Danıştay 2. Daire E.2021/4702 K.2023/3087

Dava konusu istem : Dava; Muğla İli, Bodrum İlçesi, …Mahallesi …Mevkiinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 344,57 m²'sinin davacı tarafından 26/07/2009-25/07/2014 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 305.334,81-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin …günlü, …sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile bu ihbarnameye karşı yapılan itirazın reddine dair …günlü, …sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; Hazineye ait taşınmazın 344,57 m²'sinin 26/07/2009-25/07/2014 tarihleri arasında davacı tarafından kumsal, su sporları standı ve yüzer iskele olarak fuzulen işgal edildiğinin anlaşıldığı ve bu işgali karşılığında davacıdan toplam 448,883,59-TL ecrimisil bedeli alınabileceği sonucuna varıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davacının istinaf başvurusunun reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; idarece ecrimisil bedelinin nasıl belirlendiğine ilişkin herhangi bir somut verinin bulunmadığı, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporda idareden farklı olarak su sporları standı için sezonluk değil tüm yıl üzerinden hesaplama yapıldığı, bu durumun aleyhlerine sonuç doğurduğu ve hesaplanan ecrimisil bedelinin fahiş olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Muğla İli, Bodrum İlçesi, …Mahallesi …Mevkiinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 344,57 m²'sinin davacı tarafından 26/07/2009-25/07/2014 tarihleri arası dönemde su sporları standı, kumsal ve yüzer iskele yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 2886 sayılı Yasanın 75. maddesi uyarınca 305.334,81-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin …günlü, …sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile bu ihbarnameye karşı yapılan itirazın reddine dair …günlü, …sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.

2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; …tarihli ve …sayılı ecrimisil kıymet takdir kararı eki hesap cetvelinin incelenmesinden; idarece işgal türlerine göre ayrı ayrı ve sezonluk olarak yapılan hesaplama sonucunda belirlenen yıllık tutarların toplam işgal alanına bölünmesi suretiyle bulunan ortalama m² bedellerinin ( 2009 yılı için 192,76-TL, 2010 yılı için 159,73-TL, 2011 yılı için 166,28-TL, 2012 yılı için 182,37-TL, 2013 yılı için 197,01-TL, 2014 yılı için 172,30-TL) ecrimisil kıymet takdir kararına aktarılarak 26/07/2009-25/07/2014 tarihleri arasındaki dönem için 305.334,81-TL ecrimisil takdir edildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda ise; işgal edilen alan büyüklüğünün davalı idarenin tespitiyle uyumlu olduğu, işgal türlerinden kumsal ve yüzer iskele için işgalin sezonluk olduğu,

ancak su sporları standı için idarece her ne kadar sezonluk kullanıldığından bahisle ecrimisil bedeli sezonluk hesaplanmışsa da, stand sabit yapı olduğundan idareden farklı olarak tüm yıl üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle belirlenen m² birim bedellerinin ağırlıklı ortalamaya yansıtılmasıyla bulunan ve idarece belirlenen birim bedellerini de aşacak şekilde 2009 yılı için 218,73-TL, 2010 yılı için 228,31-TL, 2011 yılı için 251,73-TL, 2012 yılı için 271,37-TL, 2013 yılı için 282,04-TL, 2014 yılı için 301,76-TL olarak belirlenmiş ve toplam 448.883,59-TL ecrimisil bedeli hesaplandığı görülmüştür.

İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ağırlıklı ortalamaya yansıtılmadan önce işgal türlerine göre ayrı ayrı tespit edilen m² birim bedelleri yerinde ise de, iptal davasında davacının menfaatinin dava konusu işlemle belirlenen hukuki durumundan daha ağır bir biçimde ihlaline yol açacak şekilde aleyhe karar verilmesine olanak bulunmadığından, su sporları standı için idarece sezonluk olarak ecrimisil tahakkuk ettirildiği göz önüne alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; dava konusu taşınmazın sezonluk olarak kullanıldığı dikkate alınarak ve davalı idarenin tespit ettiği m² birim bedellerini de aşmayacak şekilde toplam ecrimisil bedelinin hesaplanarak karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden; Mahkemece mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda yer alan tespitlerin yerinde ve hukuka uygun olduğu, dolayısıyla anılan rapor hükme esas alınarak verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurunun reddine dair temyize konu kararda hukuka aykırılık bulunmadığından onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.