Danıştay 2. Daire E.2021/7074 K.2024/738

Dava Konusu İstem

Dava; Afyonkarahisar ili, Sultandağı İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken davacının, "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma" cezası ile tecziyesine, daha önce aynı suçtan cezası bulunduğundan anılan Tüzük'ün 14. maddesi gereğince "16 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ...günlü, ...sayılı Afyonkarahisar Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :.

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; olayda, müşteki …tarafından, davacıya emniyet mensubu olması nedeniyle güvendiği için belli aralıklarla borç para verdiği, davacının parasını ödemediği ve kendisini tehdit ettiği iddiası üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen 08/10/2015 günlü soruşturma raporunda; müşteki …'nin, davacıya elden verdiğini iddia ettiği paraları ispatlayamaması, elinde senet vb gibi bir resmi evrakın olmaması nedeniyle davacı hakkında ceza tayinine mahal olmadığı yönünde kanaat belirtildiği,

ancak davalı idarece, dosya kapsamındaki iddia ve ifadelerden, davacının, "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışta bulunmak" suçunu işlediği kanaatiyle, tekerrür hükümleri de uygulanmak suretiyle dava konusu işlemin tesis edildiği, uyuşmazlıkta; alınan ifadelerden, davacının soruşturmaya konu fiilleri işlediği,

bir emniyet mensubu olarak çevresinde koruması gereken saygınlığı ve güven duygusunu sarstığı açık olup, sabit olan eyleminden dolayı tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir derece ağır cezayla cezalandırılmasına yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı öte yandan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş olduğundan,

işlem tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre tesis edilen işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; müşteki … isimli şahsın iftira attığı, kendisinden borç almadığı, konuyla ilgili olarak Çay Cumhuriyet Başsavcılığının … esasına kayıtlı soruşturma dosyasında, gerek …’nin ve gerekse ...’nin tanık olarak gösterdiği şahısların ifadelerinde çelişkiler, tutarsızlıklar olduğunun ortaya çıktığı, hakkındaki asılsız iddialara dayalı olarak dava konusu disiplin cezasının verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından da, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Afyonkarahisar ili, Sultandağı İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma" cezası ile tecziyesine, daha önce aynı suçtan cezası bulunduğundan anılan Tüzük'ün 14. maddesi gereğince "16 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Afyonkarahisar Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesinde yer alan, "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili, 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Mülga Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yinelenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde her yinelenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü ve daha sonraki her uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/4-b-6 maddesinde yer alan söz konusu fiilin aynı disiplin cezasını gerektirdiği öngörülmüş, ancak anılan Kanun'da Mülga Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayla ilgili hazırlanan disiplin soruşturma raporu, alınan ifadeler ve diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının üzerine atılı "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilinin sabit olduğu ve bu eyleminin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi kapsamında bulunduğu açıktır.

Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan; ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezasıyla cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metninde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine olduğu görüldüğünden, İdare Mahkemesince, davacı lehinde olan durumun dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, belirtilen değerlendirme yapılmaksızın davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dava; davacının, Afyonkarahisar ili, Sultandağı İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde, "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma" cezası ile tecziyesine, daha önce aynı suçtan cezası bulunduğundan anılan Tüzük'ün 14. maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Afyonkarahisar Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Mülga Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yinelenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde her yinelenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü ve daha sonraki her uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almakta iken, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, Mülga Tüzük'ün 14. maddesinde yer alan düzenlemeye yer verilmemiştir.

İdare Mahkemesince, soruşturma dosyası kapsamında yer alan bilgi/belgeler ve alınan tanık ifadeleri ile tüm dosya kapsamı muhteviyatından davacının fiilinin sübuta erdiği, olayda tekerrür halinin de gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Uyuşmazlıkta, davacının işbu davadaki disiplin cezasına konu eyleminin sabit olduğu kanaatine varılmakla beraber, Mahkemece davacının özlük bilgisinde mevcut olan ve yine Tüzüğün 6/B-5. maddesi gereğince verildiği görülen disiplin cezalarının akibetinin araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece öncelikle bu disiplin cezalarının kesinleşip kesinleşmediği, yargı kararıyla iptal edilip edilmediği, sicilden silinip silinmediği gibi hususların araştırılarak, davacıya verilecek cezanın tekerrür nedeniyle artırılmasının gerekip gerekmeyeceği belirlendikten sonra, şayet tekerrür koşullarının oluştuğu sonucuna varılır ise, bu kez 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesi Hakkında Kanun hükümleri de dikkate alınarak karar verilmelidir.

Belirttiğim nedenle Daire kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.