Danıştay 2. Daire E.2021/6867 K.2024/1538

Dava Konusu İstem

Dava; davacı tarafından, Şırnak ili, ... İlçe Emniyet Amirliğinde komiser yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde, "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 ve 15. maddeleri uyarınca 6 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Şırnak İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işlemini iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının 21 Nisan'da ilçe merkezine yaklaşık 10 km uzaklıktaki Akçakuşak Köyüne resmi araçla gittiği anlaşıldığından davacı hakkında yapılan soruşturma sonucunda tespit edilen fiillerin disiplin cezasının verildiği Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi kapsamında değerlendirilebilecek mahiyette olmadığı, aksine aynı Tüzüğün 5/A-15 maddesinde yer alan "emrinde çalışanları veya Devletin araç ve gereçlerini özel işlerde kullanmak" disiplin suçu kapsamında değerlendirilebileceği;

bunun yanında, davacının hizmet içinde resmi sıfatın gerektirdiği saygınlıgı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak fiilinden dolayı tecziyesine karar verilmiş ise de; bununla ilgili olarak davacının son savunmasının alınmadığı ve dolayısıyla savunma hakkı kısıtlandığından, dava konusu disiplin cezası kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görülerek yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Güçlükonak Kaymakamlığının ... günlü, ... sayılı yazısı ile davacının Şırnak ili, ... Emniyet Amirliği görevini vekaleten yürütürken dönemde 21/04/2014 ve 22/04/2014 tarihlerinde herhangi bir görevlendirme ve olur olmaksızın İlçe Emniyet Amirliğine ait araç ile ilçe dışına çıkmak suretiyle görev yerini izinsiz terk ettiği hususunun Şırnak İl Emniyet Müdürlüğüne bildirilmesi üzerine,

bu olayla ilgili olarak davacı hakkında başlatılan soruşturma sonucunda, davacının "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 ve 15. maddeleri uyarınca 6 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Şırnak İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Mülga Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde yer alan, "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili, 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. Aynı Tüzüğün 15. maddesinde ise; kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzük'te gösterilen cezanın bir derece aşağısının uygulanabileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin suçu teşkil eden fiillerle ilgili olarak soruşturma yapılması zorunlu olduğu gibi soruşturmanın belirli usuller çerçevesinde yapılması da zorunludur.

İsnad olunan olayla ilgili olarak soruşturma emri verilmesi, bağımsız, üst veya denk görevde olan bir soruşturmacı atanması, olayla ilgili tanık ve soruşturulanın ifadelerinin alınması, ifade alınmadan kişiye haklarının ve soruşturma konusunun bildirilmesi, isnat olunan fiille ilgili lehe ve aleyhe başkaca delillerin araştırılması, soruşturma sonucunda bir rapor hazırlanması ve bu raporda, olayın değerlendirilerek soruşturmacının kanaat ve teklifinin belirtilmesi, raporun ilgili makama sunulması, soruşturmayı yapan kişi ile soruşturmada elde edilen delilleri değerlendirecek kişi veya kurulların ayrı olması,

ayrıca yasal süre içerisinde isnat olunan fiiller bildirilerek ilgili kamu görevlisinin savunmasının alınması ve savunmasının istenilmesine ilişkin yazının, ilgilinin koruma altına alınan savunma hakkını kullanmasını mümkün kılabilecek nitelikte olması gerektiği; başka bir deyişle söz konusu yazıda; ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaların, eylem veya eylemlerinin, kişi, yer ve zaman gibi hususlara da yer verilerek belirtilmesi gerektiği, bu iddiaların dayandığı delillerin ve iddianın dayandığı maddi olay ve olguların hukuki nitelendirmesinin (eylem veya eylemlerin hangi cezayı gerektirdiğine yer verilmese bile,

hukuk aleminde öngörülen hangi fiil veya hal olarak nitelendirildiğinin) belirtilmesi gerektiği disiplin hukukunun temel ilkelerinden olduğu gibi hukuki güvenliğin bir gereğidir.

Diğer taraftan, kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili olan, ilgili disiplin otoritesidir. İlgili disiplin otoritesince verilen disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ilgilinin fiilinin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı tespit edilerek hukuki denetim yapılmaktadır.

İlgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmadığının tespiti halinde; diğer bir anlatımla tipiklik şartının yerine getirilmediği durumlarda ise yargı yerince disiplin cezasının iptaline karar verilebilecek olmakla birlikte, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının tespitinin de yapılması, disiplin otoritesinin yetki alanına girildiği anlamına gelmekte ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğurmaktadır.

Dosyasının incelenmesinden. Güçlükonak Kaymakamlığının ... günlü, ... sayılı yazısı ile davacının Şırnak ili, ...

Emniyet Amirliği görevini vekaleten yürütürken dönemde 21/04/2014 ve 22/04/2014 tarihlerinde herhangi bir görevlendirme ve olur olmaksızın İlçe Emniyet Amirliğine ait araç ile ilçe dışına çıkmak suretiyle görev yerini izinsiz terk ettiği hususunun Şırnak İl Emniyet Müdürlüğüne bildirilmesi üzerine, Şırnak İl Emniyet Müdürlüğünün ... günlü, E... sayılı Oluru ile bu olayın soruşturması için soruşturmacı atandığı, disiplin soruşturmasının konusunun aynı olduğu;

soruşturmacı tarafından, davacının "emrinde çalışanları veya Devletin araç ve gereçlerini özel işlerde kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-15 maddesi uyarınca üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezası ve amirin izni olmaksızın görev yerinden ayrıldığından bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 11. maddesi uyarınca 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği; davacının son savunmasının soruşturmanın konusuna ilişkin olduğu,

dava konusu işlemin de olur olmaksızın İlçe Emniyet Amirliğine ait araç ile ilçe dışına çıkmak suretiyle görev yerini izinsiz terk eyleminin sübut bulduğu için tesis edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda izah edilen soruşturma usulüne uygun olarak davacının savunmasının alınarak dava konusu işlem tesis edildiğinden, İdare Mahkemesince, davacıya isnat edilen fiillerin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi kapsamında sübuta erip ermediğinin değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, sözü edilen hususlar gözetilmeksizin verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.