Danıştay 2. Daire E.2021/3716 K.2023/3165

Dava Konusu İstem

Dava, Adana İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde davacının, "Görev içinde ya da dışında amir ya da üstlerinin eylem ya da işlemlerini eleştirici nitelikte söz söylemek ya da yazı yazmak" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-3 maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adana Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu'nun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :.

İdare Mahkemesince; davacının Cumhuriyet Başsavcılığına verdiği dilekçenin hak arama hürriyeti kapsamında olduğu, anılan dilekçe dışında davacının amirini ve üstlerini eleştirici nitelikte söz söylediği veya yazı yazdığına ilişkin başka bir tespit olup olmadığının soruşturma raporunda tam olarak ortaya konulamadığı, raporda belirtilen diğer dilekçelerin davacının anne ve babası tarafından düzenlenen dilekçeler olması nedeniyle soruşturmanın eksik yapıldığı sonucuna ulaşıldığı,

davacının disiplin cezası verilen fiiline ilişkin olarak savunmasının alınmaması ve Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca disiplin kuruluna katılmaması gerekli olan şikayetçi Personel Şube Müdürünün iştiraki ile yapılan toplantıda dava konusu kararın alınması nedeniyle dava konusu İl Polis Disiplin Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 03/01/2019 günlü, E:2016/16214, K:2019/33 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmasına hükmedilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Personel Şube Müdürünün olaya taraf ve rapor eden kişi durumunda bulunması nedeniyle kurul toplantısına katılmadığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Düzeltilmesi istenen kararın yöntem ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci airesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 03/01/2019 günlü, E:2016/16214, K:2019/33 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana İl Emniyet Müdürlüğünde görevli iken Mersin İl Emniyet Müdürlüğü emrine atanan davacı hakkında, Adana Emniyet Müdürlüğünde görevli olduğu döneme ilişkin olarak Personel Şube Müdürü … tarafından düzenlenen 02/11/2010 günlü raporda “07/07/2010 tarihli valilik onayıyla Feke İlçe Emniyet Amirliğine ataması yapılan davacının, atamasının yapılmasından kendisini sorumlu tutması,

kendisi hakkında vermiş olduğu şikayet dilekçelerinde "cemaatin görüş ve fikirlerine sahip olduğu ve cemaat üyesi olduğu iftirasını attığı” iddiaları üzerine açılan soruşturma sonucu düzenlenen 24/12/2010 günlü disiplin soruşturması raporunda, davacıya isnat edilen fiil “İftira” suçu kapsamında sabit görülerek Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünün 8/6. maddesi uyarınca “Meslekten Çıkarma” cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği,

Adana İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararıyla, davacının şikayet dilekçesindeki sözlerinin iftira içerikli olmadığı “Görev içinde ya da dışında amir ya da üstlerinin eylem ya da işlemlerini eleştirici nitelikte söz söylemek ya da yazı yazmak” fiili niteliğinde olduğu belirtilerek bu kapsamda fiili sabit görülen davacının 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılması üzerine bu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-3 maddesinde yer alan, “Görev içinde ya da dışında amir ya da üstlerinin eylem ya da işlemlerini eleştirici nitelikte söz söylemek ya da yazı yazmak,” fiili, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesinde “ Kurulların Başkan ve Üyeleri kendilerine, eşlerine, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımlarına, disiplin cezası verilmesini teklif ettikleri, disiplin soruşturmasını yaptıkları veya atanmasına yetkili oldukları memurlara ait işlerle ilgili Kurul toplantılarına katılamazlar.” hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kişilerin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu hizmetinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar mevzuatla belirlenmekte; disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin tespitinden sonra belli süreler içinde ilgili hakkında tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek disiplin soruşturması açılması, söz konusu soruşturmada ilgilinin lehine ve aleyhine olan tüm delillerin toplanarak soruşturma raporunun oluşturulması ve bu şekilde hangi fiili, nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin somut, hukuken kabul edilebilir ve delillerle şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konularak yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından bir disiplin cezası verilmesi gerekmektedir.

Disiplin cezalarına ilişkin uyuşmazlıkların hukuki denetimi yapılırken disiplin cezasına konu fiilin sübuta erip ermediğinin tespitinden önce disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığıyla birlikte disiplin cezasının yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından verilip verilip verilmediğinin tespiti gerekmektedir.

Uyuşmazlık konusu olayda; işlemin usulüne uygun tesis edilmediği anlaşıldığından, "Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 6.maddesi uyarınca disiplin kuruluna katılmaması gereken şikayetçi Personel Şube Müdürünün iştiraki ile yapılan toplantıda dava konusu kararın alınması nedeniyle dava konusu İl Polis Disiplin Kurulu kararında mevzuata uyarlık bulunmadığı" gerekçesine dayanılarak hüküm kurulması gerekirken,

Mahkeme kararında bu gerekçenin yanı sıra " davacı tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına verilen şikayet dilekçesi üzerine “Hakaret” suçundan Personel Şube Müdürü … hakkında Sulh Ceza Mahkemesinde dava açıldığının görülmesi nedeniyle davacının Cumhuriyet Başsavcılığına verdiği dilekçenin hak arama hürriyeti kapsamında" değerlendirmesine yer verilmiş olmasında hukuki isabet bulunmamakta ise de; kararda yer verilen diğer gerekçenin hukuka uygun bulunması karşısında, bu husus, temyize konu Mahkeme kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.