Danıştay 2. Daire E.2021/6394 K.2024/1835

Dava Konusu İstem

Dava; İstanbul ili, Esenyurt İlçe Emniyet Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapmakta olan davacıya, ''Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak'' fiili nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-12. maddesi uyarınca 4 ay kısa süreli durdurma cezası verilmesi gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 14. maddesi hükmü uygulanarak bir derece ağır ceza olan 12 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı hakkında uygulanmış olan 12 ay uzun süreli durdurma cezası işleminde, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B hükmünde düzenlenmiş olan 6 ay süreli durdurma cezasının bir üst ceza olarak kabul edilip buna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken; bir üst dereceli ceza olarak 12 ay uzun süreli durdurma cezasının uygulanmış olmasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının eyleminin sabit olduğu, usulüne uygun soruşturma yapıldığı ve tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden. Esenyurt İlçe Emniyet Müdürlüğü Devriye Ekipler Büro Amirliğinde görevli olan davacının, Esenyurt İlçe Emniyet Müdürünün talimatıyla 17/01/2015 günü, 15:00 - 17:00 saatleri arasında Doğan Araslı Bulvarındaki Esenyurt Üniversitesi Rektörlüğü ile ...

Caddesinde yapılan asayiş uygulaması sırasında polis memuru M.S.U. ile birlikte uygulamaya yardım etmedikleri ve katılmadıkları gerekçesiyle diğer polis memuru T.G. ile tartıştıkları, davacının olay mahalline çağrılan devriye ekipler amiri komiser yardımcısı E.K. ile de tartıştığı,

''biz robot muyuz? bizden başka uygulama ekibi yok mu?'' gibi sözlerle bağırdığından bahisle görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davrandığı kanaatine varılarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/A-12. maddesi uyarınca ''dört ay kısa süreli durdurma cezası'' verilmesi gerekmekte ise de aynı eylemi daha önce de işlemiş olması nedeniyle aynı Tüzüğün "yineleme" başlıklı hükmüne göre bir derece ağır ceza olan "12 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/A-12 maddesinde; "Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak fiili", 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Mülga Tüzüğün dava konusu işlem tarihinde "Yenilenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, mülga Tüzüğün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Bu bağlamda, soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle (yer, zaman, oluş şekli vs.) ortaya konulması, yani ispat edilmesi gerektiği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; temyize konu İdare Mahkemesi kararında, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasını gerektiren eyleminin sübuta erip ermediği hususunda bir değerlendirme yapılmadan, tekerrür hükümleri esas alınarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasını gerektiren bir eyleminin bulunup bulunmadığı, isnad edilen eylemlerin sübut bulup bulmadığı hususunda değerlendirme yapılmadan eksik incelemeye dayalı olarak verilen İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamıştır.

Öte yandan; davacıya isnat eylemin sabit görülmesi halinde, 7068 sayılı Kanun'da, mülga Tüzüğün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemesinin davacının lehine olduğu hususunun da dikkate alınacağı açıktır.

KARŞI OY (X)

İdare Mahkemesince, davacının disiplin cezasına konu olan fiillerinin sübuta erip ermediği hususunda açık bir değerlendirme yapılmadan fiillerin sübuta erdiği kabul edilerek ve buna bağlı olarak da dava konusu işlem tekerrür hükümleri yönünden değerlendirilmek suretiyle iptal kararı verilmiştir. Davacı kararı gerekçesi yönünden temyiz etmediğinden, fiilin sübut bulma hususu kesinleşmiş olup, davalı idarenin temyiz isteminin incelendiği bu aşamada temyize gelen tarafın aleyhine sonuç doğurabilecek şekilde, sübut incelemesi yapılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulamayacağı kanaatine varılmıştır.

Diğer taraftan; dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunduğu şekliyle 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun 3. maddesinde, “Umumi zabıta: Silahlı bir kuvvet olan (polis) ve (jandarma) dır.” hükmü yer almış. 82. maddesinde, Emniyet örgütü mensuplarına verilecek disiplin cezaları sayılmış, Devlet memurluğundan çıkarma cezasının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre ve bu Kanun'da gösterilen yetkili disiplin kurulunca uygulanacağı belirtilmiş.

83. maddesinde de, "Gerek inzibat komisyonları tarafından ve gerek salahiyet dairesinde re'sen verilecek inzibat cezalarını icap ettiren fiil ve hareketlerin ne olduğu ve cezaların derece ve miktarı, polis mesleğinin haiz olduğu hususiyet ve ehemmiyet gözetilerek tanzim edilecek nizamnamede tayin olunur. Memuriyetten ihraç cezası müstesnadır." kuralına yer verilmiştir.

3201 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye istinaden, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü 24/04/1979 günlü, 16618 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış. Anayasa Mahkemesinin 29/01/2016 günlü, 29608 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla da.

"4.6.1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, iptal hükmünün, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesine" karar verilmiştir.

Diğer taraftan, 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kanunlaşarak, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

7068 sayılı Kanun’un 1. maddesinde, bu Kanun’un Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik hâllerini, disiplin cezalarını, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususları düzenlediği belirtilmiş;"Yürürlükten kaldırılan hükümler" başlıklı 37. maddesinde, "(1) 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 82 nci maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 83 üncü, ek 4 üncü, ek 5 inci, ek 6 ncı, ek 7 nci, ek 8 inci ve ek 9 uncu maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır." hükmüne.

"Geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinde ise, "(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur.

(2) (Değişik:18/10/2018-7148/45 md.) 2/1/2017 tarihli ve 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği 23/1/2017 tarihinde devam etmekte olan disiplin soruşturmaları ile ilgili olarak;

a) Bu Kanunun usule, yetkili disiplin amiri ve yetkili disiplin kurullarına ilişkin hükümleri derhal uygulanır.

b) Bu Kanun yürürlüğe girmeden önce personelin tabi olduğu disiplin mevzuatının ceza hükümleri ile bu Kanunun ceza hükümlerinin farklı olması halinde personelin lehine olan hükümler uygulanır.

(3) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından verilmiş ve infaz edilmiş disiplin cezalarına bağlı olarak yapılmış idari işlemler aynen muhafaza olunur." hükümlerine yer verilmiştir.

Aktarılan mevzuat uyarınca, 7068 sayıl Kanun kapsamında bulunan personele, bu Kanun’dan önceki mevzuat esas alınarak verilmiş disiplin cezalarının, 7068 sayılı Kanun hükümleri uyarınca verilmiş sayılacağı, söz konusu disiplin cezalarının iptali istemiyle açılan davaların, 7068 sayılı Kanun hükümleri uyarınca çözüleceği açıktır.

Bu durumda, mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve daha ağır ceza verilmesi sonucunu doğuran "Yinelenme" ye ilişkin düzenlemeye, 7068 sayılı Kanun'da yer verilmediğinden, bu hüküm uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle onanması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.