Danıştay 2. Daire E.2021/3639 K.2023/4283

Dava Konusu İstem

Dava, emniyet amiri olan davacının, Ankara İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunduğundan bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/B-5. ve 14. maddeleri uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun...günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; soruşturma dosyası ve davacının beyanlarından; üç adet Iphone 5 marka cep telefonunu 6300 TL karşılığında aylık 1000 TL taksitle ödemek üzere satın aldığı halde yaşadığı maddi ve manevi sıkıntılar neticesinde de olsa borcunu ödemediği hususunun sabit olduğu ve söz konusu eylemiyle resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarstığı sonucuna varılmış olup daha önce de aynı tür suçtan dolayı ceza aldığı gözetilerek tekerrür hükümleri uyarınca bir üst ceza uygulanmak suretiyle 16 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına yönelik davaya konu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davacının temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 11/09/2018 günlü, E:2016/27194, K:2018/15436 sayılı kararıyla; davacı ile şikayetçi arasındaki uyuşmazlığın, cep telefonu alım satımı nedeniyle doğan borcun ödenmemesinden kaynaklandığı, davacının polislik sıfatını ve nüfuzunu kullanarak alış veriş yaptığına ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığı,

bu nedenle alım-satım ilişkisinden kaynaklanan söz konusu alacak icra takibine yada adli yargıda açılacak bir özel hukuk davasına konu edilebileceğinden, söz konusu olayda disiplin suçu teşkil edebilecek bir eylemi mevcut olmayan davacının telefon borcunu ödememesi eyleminin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesinde yer alan “hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak” suç tanımına girdiği yönünde değerlendirme yapılarak disiplin cezası ile cezalandırılmasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle bozulmuştur.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE BULUNANIN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacının ... Polis Merkezi amiri olduğu dönemde E.Ç.'den üç adet telefon alarak ücretini ödemediği ve E.Ç.'nin şikayeti üzerine açılan soruşturma neticesinde eyleminin sübut bulduğu, aynı suçu daha önceden de işlediği anlaşıldığından dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 11/09/2018 günlü, E:2016/27194, K:2018/15436 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının Ankara Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görev yapmakta iken Mamak ilçesinde elektronik eşya satan esnaftan 01/05/2013 tarihinde üç adet Iphone 5 marka cep telefonunu 6.300 TL karşılığında aylık 1.000 TL taksitle ödemek üzere satın aldığı halde borcu ödemediği ve satıcı E.Ç'nin telefonlarına cevap vermediğinin 07/11/2013 tarihli elektronik posta ile davalı kuruma bildirilmesi üzerine hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucu düzenlenen raporda eylemi sabit görülerek getirilen teklif doğrultusunda Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesi uyarınca "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu

sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle altı ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı suçu daha önceden de işlediği anlaşıldığından, anılan Tüzüğün 14. maddesinin tatbiki ile bir derece ağır ceza uygulanarak 16 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasında ilişkin dava konusu Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun ...günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesinde, "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış, "Yenilenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde ise, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın; cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir." hükmü yer almıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/4-(b)-6 maddesinde, "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili, altı ay kısa süreli durdurma cezasının gerektiren fiiller arasında sayılmış ancak anılan Kanun'da Mülga Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü,

30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir.

Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediği açıktır.

Ancak Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metninde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmediği ve davacı lehine olduğu anlaşılan bu durum dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle tesis edilen davacının "16 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.