Danıştay 2. Daire E.2021/6444 K.2024/1198

Dava Konusu İstem

Dava; komiser yardımcısı olan davacının, Erzincan İl Emniyet Müdürlüğü Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünde görevli olduğu dönemde, hakkında yapılan soruşturma sonucunda "astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını, üstlerini ya da amirlerini haksız yere şikayet etmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-9 ve 15. maddeleri uyarınca "3 günlük aylık kesimi" cezası ile tecziye edilmesine ilişkin Erzincan Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun .. günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının, Erzincan Emniyet Müdürlüğü Bölge Trafik Şube Müdürlüğüne vermiş olduğu 06/03/2015 tarihli şikayet dilekçesinde yer alan.

02/02/2015 ve 03/02/2015 tarihlerinde 12/12 sistemine göre çalıştırıldığına ilişkin beyanı nedeniyle yapılan araştırma sonucunda, günün şartlarına, personel planlamasında uyulması gereken dengeli ve hakkaniyetli olma prensiplerine uygun olarak yapılan düzenleme neticesinde sadece bir güne mahsus olmak üzere üst üste çalıştığının tespit edilmesi üzerine açılan soruşturma neticesinde; davacının, astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını, üstlerini ya da amirlerini haksız yere şikayet etmek suçunu işlediğinden bahisle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; usulüne uygun soruşturma yapılmadığı, soruşturma esnasında yeterince delil toplanmadığı, cezanın dayanağı kanun maddesinin iptal edildiği, verilen cezanın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Erzincan İl Emniyet Müdürlüğü Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, aldığı 10 günlük doktor raporu sonunda göreve başladığı 02/02/2015 tarihi ile 03/02/2015 tarihlerinde 12/12 sistemine göre çalıştırıldığını ve bu nedenle ilgililerden şikayetçi olduğunu belirten 06/03/2015 tarihli dilekçeyi vermesinden dolayı yapılan araştırma sonucunda; günün şartlarına, personel planlamasında uyulması gereken dengeli ve hakkaniyetli olma prensiplerine uygun olarak yapılan düzenleme neticesinde sadece bir güne mahsus olmak üzere üst üste çalıştığının tespit edilmesi üzerine,

davacı hakkında "astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını, üstlerini ya da amirlerini haksız yere şikayet etmek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-9 ve 15. maddeleri uyarınca "3 günlük aylık kesimi" cezası ile tecziye edilmesine ilişkin Erzincan Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun .. günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinin 1. fıkrasında; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, "Müracaat, şikayet ve dava açma" başlıklı 21. maddesinde; "Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikayet ve dava açma hakkına sahiptirler. Müracaat ve şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile şikayet edilen amirler atlanarak yapılır. Müracaat ve şikayetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Müracaat ve şikayetlerle ilgili esas ve usuller Başbakanlıkça hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almıştır.

Bu hükme istinaden hazırlanan ve 12/01/1983 günlü, 17926 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları Hakkında Yönetmeliğin "Şikayet edenin sorumluluğu" başlıklı 10. maddesinde ise; "Şikayet haklarını kullanan Devlet memurlarına şikayetlerinden dolayı bir ceza verilemez. Ancak, şikayet haklarını bu Yönetmelikte tespit edilen usul ve esaslara aykırı surette kullananların veya her ne surette olursa olsun bu haklarını kullanırken bir suç işleyenlerin sorumlulukları saklıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-9 maddesinde, "Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını, üstlerini ya da amirlerini haksız yere şikayet etmek" fiili, 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/4-a-4 maddesinde ise; ''Amirlerini, üstlerini, aynı rütbedeki arkadaşlarını, astlarını ya da diğer mesai arkadaşlarını haksız yere şikayet etmek" fiili, 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Sözkonusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Uyuşmazlıkta; davacının şikayet dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların, idarenin iç işleyişine ve muhatap olduğu uygulamalara ilişkin olduğu, bu iddiaların araştırma ve inceleme süreci sonunda doğru olmadığı ya da şahsa münhasır olmadığının anlaşılmasının davacının açık ve bariz şekilde amirini haksız yere şikayet ettiği şeklinde yorumlanamayacağı, davacının haksızlığa uğradığını samimi olarak düşünerek şikayet hakkını kullandığı ve bu durumun Anayasa'da ifadesini bulan hak arama hürriyeti kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; davacının, Anayasa ve kanunlarla kendisine tanınan şikayet hakkını kullanmak suretiyle şikayet dilekçesi vermesinde, ilgilileri haksız yere şikayet etmek kastı ve maksadının bulunmadığı anlaşıldığından, davacının şikayet hakkının etkin bir şekilde kullanılmasını engelleyecek şekilde disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İdare mahkemesince verilen karar hukuk ve usule uygun bulunduğundan, davacının temyiz isteminin reddiyle anılan kararın onanması gerektiği oyu ile bozma yönündeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.