Danıştay 2. Daire E.2021/6213 K.2024/1623

Dava Konusu İstem

Dava; ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde görevli polis memuru olan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesi uyarınca "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiilini işlediğinden bahisle 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla tecziyesi gerekmekte ise de aynı Tüzüğün 15. maddesi uygulanarak "10 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; bakılan davada, dosya içeriğindeki tanık ifadeleri ile davacının ifade ve savunmasının birlikte değerlendirilmesinden, davacı tarafından, hakkında arama kararı bulunduğundan kontrol edilmesi ve gözetim altında bulundurulması gereken şahsın dikkatsizliği nedeniyle kaçmasına sebebiyet verildiği sonuç ve kanaatine varıldığı, bu durumda, üzerine atılı eylemi sübut bulan davacının, disiplin cezası ile cezalandırılmasına dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; hırsızlık suçundan araması bulunan ve hastanede yatmakta olan şahsın beklenmesi için en az iki kişinin görevlendirilmesi gerektiği, daha önce gerçekleşen aynı mahiyetteki olayda polis memurlarına kınama cezası verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından; Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün ... günlü, ... sayılı yazısı ile özel bir hastanede yatmakta olan C.A. isimli şahsın Karşıyaka İlçe Emniyet Müdürlüğü GBT Büro Amirliğince yapılan sorgulamasında ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... kararı ile "bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık" suçundan, ayrıca ...

Asliye Ceza İlamat Masasının ... karar nosu ile "kullanılmaları gereği açıkta bırakılmış eşyada hırsızlık" suçundan arandığının tespit edildiği, hastanede yatmakta olan şahsın beklenmesi için 22/10/2013 günü saat 08.00-19.00 arası görevlendirilen polis memuru davacının 22/10/2013 günü saat: 09.00 sıralarında C.A.’nın ...

Hastanesinden firar ettiğini bildirmesi üzerine soruşturmanın açıldığı, başlatılan soruşturma sonucunda hazırlanan raporda getirilen teklif doğrultusunda tesis edilen işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde uzun süreli durdurma cezaları on iki, on altı, yirmi ve yirmi dört ay durdurma olarak düzenlenmiş, 7/D-2. maddesinde yer alan "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiili, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da da uzun süreli durdurma cezalarının süreleri aynı şekilde katagorize edilmişken, 8/5-c-2. maddesi ile "Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiilinin, 20 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirdiği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayla ilgili disiplin soruşturması kapsamında alınan tanık ifadesi ile davacının ifadesi ve dosyada yer alan diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının üzerine atılı "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiilinin sabit olduğu ve bu eyleminin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesi kapsamında bulunduğu açıktır.

Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan; "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Uyuşmazlıkta, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesinde düzenlenen disiplin cezası, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-c-2. maddesinde belirtilen disiplin cezası ile karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun ile uyuşmazlık konusu olayda davacı tarafından işlenen fiile öngörülen temel ceza bakımından davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden, davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.