Danıştay 2. Daire E.2021/4364 K.2021/4159

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 23/05/2016 günlü, 2015/14453 Esas, 2016/3905 sayılı bozma kararına uyularak, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nda akaryakıt istasyonu tanımında LPG satışının da düzenlendiği göz önüne alındığında, 08/09/1986 tarihinden beri ikinci sınıf gayri sıhhi müesseselere ait açılma ruhsatı alıp faaliyetine devam eden davacı şirketin, aynı yerde açılması istenen LPG istasyonu için yaptığı başvurunun asgari masafe şartının sağlanmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işyerinin bulunduğu taşınmazın, imar planında LPG işlevinin bulunmadığı, dava konusu işyerine 250 mt mesafede bulunan ve 12/07/2010 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile faaliyet gösteren başka bir LPG istasyonunun bulunduğu, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 45. maddesi uyarınca, 01/01/2005 tarihinden önce akaryakıt ve LPG istasyonu olarak faaliyet gösteren işyerlerinde mesafe şartının aranmayacağı, davacının 1986 tarihinden itibaren akaryakıt istasyonu olarak faaliyet gösterdiği, ancak 16/05/2011 tarihli dilekçe ile LPG istasyonu olarak faaliyet göstermek üzere başvuru yaptığı, mevzuatta aranan mesafe şartı istisnasına sahip olmadığından Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, davacı tarafından, Mersin ili, ...Mahallesi, ...ada ...sayılı parselde yer alan akaryakıt istasyonuna LPG (otogaz) istasyonu ruhsatı da verilmesi istemiyle yapılan 16/05/2011 günlü başvurunun, söz konusu istasyona 1 km mesafe içerisinde başka LPG (otogaz) istasyonu bulunduğundan bahisle reddine ilişkin ...günlü, ...sayılı işlemin iptali talebiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 80. maddesinde öngörülen "belediye sınırları ve mücavir alanları içinde gerçek ve tüzel kişilerin her türlü akaryakıt ile sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) istasyonlarına nazım imar ve uygulama imar plânına uygun olmak kaydıyla belediye tarafından izin verilebileceği" 13/03/2005 tarih ve 25754 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde;

"ö) Otogaz istasyonu: Dağıtıcı veya bunlarla tek elden satış sözleşmesi yapmış bayilerce ilgili mevzuata uygun (teknik, kalite ve güvenlik) olarak kurulup, dağıtıcının tescilli markası ve amblemi altında faaliyette bulunan ve esas itibarıyla motorlu araçların otogaz LPG, madeni yağ, temizlik ve ihtiyarî olarak bakım ile kullanıcıların, tüplü LPG hariç, diğer asgarî ihtiyaçlarını karşılayacak imkânları sunan akaryakıt istasyonu içinde veya müstakil olarak hizmet veren tesisleri,

ü) Kilometre tahdidi: Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve otogaz istasyonu arasındaki Kurul tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirlenecek asgarî mesafeyi, ... İfade eder"; geçici 1. maddesinde, "Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce.

LPG dağıtım ve pazarlama şirketlerinin, mevcut mevzuat kapsamında tanınan hak ve menfaatleri ile yükümlülüklerine ilişkin hükümler, bu Kanunda belirlenen süre ve esaslar dahilinde faaliyeti ile ilgili lisans verilinceye kadar saklıdır. ..."; geçici 2. maddesinde ise, "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte fiilen, bu Kanun uyarınca lisans alınması gereken faaliyetleri yürüten kişiler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra bir yıl içinde durumlarını bu Kanuna uygun hale getirerek, Kurum tarafından istenecek bilgi ve belgelerle Kuruma başvurmak zorundadır.

Başvurusunu yapmış ancak işlemleri tamamlayamayan kişilerin faaliyetlerinin devamı için üç ayı aşmamak üzere ek süre verilmesinde Kurum yetkilidir.

(Değişik son cümle: 20/6/2006-5522/1 md.) Ancak bu Kanun yürürlüğe girmeden önce kurulduğu dönemdeki mevzuata göre gayri sıhhî müessese veya iş yeri açma ve çalışma ruhsatlı olarak bu Kanun gereği güvenlik ve lisans gereklerini yerine getirerek faaliyetlerini sürdüren otogaz istasyonları, lisans almak şartıyla faaliyetlerine devam ederler.

Bu Kanun gereği güvenlik ve lisans gereklerine uyduğu TSE tarafınca belirlendiği halde, imar planlarının henüz yapılamamasından dolayı iş yeri açma ve çalışma ruhsatlandırma işlemleri sonuçlandırılamıyorsa, imar planlarının tamamlanması ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alabileceklere 31/12/2007 tarihine kadar geçici faaliyet lisansı verilir. Diğerleri faaliyetten men edilir.

Süresinde başvurmayan veya süresinde başvurduğu halde süresinde durumunu bu Kanuna uygun hale getirmeyenlerin faaliyetleri sürenin bitim tarihi itibarıyla durdurulur." hükümleri yer almaktadır.

5307 sayılı Kanun'la birlikte 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'na dayanılarak çıkarılan ve 16/09/2005 tarih ve 25938 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 37. maddesinde, "Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve/veya otogaz istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; şehirlerarası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamaz" düzenlemesine yer verilmiştir.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde.

"İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: ... c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması, ... ", "İşyerinin açılması" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında.

"Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." ve "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23. maddesinde; "...Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır...

İkinci sınıf gayrisıhhî müesseselerden yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, akaryakıt ile sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğalgaz istasyonları ve benzeri yerlere müsaade verilmezden evvel civarında ikamet edenlerin sıhhat ve istirahatleri üzerine gerek tesisatları ve gerekse vaziyetleri itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşturulması için yetkili idarelerce inceleme yapılması zorunludur.

Bu müesseselerin etrafında yetkili idareler tarafından belirlenecek mesafede sağlık koruma bandı bırakılması mecburidir. Söz konusu yerlerin üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak açılması durumunda sıhhî nezarete tabi tutulması yeterlidir." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacıya verilen akaryakıt istasyonu faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatı, LPG istasyonuna ilişkin bulunmadığından, davacının LPG istasyonu faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun, yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Öte yandan; taşınmazın imar planında LPG istasyonu olarak yer alması, mevzuatta aranan diğer koşulları da sağlaması sağlaması halinde, akaryakıt istasyonu içinde otogaz istasyonu tesisi olabileceği ise tartışmasızdır.

Dava konusu akaryakıt istasyonuna 250 metre mesafede (...Pafta, ...Ada ...sayılı parselde) yer alan ve ...günlü, ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile işletilen başka bir LPG istasyonu bulunduğunun anlaşılması karşısında, davacının başvurusuna konu akaryakıt istasyonuna LPG ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta öngörülen asgari mesafe şartı sağlanmadığı gibi, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planında sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) işlevi olmayan dava konusu parsel için LPG istasyonu açma ruhsatı verilemeyeceği de açıktır.

Bu durumda; davacının, Mersin İli, ...Mahallesi, ...ada, ...sayılı parselde yer alan akaryakıt istasyonuna LPG (otogaz) istasyonu ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı 16/05/2011 günlü başvurusunun reddine ilişkin ...günlü, ...sayılı işlemde mevzuata aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.