Danıştay 2. Daire E.2021/4477 K.2021/5406

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya ait işyerine giriş-çıkış yapan tırların yoğun trafikte tali yolu kullandığı ve toptan-perakende satış binası olarak yapı kullanma izin belgesine sahip işyerinin gümrüklü depolama ve satış faaliyeti gösterdiği gerekçeleriyle işyeri ruhsatının iptal edildiği, oysa davalı idarece sunulan savunma ve eklerinden davacıya ait işyerinin 2. sınıf gayri sıhhi müessese olduğu ve imar planında ticaret alanında kaldığının anlaşıldığı,

ancak gayri sıhhi müesseselerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 26. maddesi gereğince sanayi bölgelerinde kurulması gerektiği, bu haliyle işyerine ait ruhsatın imar düzenlemelerine aykırı olarak verilmiş olduğunun anlaşılması karşısında, mevzuata aykırı olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Danıştay Onuncu Dairesinin 30/03/2017 günlü, E:2016/11797, K:2017/1747 sayılı kararıyla, davalı idarece davacıya ait işyerine verilmiş olan ruhsatın iki gerekçe ile iptal edildiği ve bu gerekçelerden ilki yönünden yapılan değerlendirmede; imar planında ticaret alanında kalan ve toptan- perakende satış binası olarak yapı kullanma izin belgesine sahip olan işyerinde gümrüklü depolama ve satış faaliyeti gösterilmesi olduğu, ancak yapı kullanma izin belgesinde belirtilen kullanım amacı ile işyerinde yapılan ticari faaliyetin benzer faaliyetler olduğu.

2. sınıf gayri sıhhi müessese vasfında bulunan dava konusu işyerinin sanayi bölgesinde kurulmamış olması yolundaki diğer gerekçe yönünden ise, bir gayri sıhhi müessesenin, öncelikle kendi türündeki işyerine mahsus sanayi bölgesinde kurulmasının esas olmasına karşın, sanayi bölgesi dışında kurulmasının yasaklandığı sonucuna ulaşılamayacağı, davalı idarece Büyükçekmece İlçesi sınırları içerisinde sanayi alanlarının bulunduğunun belirtilmesine karşın, söz konusu sanayi alanlarının dava konusu işyerinin kendi türündeki işyerlerine mahsus olup olmadıklarının anlaşılamadığı,

kaldı ki, ruhsat verilen dönemdeki şartlarda herhangi bir değişiklik olmamışken, ruhsat verildikten çok kısa bir süre sonra işyerinin sanayi alanında kalmadığı gerekçesiyle ruhsatın iptalinin idarenin sürekliliği ilkesi ile de bağdaşmadığı;

bununla birlikte, davalı idarece doğrudan ruhsat iptaline ilişkin işlemin gerekçeleri arasında kabul edilmemiş olmasına rağmen, dava konusu işlemi yapmaya iten şikayet dilekçesinde ifade edilen işyerine giriş-çıkış yapan araçların bölgede ikamet edenlerin güvenliğini tehlikeye düşürdüğü yönündeki iddianın sebep ikamesi suretiyle dava konusu işlemi sonucu itibariyle hukuka uygun hale getirebileceği gözetildiğinde, dosyadaki belgelerden, işyerine giriş-çıkış yapan araçların trafik güvenliğini tehlikeye sokup sokmadığı,

işyerinin ikamet bölgesine yakın olup olmadığı hususunda tam bir kanaate ulaşılamadığı ve dava konusu işyeri ruhsatı verilirken oluşturulan dosyasının davalı idareden istenilmesini müteakiben gerekirse mahallinde icra edilecek keşifle zikredilen hususların netleştirilmesi suretiyle dava konusu işlemin hukuka uygunluk denetiminin yapılması gerektiği gerekçesiyle temyize konu İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının, yapı iskan belgesinin toptan ve perakende satış için düzenlemiş olmasına karşın, gümrüklü depolama ve satışı işi yaptığı; alanın meskun mahalde bulunduğu, toptan-perakende satışta oluşacak araç ve trafik yoğunluğuyla, gümrüklü depolama ve satışın yoğunluğunun farklı olduğu; işyerinin kendi türündeki iş yerlerine mahsus sanayi alanına gerek olmadığı, ilçede hali hazırda faaliyette bulunabileceği üç ayrı sanayi bölgesi bulunduğu, nitekim uygulamada, her çalışma alanı için ayrı bir sanayi sitesi de kurulmadığı; ruhsatın verildikten kısa süre sonra iptal edilmediği,

