Danıştay 2. Daire E.2021/3761 K.2023/2466

Dava Konusu İstem

Dava, Kayseri ili, Melikgazi İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirdiğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/C-2 maddesi uyarınca "10 Ay Kısa Süreli Durdurma" cezasıyla tecziyesi gerekmekte ise de; aynı fiil nedeniyle daha önce 2 kez disiplin cezası bulunduğundan anılan Tüzük'ün 14. maddesi gereğince "24 Ay Uzun Süreli Durdurma" cezası ile tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Kayseri İl Polis Disiplin Kurulu işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince; davacının daha önce Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünün 6/C-2 maddesinde belirtilen "borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek" fiilini işlediğinin sabit olduğu ve ... günlü, ... sayılı kararla, "11 günlük maaş kesimi" cezasıyla tecziye edildiği, yine aynı fiil nedeniyle ... günlü, ... sayılı işlemle, "20 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırıldığı, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada; ...

İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararla; tekerrür hükümlerinin yanlış uygulandığından bahisle işlemin iptaline karar verildiği, bu halde; davacıya, Tüzüğün 14. maddesinde belirtilen tekerrür hükümleri kapsamında disiplin cezası verilmesi gerekmekte ise de;

idarece, davacı hakkında tekerrür hükümleri uygulanırken Tüzüğün 6. maddesinin (C) bendinde belirtilen 10 ay kısa süreli durdurma cezasının bir derece ağırı olan aynı Tüzüğün 7. maddesinin (A) bendinde belirtilen 12 ay süreli durdurma cezasıyla tecziye edilmesi gerekirken, 7. maddesinin (C) bendi uyarınca 24 ay (mahkeme kararında sehven 20 ay olarak yazılmıştır.) süreli durdurma cezasıyla tecziye edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Beşinci Dairesince; davacının borçlandığı dönemin kendine özgü koşulları dikkate alındığında, bu dönemin arızi bir dönem olduğu, borçlanmaların ailevi nedenlerden kaynaklandığı ve zorunlu ihtiyaçların karşılanması amacıyla yapıldığı, davacının bu fiilinin borçlarını ödememeyi alışkanlık haline getirdiği şeklinde yorumlanamayacağı, sübuta ermeyen bir fiil nedeniyle davacıya disiplin cezası verilmesinde ve bu fiil nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, İdare Mahkemesi kararı gerekçeli olarak onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı tarafından; tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme istemi kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Mahkemece, eylemin sabit olduğu, tekerrür hükümleri hatalı uygulandığından bahisle işlemin iptaline karar verildiği, anılan karar davacı tarafından temyiz edilmediğinden, eylemin sübut bulduğuna ilişkin kısmının kesinleştiği, kararın davalı idarece temyizi üzerine, karar düzeltme istemine konu edilen Daire kararıyla, davalı idare aleyhine olacak şekilde, eylemin sübut bulup bulmadığının da incelenmesine yönelik bozma kararı verilmiş olup, davalının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 03/04/2019 günlü, E:2016/16676, K:2019/2461 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kayseri Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olan davacının, öncesinde Muğla ve Hatay illerinde görev yaptığı, Dalaman İcra Müdürlüğünün E:... ve Yatağan İcra-İflas Müdürlüğünün E:... sayılı dosyalarında, borçları nedeniyle icra takibi başlatıldığının davalı idareye bildirilmesi üzerine hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, davacıya; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/C-2 maddesi uyarınca "10 ay kısa süreli durdurma" cezası verilmesi gerekmekte ise de; daha öncede aynı fiil nedeniyle iki kez disiplin cezası verildiğinden Tüzük'ün 14. maddesi hükümleri (tekerrür) uygulanmak suretiyle "24 ay uzun süreli durdurma" cezası ile tecziye edilmesine karar verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/C-2 maddesinde; "Borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek" fiilinin "10 ay kısa süreli durdurma" cezası gerektirdiği hükmüne,

Aynı Tüzüğün 14. maddesinde ise; ''Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir.'' hükmüne yer verilmiştir.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, anılan Tüzüğün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İdare Mahkemesince, davacının disiplin cezasına esas teşkil eden eyleminin sabit bulunduğu, ancak tekerrür hükümlerinin yanlış uygunlandığı, verilecek cezanın 12 ay uzun süreli durdurma olması gerekirken, 24 ay uzun süreli durdurma cezası verilmesi işleminin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline hükmedilmiş olup, davacının bu eyleminin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/C-2 maddesi kapsamında bulunduğuna yönelik kısmın, temyiz edilmeyerek kesinleştiği açıktır.

Tekerrür nedeniyle cezanın artırılmasına gelince; dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metninde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine düzenleme niteliğinde olduğu görüldüğünden, artık uygulama alanı bulunmayan tekerrür hükümleri uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Polis memuru olarak görev yapan davacının, "borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek" fiilini işlediğinden bahisle hakkında disiplin cezası verildiği, dava konusu işlemle de yine aynı fiili nedeniyle ve önceki disiplin cezaları da göz önünde bulundurularak Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesi hükümleri (tekerrür) uygulanmak suretiyle 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince; davacının, "borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek" fiilini işlediğinin sabit olduğu, öncesinde de aynı fiil nedeniyle. "11 günlük maaş kesimi" cezası ve ... günlü, ... sayılı işlemle de "20 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırıldığı, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesince, tekerrür hükümlerinin yanlış uygulandığından bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu halde; davacıya, Tüzüğün 14. maddesinde belirtilen tekerrür hükümleri kapsamında aynı Tüzüğün 6. maddesinin (C) bendinde belirtilen 10 ay kısa süreli durdurma cezasının bir derece ağırı olan ve Tüzüğün 7. maddesinin (A) bendinde belirtilen 12 ay süreli durdurma cezası verilmesi gerekirken, 7. maddesinin (C) bendi uyarınca 24 ay süreli durdurma cezasıyla tecziye edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının fiili sabit olmakla birlikte; mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metninde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektiren düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmediği

(XX) KARŞI OY

Davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddi gerektiği karşı oyuyla çoğunluğun gerekçeli onama kararına katılmıyorum.