Danıştay 2. Daire E.2021/6763 K.2023/1543

Dava Konusu İstem

Davacı, Kars Emniyet Müdürlüğü Koruma Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığı dönemdeki fiili nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda "Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-12 maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Kars Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; her ne kadar davacının nöbeti sırasında silahını çapraz tutması gerekirken tutmadığı, selamı usulüne uygun vermediği ve üst rütbede bulunan birisi ile konuşurken özensiz üslup kullandığı görülmekte ise de, söz konusu fiilerin bu derece ağır bir disiplin cezasını gerektirecek nitelikte olmadığı, dolayısıyla disiplin cezasına konu fiiller ile verilen ceza arasında denge bulunmadığı anlaşılmakta olup, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan, davacı hakkında Muhabere ve Elektronik Şube Müdürü ...'nin 19/07/2010 günlü şikayet dilekçesi üzerine yapılan soruşturma raporu içeriği ve eki belgeler incelendiğinde, söz konusu soruşturmada yanlızca davacının ifadesinin ve savunmasının alındığı, şikayetçinin ve olayda adı geçen Koruma Şube Müdürü ...'nin ifadesine başvurulmadığı, bu haliyle soruşturmanın eksik yapıldığı görülmekte olup, eksik yapılan soruşturma sonucu hazırlanan soruşturma raporu dikkate alınarak verilen disiplin cezasında bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının amirine karşı saygısızlık yaptığı hususunun sabit olduğu, Nöbet Talimatnamesi'nin 12. maddesinde yer alan düzenlemenin davacının görevi ile alakalı üstünün emrini yerine getirmemesi ya da amiri ile telefon görüşmesi yapılmaması olarak belirtilmediği, üstün veya amirin vereceği bir talimatla ilgili olarak cep telefonuna cevap vermemenin hem saygısızlığa hem de görevi ile ilgili verilen emrin yerine getirilmesinde gecikme ve savsaklamaya sebebiyet vereceği, davacının fiiline uygun disiplin cezasıyla cezalandırıldığı, geçmiş dönemde disiplin cezaları bulunduğundan Tüzük'ün 15. maddesinin uygulanmadığı, Koruma Şube Müdürünün olayla ilgisi bulunmadığından ifadesine başvurulmadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 22/12/2014 günlü, K:2014/17 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesine, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü,

K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kars Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararıyla davacının Kars Emniyet Müdürlüğü Koruma Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığı dönemdeki fiili nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda "Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-12 maddesi uyarınca "4 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine davacı, Kars Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-12 maddesinde yer alan, "Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak" fiili, 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kişilerin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu hizmetinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar mevzuatla belirlenmekte; disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin tespitinden sonra belli süreler içinde ilgili hakkında tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek disiplin soruşturması açılması, söz konusu soruşturmada ilgilinin lehine ve aleyhine olan tüm delillerin toplanarak soruşturma raporunun oluşturulması ve bu şekilde hangi fiili, nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin somut, hukuken kabul edilebilir ve delillerle şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konularak yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından bir disiplin cezası verilmesi gerekmektedir.

Disiplin cezalarına ilişkin uyuşmazlıkların hukuki denetimi yapılırken disiplin cezasına konu fiilin sübuta erip ermediğinin tespitiyle birlikte ilgilinin fiiline mevzuatta yer alan disiplin cezalarından uygun olanının uygulanıp uygulanmadığının da tespiti gerekmektedir. Fakat mevzuatta yer alan düzenlemenin ayrıca dava konusu edilmediği durumlarda ilgili düzenlemenin de hukukiliğinin denetlenmesi mümkün değildir. Kaldı ki ilgililerce disiplin cezalarıyla birlikte dayanağı olan mevzuat düzenlemesinin (Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün ilgili maddesinin) dava konusu edilmesi halinde uyuşmazlığı çözümleme görevinin Danıştayda olduğu açıktır.

Bu bakımdan temyiz konu İdare Mahkemesi kararında yer alan "her ne kadar davacının, nöbeti sırasında silahını çapraz tutması gerekirken tutmadığı, selamı usulüne uygun vermediği ve üst rütbede bulunan birisi ile konuşurken özensiz üslup kullandığı görülmekte ise de, söz konusu fiilerin, bu derece ağır bir disiplin cezasını gerektirecek nitelikte olmadığı, dolayısıyla disiplin cezasına konu fiiller ile verilen ceza arasında denge bulunmadığı anlaşılmakta olup, "Dört(4) ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır." yolundaki gerekçede hukuki isabet görülmemiştir.

Diğer taraftan söz konusu Mahkeme kararınında yer alan "soruşturmada yanlızca davacının ifadesinin ve savunmasının alındığı, şikayetçinin ve olayda adı geçen Koruma Şube Müdürü ...'nin ifadesine başvurulmadığı, bu haliyle soruşturmanın eksik yapıldığı görülmekte olup, eksik yapılan soruşturma sonucu hazırlanan soruşturma raporu dikkate alınarak verilen disiplin cezasında, bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmamaktadır." yolundaki gerekçe yerinde görüldüğünden, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.