davacının ilk ruhsat tarihinin 29/03/2013 olduğu, ünvan değişikliği nedeniyle dava konusu ruhsatın düzenlendiği ve bölge halkının şikayeti üzerine de dava konusu işlemle iptal edildiği; dosyaya sunulan imar plan ve krokilerinden görüleceği üzere etrafının konut alanı olduğu ve hemen yakınında spor tesis alanı bulunduğu ve dosyaya sunulmuş raporların gerçeği yansıtmadığı ileri sürülerek, Daire kararının düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 30/03/2017 günlü, E:2016/11797, K:2017/1747 sayılı kararı kaldırılarak, uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Büyükçekmece İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyeri için verilmiş olan ... günlü, ... sayılı "kağıt ticareti gümrüklü depolama ve satış" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin 25/08/2015 günlü başkanlık olurunun bildirimine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3. maddesinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra 4. maddesinde bu mercilerin; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı hükme bağlanmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23. maddesinin 2. fıkrasında, yetkili idarelerin, bu müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alacağı.

6. fıkrasında ise "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır." düzenlemesine ve 24. maddesinde ise, gayrisıhhî müesseselerin, çevre ve toplum sağlığı açısından yetkili idareler tarafından denetleneceği ve yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği kişinin gerekli tedbirleri almak veya aldırmakla sorumlu olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait işyeri hakkında, işyerine çok sayıda büyük araç giriş çıkışının olduğu ve sokaktaki huzur ve güvenin olumsuz etkilendiğinden bahisle ... Mahallesi Muhtarlığının 15/07/2015 evrak kayıt tarihli şikayet dilekçesi üzerine Zabıta Memurlarınca mahallinde kontrol ve denetim yapılarak, 30/07/2015 günlü tutanağın hazırlandığı ve tutanakta, araç giriş çıkışı için Y.R.

İsimli fabrikanın karşısında bulunan kavşağın kullanıldığı, söz konusu işyeriyle ...

Mahallesinin uzak olmasından dolayı araç giriş çıkışlarının yapılmadığı, ancak yoğun trafikte tali yolun kullanıldığının belirtildiği; dava konusu ... günlü, ... sayılı işlemde işyerinin, imar planında Ticaret Alanında kaldığı, iskan belgesinin toptan ve parekende satış binası olarak tanzim edildiği ancak gümrüklü depolama ve satış faaliyeti gösterdiği, 2. sınıf gayrisıhhi müessese ruhsatına tabi olan işyerinin 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Yönetmeliğinin 26. maddesi gereğince sanayi bölgesinde kurulması gerektiğinden bahisle ruhsatının iptal edildiği ve dava konusu ... günlü, ... sayılı işlemle de davacıya bildirildiği;

buna karşın, işlemde işaret edilen gerekçe yönünden. Yönetmeliğin 23. maddesinin 6. fıkrası gereği davacıya aykırılıkları gidermesi yolunda süre tanındığı yolunda belge ve bilgi de bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, mevzuatın açık düzenlemesi uyarınca; işlemde işaret edilen gerekçe yönünden; Yönetmeliğin 23. maddesinin 6. fıkrası gereği davacıya aykırılıkları gidermesi yolunda süre tanınıp tanınmadığının sorulması; idarece verilecek cevaba göre söz konusu madde kapsamında karar verilmesi gerekmektedir.