Danıştay 2. Daire E.2021/3723 K.2023/5917

Dava Konusu İstem

... ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, "Meskun yerlerde veya binalarda veya herkesin dolaşıp gezebileceği veya oturabileceği yerlerde hiçbir neden yokken silah atmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/23. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan Tüzük'ün 15. maddesi gereğince bir alt ceza uygulanarak "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile tecziyesine ilişkin ... Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ...günlü, ... sayılı kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda İl Polis Disiplin Kurulunca Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/23. maddesi uyarınca davacının meslekten çıkarılmasına ve aynı Tüzük'ün 15. maddesi uyarınca bir alt ceza olan "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmasına karar verildiği, ancak Tüzük'te öngörülen koşulların varlığı halinde bir alt cezanın uygulanması ayrı bir disiplin cezası niteliği taşımadığından, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem nedeniyle verilecek cezayı değerlendirecek olan yüksek disiplin kurulunun eylemi sabit görmesi,

fakat geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olanlar ve iyi veya çok iyi derecede sicil alanlar için bir alt cezanın uygulanması yönünde kanaate varması halinde; yüksek disiplin kurulunun bu yetkiyi kendisinin kullanacağı, verilecek kararların ise mevzuatta belirtilen makamlar tarafından onaylanması gerektiği, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun Ek 7. maddesinde, polis memurları hakkında verilen meslekten çıkarma cezası kararlarının, valinin önerisi, Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile kesin karara bağlanacağı belirtildiğinden,

Tüzük'ün 15. maddesi uyarınca, bir alt ceza taktir edilmesinin ceza verme yetkisine sahip olan kurulun yetkisinin doğal bir sonucu olduğu görülmekle, davacının eyleminin meslekten çıkarma cezasını gerektiren bir eylem olduğu kanaatine varılması halinde, eylemin sübuta erip ermediği, meslekten çıkarma cezası ile tecziyesini gerektiren bir eylem olup olmadığı ve bir alt cezanın uygulanıp uygulanmayacağı hususlarının Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca değerlendirilmesi gerekirken, yetkisiz makamca tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Temyizen incelenen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, diğer yandan, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/23. maddesinde düzenlenen disiplin suçu, 23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Kanunun 8. maddesinin 5. fıkrasının (ç) bendinin 3. alt bendinde belirtilen disiplin suçu ile karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden,

davalı idarece yapılacak yeniden değerlendirmede davacı lehinde olan bu düzenleme de dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından Danıştay Beşinci Dairesinin 02/04/2019 günlü, E:2016/46562, K:2019/2382 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı açıklama eklenmek suretiyle onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının hiçbir neden yokken silahının ateş almasına sebebiyet verdiği, isnat edilen eylemin sübut bulduğu, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Beşinci Daire kararının kaldırılarak mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 02/04/2019 günlü, E:2016/46562, K:2019/2382 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden, ... ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı hakkında, ...tarihinde saat 13.45 sıralarında ... İlçe Emniyet Müdürlüğü Lokali bahçesinde zati demirbaş tabancası ile havaya bir el ateş ettiği iddiasına ilişkin olarak yürütülen soruşturma sonucu isnat olunan eylemin sabit olduğundan bahisle eylemine uyan meslekten çıkarma disiplin cezası ile tecziyesinin teklif edildiği, ... Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunca davacının meslekten çıkarma disiplin cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, geçmiş hizmetleri göz önüne alınarak Tüzük'ün 15. maddesi uygulanmak suretiyle "24 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun Ek 5. maddesinde: a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki; 1. Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını ... verebilir. hükmü yer almaktadır. Anılan Yasanın Ek 7. maddesinde ise, İl disiplin kurulunun polis memurları hakkında verilen meslekten çıkarma cezası kararlarının valinin önerisi, Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile kesinleşeceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, il polis disiplin kurullarının kendi yetki alanına giren personel bakımından meslekten çıkarma cezası dahil bütün disiplin cezalarını verebileceği, ancak nihai ceza olarak meslekten çıkarma cezasının uygulanması durumunda ek bir usulî güvence olarak bu cezanın Yüksek Disiplin Kurulu görüşü ve Bakan onayı ile kesinleşeceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir.

Başka bir anlatımla, Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 5. ve Ek 7. maddeleri incelendiğinde; kanun koyucu tarafından il polis disiplin kurullarınca cezanın teklif edildiği ve Bakanlık makamınca cezanın verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan il polis disiplin kuruluna ait olduğu, ancak bu noktada sonuç cezanın, meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 tarih ve 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül edilmiş olan maddenin gerekçesinde: "Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir.

Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir.

Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edilmekte ve işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilerek, disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılması hedeflenmektedir.

Olayda, meslekten çıkarma cezası yerine alt ceza uygulanmak suretiyle verilen ''24 ay uzun süreli durdurma'' cezası bakımından ... Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun bu cezayı vermeye yetkili makam olduğu ve nihai cezanın meslekten çıkarma cezası olmaması nedeniyle Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakan onayı ile değil, 3201 sayılı Kanun'un Ek 7. maddesi uyarınca Vali onayıyla kesinleşeceği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davanın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin yetkili makam tarafından tesis edilmediği gerekçesiyle iptali yolunda verilen idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/07/2020 günlü, E:2019/1831, K:2020/1425 sayılı kararı da bu yöndedir.