “Başvuru yolu” başlıklı 27/1. maddesinde de, "İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

1608 sayılı Yasa’nın mevcut halinde idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenleme yer almamaktadır.

Dava konusu olayda uyuşmazlık.

1608 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 183,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve pazartesi, salı, çarşamba, perşembe ve pazar günü pazarlarından altı hafta süreyle faaliyetten men edilmesine ilişkin ilişkin Belediye Encümeni kararından kaynaklanmakta olup bu haliyle encümen kararının, 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım niteliğinde bir işlem olduğu, 1608 sayılı Kanun'da ise, idari yaptırımlara karşı itiraz konusunda görevli Mahkemenin gösterilmediği,

Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanunla değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerin, diğer kanunlarda aksine bir hüküm bulunmaması halinde uygulanacağının açıkça belirtilmiş olması karşısında, uyuşmazlığın 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. ve 27/1. maddeleri gereği adli yargı bünyesinde bulunan sulh ceza mahkemesince çözümlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin istikrar kazanmış 01/04/2014 günlü, E:2014/456, K:2014/487 sayılı ve 28/12/2015 günlü, E:2015/868, K:2015/903 sayılı kararları da bu tür uyuşmazlıklarda adli yargının görevli olduğu yönündedir. Bu durumda, İdare Mahkemesince davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek bir karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.