Danıştay 2. Daire E.2021/6984 K.2024/1012

Dava Konusu İstem

Dava; İzmir Emniyet Müdürlüğü … Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesi uyarınca "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak'' fiilini işlediğinden bahisle "24 ay uzun süreli durdurma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu'nun …. günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ….

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı tarafından, hırsızlık şüphelisi şahsın sağlık raporu için hastaneye götürülmesinde, yaşının küçük olması nedeniyle 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca ellerine kelepçe takılmadığı, şahsın şüpheli hareketlerde bulunmaması sebebiyle başkaca bir tedbire başvurulmadığı, davacının evrak teslimiyle meşgul olduğu yaklaşık 20 saniyelik çok kısa bir zaman dilimi içerisinde şüphelinin bir anlık boşluktan faydalandığı, bekleme salonunun dışında diğer görevli polis memurunun beklemesi gerektiği ve adli yönden açılan soruşturmada.

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … günlü, K:…. sayılı kararıyla kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde davacıya isnat edilen disiplin suçu tüm unsurları ile birlikte oluşmadığından verilen cezada hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin İzmir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu'nun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesinde, "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiilinin 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirdiği hükme bağlanmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendinin 2. alt bendinde "Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiili, "20 ay uzun süreli durdurma" cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu disiplin cezasının dayanağı olan soruşturma raporu incelendiğinde; davacıyla birlikte görev yapan ekip arkadaşının hırsızlık şüphelisi çocuğu sağlık raporu almak için hastaneye götürdüğü, şüphelinin 18 yaşından küçük olması nedeniyle ellerine kelepçe takılmadığı, davacı ile çocuğun doktorun odasına gittiği, doktorun biraz dışarıda beklemesini söylediği çocuğu ara bölmedeki bekleme kısmına çıkardığı, davacının evrak işlemlerini yapmak üzere odaya girdiği ve ekip arkadaşının doktor odasının dışında bulunan, ikinci bir kapı ile çıkılan ana salonda olduğunu düşünerek çocuğu odanın kapısının önünde yalnız bıraktığını ifadelerinde belirttiği, ekip arkadaşının ise lavaboya gitmek için salondan ayrıldığı, bu sırada oluşan boşluktan yararlanan çocuğun kaçtığı anlaşılmıştır.

Olayda, davacının gözetiminde doktor odasına giren çocuğu, odanın dışına çıkarırken ve orada yalnız bırakırken kaçmasına engelleyecek gerekli tedbir ve önlemleri almayarak çocuğun kaçmasında kusurlu davrandığı ve ihmalinin olduğu görülmüş olup, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2 maddesi kapsamında, korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu çocuk şüphelinin kaçmasına neden olmak fiilini işlediği sabittir.

Öte yandan, dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezasıyla cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Uyuşmazlıkta, davacının sabit olan fiili karşılığında Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesinde düzenlenen disiplin cezası, 08/03/2018 günlü, 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-c-2 maddesinde belirtilen disiplin cezası ile karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanun'daki düzenlemenin davacı lehine olduğu, dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmemiştir.