Danıştay 2. Daire E.2021/6646 K.2024/6342

Dava konusu istem : Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün, 8/16 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, suç tarihi itibariyle ceza verme yetki süresi zamanaşımına uğradığından dosyanın işlemden kaldırılmasına ilişkin Mersin Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı ve diğer bir grup emniyet personeli hakkında hazırlanan soruşturma raporu, soruşturma sırasında alınan tanık ifadeleri, davacının kendi ifadeleri ile diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının, çevresinde iffetsizlikle tanınmış bulunan C.

D. isimli bir erkekle arkadaş ve aynı zamanda sevgili olduğu, ayrıca ilişkisini uzun bir süre sürdürdüğü, aynı soruşturmada ifadesi alınan polis memuru V. B.'nin davacının C. D. ile arkadaşlığı hususundaki ifadesi ve C.

D.'nin davacıya böylesine ağır bir iftira atacak derecede herhangi bir husumetinin bulunduğu yönünde bir kanıt sunulmaması gibi hususların hiçbir tartışmaya mahal vermeyecek şekilde ortaya konulması sebebiyle, davacının meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; davacı hakkında açılan soruşturma sonucunda soruşturmayı yürüten soruşturmacı tarafından davacıya isnat edilen fiillerin subuta erip ermediği hususunun işin esasına girilmesi suretiyle irdelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde, davacının eşcinsel birisiyle arkadaşlık kurduğu ve yakın ilişkisi bulunduğundan "çevresinde iffetsizlikle tanınan erkeklerle ilişki kurmak" suçunu işlediğinin sübuta erdiği,

eylemine uyan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/16 maddesine göre "meslekten çıkarma cezası ile tecziye edilmesi gerektiği" tespitlerine yer verilerek davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/16 maddesi gereğince meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesi gerekmekte ise de,

zamanaşımı süresi dolduğundan bahisle bir disiplin cezası uygulanmasının mümkün olmadığı yönünde bildirilen kanaat doğrultusunda ceza verme yetkisi zamanaşımına uğradığından dosyanın işlemden kaldırılmasına yönelik tesis edilen dava konusu İl Polis Disiplin Kurulu (sehven Yüksek Disiplin Kurulu yazılmıştır.) kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

davanın bu gerekçeyle reddi gerekirken, mahkemece ceza verme yetkisi zamanaşımına uğradığından dosyanın işlemden kaldırılmasına ilişkin dava konusu işlem meslekten çıkarma cezası olarak nitelendirilmek ve işin esasına girilmek suretiyle karar verildiği anlaşılmakla birlikte, mahkeme kararının sonucu itibariyle yerinde olduğu, kaldırılmasını gerektiren neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; zamanaşımı süresinin dolduğunun saptanması halinde salt bu saptamayla yetinilmesi gerektiği, mahkeme tarafından gerekli araştırma yapılmadığı, deliller toplanmadan karar verildiği, dosya kapsamında mevcut HTS kayıtları incelendiğinde eylemin gerçekleştiğine yönelik sübut delil olmadığı. diğer şahıslar ile arasında herhangi bir görüşme ve mesajlaşma bulunmadığı, mahkemece HTS dokümanları mevcut ise hangi zaman dilimleri arasında yapıldığının açıkça belirtilmesi gerektiği, eylemi işlediğine dair soruşturmada ismi geçen “C. D.” nin soyut ifadesi dışında en küçük bir delilin sunulmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından; disiplin cezasına konu olan davacı fiilinin yapılan soruşturmayla tespit edildiği ve sübuta erdiği, dava konusu işlemin usule ve hukuka uygun olduğu istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; ... İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığı dönemdeki fiilleri nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda "çevresinde iffetsizlikle tanınan erkeklerle ilişki kurmak," suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesi gerekmekte ise de, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesi gereğince suçun işlendiği tarih itibarıyla ceza verme yetki süresi zamanaşımına uğradığından dosyasının işlemden kaldırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Mersin Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde;

"Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,

b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,

başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü düzenlenmiştir.

