Danıştay 2. Daire E.2021/4048 K.2021/4165

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararıyla; davacıya ait işyerinin davalı idare teknik görevlileri tarafından ilgili mevzuat hükümleri uyarınca insan sağlığı, işyeri güvenliği, imar gibi unsurlar yönünden incelenerek 27/10/2011 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği,

işyerinde 10/07/2012 tarihinde yapılan denetim sonucu hazırlanan yapı tatil tutanağında yer alan mimari projeye aykırı esaslı tadilatın Mahkemelerinin E:... esasına kayıtlı dosyada yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda ifade edildiği üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden önceki bir tarihte gerçekleştiği, dolayısıyla bizzat davacı tarafından işyerinin açılmasından sonra hukuka aykırı bir imalat yapıldığından söz edilemeyeceği, idarenin işyerinin açılmasından önce denetim yükümlülüğünü tam olarak yerine getirmemesinden kaynaklı bir eksikliğin söz konusu olduğu,

davacının hilesi veya yanıltıcı beyanının bulunmadığının açık olduğu; bu durumda, davacının işyerini açmadan önce üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği, işyerinin kurulu bulunduğu yapıda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce davacının bilgisi dışında gerçekleştirilen esaslı tadilatın işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilip işyerinin faaliyete geçmesinden sonra fark edilmesi üzerine işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali cihatine gidilmesi idareye güven ilkesini zedeleyeceği gibi ilgili mevzuatın amacına uygun düşmeyeceği açık olup, hukuka uygun olmadığı,

yine idarece ilk aşamada yapılan denetimde işyerinin insan sağlığı, işyeri güvenliği ve imar yönlerinden işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesini engeller herhangi bir halin bulunmadığı, kaldı ki eksik ve hatalı tespitler içeren yapı tatil tutanağı uyarınca tesis edilen dava konusu işlemin bu yönüyle de hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 18/04/2016 günlü, E:2015/8165, K:2016/2862 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işyerinin kullanım alanında büyütme yapıldığı, davacıya verilen 15 günlük sürede, söz konusu aykırılıkların giderilmesinin istenildiği, davacının verilen sürede anılan eksiklikleri gidermemesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiğinden Danıştay Onyedinci (Kapatılan) Dairesinin kararının düzeltilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 18/04/2016 günlü, E:2015/8165, K:2016/2862 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, davacı tarafından Trabzon ili, ... Mahallesinde işletilen “restoran” faaliyet konulu işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... günlü, ... sayılı işlem ile işyerinin kapatılmasına ilişkin Trabzon Belediye Encümeninin ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Yasa'nın 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne, 6. maddesinin ikinci fıkrasında da.

"Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmü ile;

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.

Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda hükmü aktarılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerinin, imara ve imar ile ilgili düzenlemelere uygun olması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacı tarafından işletilen ve 27/10/2011 tarihinde davalı idarece işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerinde, 10/07/2012 tarihinde davalı idare tarafından yapılan denetimde, yapı maliki dava dışı üçüncü kişi tarafından bodrum katta sığınak alanına tuğla örülerek kapı konulmak suretiyle depo yapıldığı, depo ile sığınak arasındaki duvarın kırılması suretiyle deponun büyütüldüğü, projeye aykırı olarak sığınağa kapı yapıldığı, zemin katta galeri boşluğunun kapatıldığının tespit edilmesi üzerine, ... günlü, ... sayılı işlem ile söz konusu aykırılıkların giderilmesi için davacıya 15 günlük süre verildiği,

verilen süre içerisinde aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine dava konusu işyerine verilen 27/10/2011 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... günlü, ... sayılı işlem ile işyerinin kapatılmasına ilişkin Trabzon Belediye Encümeninin ... günlü, ... sayılı kararının tesis edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, 3572 sayılı Kanun uyarınca bir işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için, işyerinin imara uygun olması gerektiği, dava konusu işyerinde gerçekleştirilen projeye aykırı tadilatların davalı idarece tespit edilmiş olduğu, davalı idarece, söz konusu aykırılıkların giderilmesinin her zaman davacıdan istenilebileceği, kaldı ki, davalı idarece davacıya verilen 15 günlük sürede bahse konu aykırılıkların giderilmediği, işyerinde gerçekleştirilen imara aykırı tadilatların davacı tarafından yapılmamış olmasının, bahse konu aykırılıkları hukuka uygun hale getirmeyeceği;

ayrıca imara uygun olmayan işyerine verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının kazanılmış hak oluşturmayacağından, imara aykırılık barındıran işyeri için düzenlenmiş bulunan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemlerde hukuka ayrılık; işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.