04/04/2015 günlü, 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6638 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'na eklenen Geçici 28. maddede; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki son beş yıl içinde disiplin kurullarınca meslekten veya Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla tecziye edilmesi gerektiği hâlde 657 sayılı Kanunun 127 nci maddesine göre ceza verme yetkisi zamanaşımına uğradığı için cezalandırılamayan Emniyet Teşkilatı mensupları, bir ay içinde kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere İçişleri Bakanlığı tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.

Dava konusu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün ''Meslekten çıkarma'' başlıklı 8. maddesinin 16. fıkrasında; "Genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak," fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi için kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup; memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması yönünden objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu nedenle, disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatta belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konuyla ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır.

İlgililer bakımından güvence niteliği taşıyan zamanaşımı süreleri, kamu düzenine ilişkin olmaları nedeniyle disiplin soruşturmasını açmaya yetkili amirlerce uyulması zorunlu olan süreler olduğundan, bu süreler geçirildikten sonra yapılan disiplin soruşturması esas alınarak verilen disiplin cezaları hukuka aykırı olacaktır.

Kural olarak zamanaşımına uğrayan bir fiille ilgili yapılan soruşturmada ilk önce fiilin belirlenmesi ve akabinde zamanaşımı bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi, zamanaşımı tespit edilmesi halinde ise fiilin sübuta erip ermediği tartışılmadan zamanaşımına uğradığı tespiti yapılarak dosyanın işlemden kaldırılması gerekmektedir. Ancak zamanaşımına uğrayan fiil nedeniyle disiplin cezası dışında ayrıca bir idari yaptırım (örneğin, 3201 sayılı Kanun'un Geçici 28. maddesi gereğince başka kuruma atanma gibi) öngörülmüş ise fiilin sübuta erip ermediği değerlendirilmesi yapıldıktan sonra zamanaşımı nedeniyle işlemden kaldırma kararı verilmelidir.

Uyuşmazlık konusu olan ve davacı hakkında tesis edilen işlemde, davacıya isnat edilen fiile yönelik değerlendirmeler yapılarak ve eylemin sübuta erdiği kanaati belirtilerek, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16 maddeleri gereğince meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerektiğine yer verildikten sonra, zamanaşımı nedeniyle dosyanın ilgili bölümünün işlemden kaldırılmasına karar verildiği görülmektedir.

Disiplin kurulu kararının verildiği tarihte, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Bu açıklamalar ışığında, 3201 sayılı Kanun'a eklenen ve 04/04/2015 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 28. madde hükmündeki, 04/04/2015 tarihinden önceki son beş yıl içinde meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesi gerektiği hâlde, idarenin ceza verme yetkisi zamanaşımına uğradığı için cezalandırılamayan Emniyet Teşkilatı mensuplarının, bir ay içinde kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirileceği ve bildirim tarihinden itibaren kırk beş gün içinde de atama tekliflerinin yapılacağı yolundaki kural ile bu hüküm kapsamındaki personel yönünden, zamanaşımına uğrayan fiile yönelik meslekten çıkarma cezası dışında ayrıca bir idari yaptırım öngörüldüğü hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Bu itibarla, her ne kadar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında yukarıda yer verilen Geçici 28. madde hükmü kapsamında bir değerlendirme yapılmasa da; fiilin subüt bulduğu kabul edilmek ve dava konusu doğru nitelendirilmek suretiyle ceza verme yetkisi zamanaşımına uğradığından dosyanın işlemden kaldırılmasına dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak; anılan işlem mahkemece meslekten çıkarma cezası olarak nitelendirilmek ve işin esasına girilmek suretiyle verilen kararın sonucu itibariyle yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin gerekçeli olarak reddi yolunda verilen temyize konu kararda sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Davacının temyiz istemi hakkında, davacıya isnat edilen eyleminin sübut bulup bulmadığının incelenmesi, ulaşılacak sonuca göre de işlemden kaldırma yönünde tesis edilen dava konusu işlemin hukuki denetiminin yapılması gerektiği oyu ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararın aynı gerekçe ile onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.